ભગવાન કેમ નથી સાંભળતા તમારી પ્રાર્થના? પ્રેમાનંદજી મહારાજે આપ્યો તમામ ભક્તોને ચોંકાવનારો જવાબ
માનવ સ્વભાવ છે કે તેની ઈચ્છાઓનો પિટારો ક્યારેય ખાલી થતો નથી. એક ઈચ્છા પૂરી થાય કે તરત બીજી દસ્તક દેવા લાગે છે. આ ઈચ્છાઓની પૂર્તિ માટે આપણને સૌથી સુરક્ષિત અને વિશ્વાસપાત્ર દરવાજો જે દેખાય છે, તે છે—ઈશ્વરનું દ્વાર. આપણે મંદિરે જઈએ છીએ, માનતા માનીએ છીએ, વિશેષ પૂજા-અનુષ્ઠાન કરીએ છીએ, છતાં ઘણીવાર આપણી ઝોળી ખાલી જ રહી જાય છે. ત્યારે મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે, “શું ઈશ્વર મારી પોકાર નથી સાંભળી રહ્યા?” અથવા “શું તેઓ મારા પર નારાજ છે?”
વૃંદાવનના વિરક્ત સંત પ્રેમાનંદ ગોવિંદ શરણ જી મહારાજ તેમની સત્સંગ વાણી દ્વારા આ જટિલ પ્રશ્નનો ખૂબ જ સરળ અને ઊંડો ઉકેલ આપે છે. ચાલો સમજીએ કે તેમના મતે ભગવાન આપણી ઈચ્છાઓ ક્યારે અને કઈ પરિસ્થિતિમાં પૂરી કરે છે.
જાતને પૂછો આ સવાલ: ભગવાન તમારી ઈચ્છા કેમ પૂરી કરે?
પ્રેમાનંદજી મહારાજ અવારનવાર સત્સંગમાં ભક્તોને એક કડવો પણ સત્ય સવાલ પૂછે છે— “ભગવાન તમારી ઈચ્છાઓ કેમ પૂરી કરે? તમે તેમને તમારું શું આપો છો, જે તમે તેમની પાસેથી કંઈક મેળવવાની આશા રાખો છો?”
તેઓ કહે છે કે આપણે સંસારના કામોમાં એટલા વ્યસ્ત છીએ કે ભગવાનને ત્યારે જ યાદ કરીએ છીએ જ્યારે આપણને કંઈક જોઈતું હોય છે. મહારાજજી તર્ક આપે છે:
-
શું તમે ક્યારેય કોઈ સ્વાર્થ વગર તેમનું નામ લીધું છે?
-
શું તમે ક્યારેય સુખ અને દુઃખ, બંનેમાં તેમને સમાન રીતે યાદ કર્યા છે?
-
શું તમે તેમના માટે કોઈ તપસ્યા, ઉપવાસ કે નિઃસ્વાર્થ સેવા કરી છે?
મહારાજજીના જણાવ્યા મુજબ, જો આપણી ભક્તિ માત્ર ‘લેવડ-દેવડ’ (Business) સુધી મર્યાદિત છે, તો પછી આપણે ભગવાન પાસેથી કોઈ ચમત્કારની અપેક્ષા કેવી રીતે રાખી શકીએ?
ભગવાનના દરબારનું ગણિત: ‘ગ્રાહક’ અને ‘પોતાના’ વચ્ચેનો તફાવત
પ્રેમાનંદ મહારાજજી આ વિષયને સમજાવવા માટે એક સુંદર ઉદાહરણ આપે છે. તેઓ કહે છે કે કલ્પના કરો આ સંસાર એક ખૂબ મોટી દુકાન છે અને ભગવાન તે દુકાનના માલિક છે.
-
સામાન્ય ગ્રાહકની સ્થિતિ: જ્યારે કોઈ અજાણી વ્યક્તિ કે સામાન્ય ગ્રાહક દુકાને જાય છે અને કોઈ સામાન માંગે છે, ત્યારે દુકાનદાર પહેલા તેની કિંમત (પૈસા) માંગે છે. કિંમત ચૂકવ્યા પછી જ સામાન મળે છે. તેવી જ રીતે, જો તમે ભગવાન પાસે કંઈક ઈચ્છતા હોવ, તો તમારે ‘પુણ્ય’ કે ‘તપસ્યા’ની કિંમત ચૂકવવી પડે છે. તપ, નિયમ અને પૂજા વગર ભગવાન ફળ કેમ આપશે?
-
ઘરના સભ્ય (પોતાનાપણા)ની સ્થિતિ: પરંતુ જો તે જ દુકાનદારનો પોતાનો પુત્ર, ભાઈ કે ઘરનો કોઈ સભ્ય દુકાને આવે અને કંઈક માંગે, તો દુકાનદાર કિંમત નથી માંગતો. તે પોતાનાપણું અને પ્રેમના નાતે બધું સોંપી દે છે.
મહારાજજીનો સંદેશ: ભગવાન પાસે કંઈ માંગશો નહીં, પરંતુ તેમને ‘પોતાના’ બનાવી લો. જ્યારે તમે તેમના થઈ જશો અને તેઓ તમારા થઈ જશે, ત્યારે માંગવાની જરૂર જ નહીં પડે. તેઓ તમારી જરૂરિયાત તમારાથી પહેલા જાણી લેશે.
ભગવાન સાથે સોદાબાજી કરવાનું બંધ કરો
અવારનવાર લોકો ભગવાન પાસે જઈને કહે છે— “પ્રભુ, મારું આ કામ કરી દો, હું સવા કિલો લાડુ ચડાવીશ” અથવા “દીવો પ્રગટાવીશ”. મહારાજજી આને તદ્દન ખોટું અને અજ્ઞાનતા માને છે.
તેઓ કહે છે, “જે ઈશ્વરે આ સમગ્ર બ્રહ્માંડની રચના કરી, જેના ચરણોમાં લક્ષ્મીજી વાસ કરે છે, તેમને તમે બે રૂપિયાના લાડુ કે તેલના દીવાનો લાલચ આપી રહ્યા છો? આ તો ભગવાનનું અપમાન છે.” ઈશ્વરને કોઈ વસ્તુની કમી નથી, તેમને માત્ર તમારા શુદ્ધ ભાવની ભૂખ છે. ભગવાન પાસે કંઈક માંગવું એ તો તેમને નાના સમજવા જેવું છે. તેઓ તો ‘પરમ પિતા’ છે, તેઓ બધું જાણે છે.
મનોકામના પૂર્તિની બે સ્થિતિ
પ્રેમાનંદજીના મતે, ભગવાન બે જ પરિસ્થિતિમાં ઝોળી ભરે છે:
-
પહેલું- તપસ્યા અને પુરુષાર્થ: જો તમે શાસ્ત્ર સંમત પૂજા, મંત્ર જાપ, અનુષ્ઠાન અને કઠિન તપ કરો છો, તો ભગવાન તમારા કર્મોનું ફળ આપવા માટે બંધાયેલા છે. તે તમારો હક બની જાય છે.
-
બીજું- અનન્ય પ્રેમ અને શરણાગતિ: જ્યારે ભક્ત કહે છે, “પ્રભુ, હું તમારો છું અને તમે મારા છો,” અને સંપૂર્ણપણે તેમના પર આશ્રિત થઈ જાય છે. ત્યારે ભગવાન ભક્તના યોગ-ક્ષેમ (સુખ-સુવિધા)ની જવાબદારી પોતે ઉપાડી લે છે.
માંગો નહીં, જોડાઈ જાઓ
પ્રેમાનંદજી મહારાજની વાતોનો સાર એ જ છે કે ભગવાન આપણી મનોકામના ત્યારે પૂરી કરે છે જ્યારે આપણે સંસારની આશા છોડીને તેમના શરણમાં જઈએ છીએ. ભગવાનને પોતાના મિત્ર, પોતાના સ્વામી કે પોતાના સખા માનીને તેમની સાથે સંબંધ જોડો.
જો તમે દરેક સમયે પ્રભુના નામનો જાપ કરો છો અને તમારા કર્મો તેમને સમર્પિત કરી દો છો, તો તમારી એ ઈચ્છાઓ પણ પૂરી થવા લાગશે જે તમે ક્યારેય મોઢેથી માંગી પણ નહોતી. ઈશ્વર ‘આપનાર’ નથી, પણ ‘પાલનાર’ છે. તેઓ આપણને એ નથી આપતા જે આપણને ‘સારું’ લાગે છે, પરંતુ તેઓ આપણને એ આપે છે જે આપણા માટે ‘સાચું’ હોય છે.
સાચું રહસ્ય આ છે: ભગવાન પાસે ભગવાનને જ માંગી લો, પછી સંસારની કોઈ પણ વસ્તુ તમારાથી દૂર નહીં રહે.
