નવરાત્રિમાં અખંડ દીવો પ્રગટાવતા પહેલા આ નિયમો જાણી લો, નહીં તો પૂજા અધૂરી ગણાશે!

જીવન રોશનીથી ભરાઈ જશે! અખંડ દીવો પ્રગટાવતી વખતે આ ૩ ભૂલો ક્યારેય ન કરો

હિંદુ ધર્મમાં નવરાત્રિનો તહેવાર માત્ર ઉપવાસ અને ગરબા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે આત્મશુદ્ધિ અને શક્તિની ઉપાસનાનો સમય છે. આ નવ દિવસોમાં માતા દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે. ભક્તો પોતાની શ્રદ્ધા અનુસાર કલશ સ્થાપના કરે છે અને અખંડ જ્યોત (Akhand Jyoti) પ્રગટાવે છે.

‘અખંડ’ નો અર્થ છે જે ખંડિત ન થાય, એટલે કે જે સતત પ્રજ્વલિત રહે. એવી માન્યતા છે કે અખંડ દીવો પ્રગટાવવાથી ઘરના તમામ કષ્ટો દૂર થાય છે અને નકારાત્મક ઉર્જાનો નાશ થાય છે. પરંતુ, અખંડ દીવો પ્રગટાવવો એ એક મોટી જવાબદારી છે. જો તમે આ નવરાત્રિમાં ઘરમાં અખંડ જ્યોત પ્રગટાવી રહ્યા હોવ, તો વાસ્તુ અને શાસ્ત્રોના આ નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે, જેથી તમારી પૂજા સફળ થાય અને જીવન ખુશીઓથી ભરાઈ જાય.

૧. અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવાનો સાચો સંકલ્પ અને સ્થાન

અખંડ જ્યોત પ્રગટાવતા પહેલા મનમાં માતા દુર્ગાનું ધ્યાન ધરીને સંકલ્પ લેવો જોઈએ. વાસ્તુશાસ્ત્ર મુજબ, દીવો રાખવાની દિશા તમારા જીવન પર ઊંડી અસર કરે છે.

• શુભ દિશા: અખંડ જ્યોત રાખવા માટે સૌથી ઉત્તમ દિશા દક્ષિણ-પૂર્વ (અગ્નિ ખૂણો) માનવામાં આવે છે. આ અગ્નિની દિશા છે, જેનાથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે. જો આ શક્ય ન હોય તો, તમે તેને પૂર્વ કે ઉત્તર દિશામાં પણ રાખી શકો છો.

• આધારનું ધ્યાન: દીવાને ક્યારેય સીધો જમીન પર ન રાખવો જોઈએ. દીવાની નીચે લાકડાની ચોકી, પીતળની પ્લેટ અથવા અનાજ (ચોખા, જવ કે ઘઉં) નો ઢગલો જરૂર બનાવો. અષ્ટદલ કમળ બનાવીને તેના પર દીવો રાખવો અત્યંત શુભ ગણાય છે.

૨. ઘી કે તેલ: કોનો દીવો પ્રગટાવવો?

દીવામાં તમે શુદ્ધ દેશી ઘી અથવા તલ/સરસવના તેલનો ઉપયોગ કરી શકો છો, પરંતુ તેને રાખવાના નિયમો અલગ છે:

• ઘીનો દીવો: જો તમે ઘીનો અખંડ દીવો પ્રગટાવી રહ્યા હોવ, તો તેને માતા દુર્ગાની મૂર્તિની જમણી બાજુ (Right Side) રાખો.

• તેલનો દીવો: જો તમે તેલનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવ, તો દીવાને દેવી માતાની ડાબી બાજુ (Left Side) સ્થાપિત કરવો જોઈએ.

• વાટની પસંદગી: અખંડ જ્યોત માટે નાડાછડી (રક્ષા સૂત્ર) માંથી બનેલી લાંબી વાટનો ઉપયોગ કરવો શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે લાંબા સમય સુધી બળે છે.

૩. જ્યોતની રક્ષા અને સાવધાની (સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિયમ)

જેવું આનું નામ છે, આ જ્યોત નવ દિવસ સુધી બુઝાવવી ન જોઈએ. આ માટે કેટલીક વ્યવહારુ વાતોનું ધ્યાન રાખો:

• ઘરને એકલું ન છોડો: જે ઘરમાં અખંડ જ્યોત બળતી હોય, ત્યાં પરિવારનો કોઈને કોઈ સભ્ય હંમેશા હાજર હોવો જોઈએ. ઘરમાં તાળું મારીને બહાર જવું વર્જિત માનવામાં આવે છે.

• પવનના ઝાપટાથી બચાવ: દીવાને એવા સ્થાને રાખો જ્યાં સીધો પવન ન આવતો હોય. કાચની ચીમની (Glass cover) નો ઉપયોગ કરવો એ એક સમજદારીભર્યો વિકલ્પ છે.

• સફાઈ અને સંભાળ: દીવાની આસપાસ ગંદકી ન થવા દો. સમયસર ઘી કે તેલ ઉમેરતા રહો. જો વાટ પર રાખ જામી જાય, તો એક નાની સળીની મદદથી સાવધાનીપૂર્વક તેને સાફ કરો જેથી જ્યોત તેજસ્વી બની રહે.

૪. જો જ્યોત બુઝાઈ જાય તો શું કરવું?

ઘણીવાર અજાણતા કે તેજ પવનને કારણે જ્યોત બુઝાઈ જતી હોય છે. આવા સમયે ગભરાશો નહીં કે તેને અપશુકન ન માનો.

• ઉપાય: માતા દુર્ગા પાસે પોતાની ભૂલ માટે ક્ષમા પ્રાર્થના કરો અને ‘ૐ એં હ્રીં ક્લીં ચામુંડાયૈ વિચ્ચે’ મંત્રનો જાપ કરતા જ્યોતને ફરીથી પ્રજ્વલિત કરી દો. દેવી માતા દયાળુ છે, તેઓ ભક્તના ભાવ જુએ છે, નહીં કે અજાણતા થયેલી ભૂલ.

૫. દીવો શાંત કરવાનો નિયમ

નવરાત્રિના સમાપન પર એટલે કે દશમી તિથિએ લોકો અવારનવાર દીવાને પોતે જ બુઝાવી દે છે, જે ખોટું છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, નવ દિવસ પછી જ્યોતને પોતાની મેળે શાંત (Self-extinguish) થવા દેવી જોઈએ. તેને ક્યારેય ફૂંક મારીને કે હાથથી બુઝાવવી જોઈએ નહીં.

શ્રદ્ધા અને શિસ્તનો સંગમ

અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવી એ શિસ્તનું પ્રતીક છે. તે આપણને શીખવે છે કે કેવી રીતે આપણે આપણા ભીતરની ભક્તિની જ્યોતને બહારની પરિસ્થિતિઓ છતાં પ્રજ્વલિત રાખી શકીએ છીએ. જો તમે આ નિયમોનું પાલન કરીને પૂરી શ્રદ્ધાથી માતાની સેવા કરો છો, તો ચોક્કસપણે તમારું ઘર આરોગ્ય, ધન અને સકારાત્મકતાથી ભરાઈ જશે.