તેલ વગર બનાવો ચટપટી રગડા ચાટ, બ્લડ શુગર રહેશે કંટ્રોલમાં
ભારતમાં સ્ટ્રીટ ફૂડનો ઉલ્લેખ થાય અને ચાટનું નામ ન આવે, તે અશક્ય છે. ચટપટી આંબલીની ચટણી, તીખો રગડો અને ડુંગળીનું મિશ્રણ દરેકના મોઢામાં પાણી લાવી દે છે. પરંતુ અવારનવાર સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત લોકો, વજન ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરનારા અથવા ડાયાબિટીસના દર્દીઓ ‘તેલ’ અને ‘મસાલા’ના ડરથી ચાટથી દૂરી બનાવી લે છે.
સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે તેલ વગરનું ખાણું બેસ્વાદ હોય છે, પરંતુ ‘ઓઈલ ફ્રી રગડા ચાટ’ આ ધારણાને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખે છે. આ રેસીપી સાબિત કરે છે કે હેલ્ધી ખાણું ન માત્ર પૌષ્ટિક હોઈ શકે છે, પરંતુ તેટલું જ સ્વાદિષ્ટ પણ હોઈ શકે છે. ચાલો જાણીએ આ ગિલ્ટ-ફ્રી (Guilt-free) રેસીપી વિશે અને શા માટે તે તમારા ડાયટનો હિસ્સો હોવી જોઈએ.
શું છે રગડા ચાટ?
રગડા ચાટ મુખ્યત્વે મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતનું એક અત્યંત લોકપ્રિય સ્ટ્રીટ ફૂડ છે. તેનો મુખ્ય આધાર ‘રગડો’ હોય છે, જે સફેદ વટાણા (Dried White Peas) ને બાફીને અને મેશ કરીને બનાવવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે તેને પેટીસ (ટિક્કી) સાથે પીરસવામાં આવે છે, પરંતુ તેને એકલા પણ ચાટ તરીકે ખાઈ શકાય છે. જ્યારે આપણે તેને ‘ઓઈલ ફ્રી’ વર્ઝનમાં બનાવીએ છીએ, ત્યારે આપણે વઘાર અને તેલમાં સાંતળવાની પ્રક્રિયાને હટાવી દઈએ છીએ, જેનાથી તેની કેલરી ઘણી ઓછી થઈ જાય છે.
સ્વાસ્થ્ય માટે શા માટે છે આ શ્રેષ્ઠ?
-
ડાયાબિટીસ કંટ્રોલમાં સહાયક: સફેદ વટાણામાં ફાઈબરનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, જે બ્લડ શુગર લેવલને અચાનક વધતા અટકાવે છે. આ એક લો-ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ ફૂડ છે.
-
વજન ઘટાડવા (Weight Loss) માટે રામબાણ: આ રેસીપીમાં તેલના એક ટીપાનો પણ ઉપયોગ થતો નથી. હાઈ પ્રોટીન હોવાને કારણે તે પેટને લાંબા સમય સુધી ભરેલું રાખે છે, જેનાથી તમે વધારાની કેલરી લેવાથી બચી જાઓ છો.
-
હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય: તેલ વગરની અને કોલેસ્ટ્રોલ મુક્ત હોવાને કારણે તે હૃદયની બીમારીઓના જોખમને ઘટાડે છે.
-
પાચનમાં સુધારો: તેમાં ઉપયોગમાં લેવાતા મસાલા જેમ કે શેકેલું જીરું, સંચળ અને આદુ પાચનતંત્રને સક્રિય કરે છે.
ઓઈલ ફ્રી રગડા ચાટ માટે જરૂરી સામગ્રી
એક શ્રેષ્ઠ અને સ્વાદિષ્ટ ચાટ બનાવવા માટે સામગ્રી તાજી હોવી ખૂબ જરૂરી છે. અહીં જરૂરી યાદી આપવામાં આવી છે:
-
સફેદ વટાણા: ૧ કપ (આખી રાત પલાળેલા)
-
બાફેલા બટાકા: ૨ મધ્યમ કદના (ટુકડા કરેલા)
-
હળદર પાવડર: ½ નાની ચમચી
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ
-
આદુની પેસ્ટ: ૧ નાની ચમચી
-
લીલા મરચાની પેસ્ટ: ½ નાની ચમચી (સ્વાદ મુજબ)
-
જીરું પાવડર અને ધાણા પાવડર: ૧-૧ નાની ચમચી
-
ડુંગળી: ૧ મોટી (ઝીણી સમારેલી)
-
ટમેટા: ૧ મોટું (ઝીણું સમારેલું)
-
લીલી ચટણી (કોથમીર-ફુદીનો): ૨ ચમચી
-
મીઠી ચટણી (આંબલી-ખજૂર): ૨ ચમચી (ખાંડ વગરની હોય તો વધુ સારું)
-
મસાલા: ચાટ મસાલો, લાલ મરચું પાવડર, શેકેલું જીરું પાવડર
-
લીંબુનો રસ: ૧ ચમચી
-
ગાર્નિશિંગ: તાજી કોથમીર અને ઝીણું સમારેલું આદુ.
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી (બનાવવાની રીત)
સ્ટેપ ૧: વટાણાને બાફવા
સૌ પ્રથમ આખી રાત પલાળેલા સફેદ વટાણાને ચોખ્ખા પાણીથી ધોઈ લો. હવે તેને પ્રેશર કુકરમાં નાખો. તેમાં વટાણા ડૂબે તેનાથી થોડું વધારે પાણી, હળદર અને મીઠું નાખો. કુકરનું ઢાંકણ બંધ કરો અને મધ્યમ આંચ પર ૪ થી ૫ સીટી વાગે ત્યાં સુધી પકાવો. વટાણા એટલા બફાઈ જવા જોઈએ કે તે સરળતાથી મેશ થઈ શકે.
સ્ટેપ ૨: મસાલાનું મિશ્રણ
જ્યારે કુકરમાંથી પ્રેશર નીકળી જાય, ત્યારે વટાણા ખોલો. એક ચમચાની મદદથી થોડા વટાણાને હળવા મેશ કરી દો જેથી ગ્રેવી ઘટ્ટ થઈ જાય. હવે તેમાં તેલનો ઉપયોગ કર્યા વગર આદુની પેસ્ટ, લીલા મરચાની પેસ્ટ, જીરું પાવડર અને ધાણા પાવડર નાખો.
સ્ટેપ ૩: ધીમી આંચ પર પકાવવું
જો મિશ્રણ બહુ સૂકું લાગતું હોય, તો અડધો કપ પાણી ઉમેરો. હવે તેને ધીમી આંચ પર ૫ થી ૭ મિનિટ સુધી પકવા દો. આનાથી સૂકા મસાલા બાફેલા વટાણા સાથે પોતાનો સ્વાદ ભળી જશે અને એક લાજવાબ સુગંધ આવવા લાગશે. યાદ રાખો કે આપણે તેને સાંતળવાનું નથી, બસ મસાલાને વટાણા સાથે મિક્સ કરવાના છે.
સ્ટેપ ૪: ચાટનું એસેમ્બલિંગ
હવે એક સર્વિંગ બાઉલ લો. સૌથી નીચે બાફેલા બટાકાના ટુકડા રાખો. તેની ઉપર ગરમા-ગરમ તૈયાર કરેલો રગડો (વટાણાનું મિશ્રણ) નાખો.
સ્ટેપ ૫: ટોપિંગ અને સજાવટ
રગડાની ઉપર ઝીણી સમારેલી ડુંગળી અને ટમેટા નાખો. હવે તેમાં તીખી લીલી ચટણી અને ખાટી-મીઠી આંબલીની ચટણી ઉમેરો. ઉપરથી લાલ મરચું પાવડર, શેકેલું જીરું પાવડર અને ચાટ મસાલો છાંટો. અંતમાં, લીંબુનો રસ અને પુષ્કળ તાજી કોથમીર નાખીને તેને ફાઈનલ ટચ આપો.
પ્રો-ટિપ્સ: ચાટને વધુ હેલ્ધી કેવી રીતે બનાવવી?
-
બટાકાનો વિકલ્પ: જો તમે સંપૂર્ણપણે બટાકા છોડવા માંગતા હોવ, તો તેની જગ્યાએ બાફેલા શક્કરિયા (Sweet Potato) અથવા પનીરના ટુકડાનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
-
ચટણીમાં ટ્વિસ્ટ: આંબલીની ચટણીમાં ખાંડની જગ્યાએ થોડો ગોળ અથવા ખજૂરનો ઉપયોગ કરો. આ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.
-
ક્રંચ માટે: જો તમે થોડું ક્રંચ ઈચ્છતા હોવ, તો ઉપરથી શેકેલા મખાણા અથવા દાડમના દાણા ઉમેરી શકો છો.
નિષ્કર્ષ
ઓઈલ ફ્રી રગડા ચાટ માત્ર એક વાનગી નથી, પરંતુ એક સ્વસ્થ જીવનશૈલી તરફનું એક પગલું છે. તે સાબિત કરે છે કે જીભના સ્વાદ અને શરીરની તંદુરસ્તી વચ્ચે સમજૂતી કરવાની જરૂર નથી. ભલે સાંજનો નાસ્તો હોય કે ઘરે નાની પાર્ટી, આ રેસીપી દરેક પ્રસંગ માટે પરફેક્ટ છે.
આજે જ આ રેસીપી ટ્રાય કરો અને કોઈપણ ગિલ્ટ વગર સ્ટ્રીટ ફૂડનો આનંદ માણો.
