કાળી ચૌદશ પર નિશીથ કાળમાં જ કેમ થાય છે પૂજા? જાણો ધાર્મિક મહત્વ
દિવાળીના પાંચ દિવસીય મહાપર્વ દરમિયાન આવતા સૌથી ખાસ પર્વોમાં ‘કાળી ચૌદશ’ નો વિશેષ સ્થાન છે. ખાસ કરીને ગુજરાત અને પશ્ચિમ ભારતના ઘણા ભાગોમાં આ તહેવારને ખૂબ જ શ્રદ્ધા અને ઉલ્લાસ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે માતા કાળીની ઉપાસના કરવાનો વિધાન છે જેથી જીવનમાંથી દરેક પ્રકારના ડર, બાધાઓ અને નકારાત્મક ઊર્જાનો નાશ થઈ શકે.
વર્ષ 2026 માં કાળી ચૌદશની તારીખને લઈને લોકોના મનમાં સંશય છે કે તે 7 નવેમ્બરે છે કે 8 નવેમ્બરે? આવો ખૂબ જ સરળ અને સહજ ભાષામાં જાણીએ આ પર્વની સાચી તારીખ, મહાનિશીથ કાળનું શુભ મુહૂર્ત અને તેનાથી જોડાયેલી ખાસ વાતો.
કાળી ચૌદશ 2026 ની સાચી તારીખ અને મુહૂર્ત
પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ 2026 માં કાર્તિક માસના કૃષ્ણ પક્ષની ચૌદશ તિથિ 7 નવેમ્બર, શનિવાર ના રોજ આવી રહી છે. કાળી ચૌદશની મુખ્ય પૂજા મધ્યરાત્રિ એટલે કે મહાનિશીથ કાળમાં કરવામાં આવે છે, અને 7 નવેમ્બરની રાત્રે આ તિથિ પૂરેપૂરી હાજર રહેશે, તેથી આ પર્વ 7 નવેમ્બરે જ ઉજવવામાં આવશે.
-
કાળી ચૌદશની તારીખ: 7 નવેમ્બર 2026, શનિવાર
-
ચૌદશ તિથિ પ્રારંભ: 7 નવેમ્બર, સવારે 10:47 વાગ્યાથી
-
ચૌદશ તિથિ સમાપ્ત: 8 નવેમ્બર, સવારે 11:27 વાગ્યા સુધી
-
નિશીથ કાળ પૂજા મુહૂર્ત: રાત્રે 11:39 વાગ્યાથી 8 નવેમ્બરે રાત્રે 12:31 વાગ્યા સુધી (અવધિ: 52 મિનિટ)
કેમ ઉજવવામાં આવે છે કાળી ચૌદશ? (મહત્વ)
કાળી ચૌદશને ‘રૂપ ચૌદશ’ કે અસુરી શક્તિઓ સામે રક્ષણ મેળવવાના પર્વ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ દિવસે મા કાળીનું વિધિવત પૂજન કરવાથી નકારાત્મક શક્તિઓ, ખરાબ નજર અને અજ્ઞાત ભયથી રક્ષણ મળે છે. મા કાળીને શક્તિ, સાહસ અને બુરાઈનો સંહાર કરનારી દેવી માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, આ દિવસે યમરાજ માટે દીપદાન કરવાની પણ પરંપરા છે, જેનાથી અકાળ મૃત્યુના ભયમાંથી મુક્તિ મળે છે.
કાળી ચૌદશની પૂજા વિધિ (Step-by-Step Puja Vidhi)
આ દિવસે મા કાળીની પૂજા મુખ્યત્વે રાત્રિના સમયે (મહાનિશીથ કાળ) કરવામાં આવે છે. જો તમે પણ આ દિવસે પૂજા કરવા માંગો છો, તો આ સરળ સ્ટેપ્સ અપનાવી શકો છો:
-
સ્નાન અને સંકલ્પ: સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરો. ત્યારબાદ માતાનું સ્મરણ કરતા વ્રત કે પૂજાનો સંકલ્પ લો.
-
બાજોટ/ચોકી સજાવો: રાત્રિના શુભ મુહૂર્તમાં પૂજાના સ્થળે એક સાફ બાજોટ મૂકો અને તેના પર લાલ કાપડ પાથરીને મા કાળીની તસવીર કે મૂર્તિ સ્થાપિત કરો.
-
દીપક અને ભોગ: માતાની સામે શુદ્ધ ઘી અથવા સરસવના તેલનો દીવો પ્રગટાવો. તેમને સિંદૂર, લાલ ફૂલ, અક્ષત, ધૂપ અને નૈવેદ્ય (ભોગ) અર્પણ કરો.
-
મંત્ર જાપ: શ્રદ્ધાભાવથી મા કાળીના મૂળ મંત્રોનો જાપ કરો. માનવામાં આવે છે કે આનાથી મનનો આત્મવિશ્વાસ વધે છે અને માનસિક શક્તિ મળે છે.
-
હનુમાનજીની પૂજા: કાળી ચૌદશના દિવસે સંકટ મોચન હનુમાનજીની પૂજાનું પણ વિશેષ મહત્વ છે. આ દિવસે હનુમાનજીને અડદના વડા, સિંદૂર અને તેલ અર્પણ કરીને જીવનના તમામ સંકટોમાંથી રક્ષણ માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
આ દીપાવલીના પવિત્ર અવસર પર મા કાળીની આરાધના કરીને તમારા ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સકારાત્મક ઊર્જાનું સ્વાગત કરો.
