બાફીને કે શેકીને ખાવાથી શરીરને મળશે બમણું પોષણ
આજના દોડધામભર્યા જીવનમાં નાની-નાની આહાર પદ્ધતિઓ આપણા સ્વાસ્થ્ય પર બહુ મોટી અસરો છોડે છે. શક્કરિયા (Sweet Potato) એક એવું જ અદભુત સુપરફૂડ છે, જેને સામાન્ય રીતે આપણે માત્ર ક્યારેક જ કે ઉપવાસ દરમિયાન ખાતા હોઈએ છીએ. પરંતુ જો શક્કરિયાને તમારા રોજિંદા આહારનો હિસ્સો બનાવવામાં આવે, તો તે શરીરની અંદર અને બહાર અકલ્પનીય ફેરફારો લાવી શકે છે. ખાસ કરીને સ્ત્રીઓમાં હોર્મોનલ સંતુલન જાળવવા અને ત્વચાની કુદરતી ચમક વધારવા માટે તે રામબાણ સાબિત થાય છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતો અને ડાયેટિશિયનના મતે, જો યોગ્ય રીતે અને નિયંત્રિત માત્રામાં સેવન કરવામાં આવે તો શક્કરિયા સ્વાસ્થ્યની ઘણી સમસ્યાઓ દૂર કરી શકે છે.
થાણે સ્થિત કેઆઈએમએસ (KIMS) હોસ્પિટલના મુખ્ય ડાયેટિશિયન ડી. ગુલનાઝ શેખના જણાવ્યા અનુસાર, “જો તમે સતત એક વર્ષ સુધી નિયમિતપણે અને યોગ્ય માત્રામાં શક્કરિયા ખાશો, તો તમારા હોર્મોનલ સ્વાસ્થ્યથી લઈને ગ્લોઈંગ સ્કિન સુધી દરેક બાબતમાં અદભુત સુધારો જોવા મળી શકે છે.” શક્કરિયામાં કુદરતી રીતે જ ભરપૂર માત્રામાં ફાઈબર, જટિલ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ (Complex Carbs), બીટા-કેરોટીન (જે શરીરમાં જઈને વિટામિન A નું સ્વરૂપ લે છે) અને શક્તિશાળી એન્ટીઑકિસડન્ટો રહેલા છે. આ તમામ પોષક તત્વો પાચનક્રિયાને મજબૂત બનાવવામાં, રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) વધારવામાં અને બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે.
સ્ત્રીઓના હોર્મોન્સ અને પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય માટે અમૃત સમાન
ઘણી મહિલાઓ પીરિયડ્સ દરમિયાન મૂડ સ્વિંગ્સ, અસહ્ય દુખાવો કે ઉર્જાની કમી જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરતી હોય છે. શક્કરિયામાં રહેલા વિશિષ્ટ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ અને વિટામિન B6 શરીરમાં ‘સેરોટોનિન’ નામના હેપ્પી હોર્મોનને ઉત્પન્ન કરવામાં મદદ કરે છે. આનાથી સ્ત્રીઓમાં એનર્જી લેવલ વધે છે, ગળ્યું ખાવાની ઈચ્છા (Sugar Craving) ઓછી થાય છે અને માનસિક તણાવ કે મૂડમાં ઝડપથી સુધારો થાય છે.
ડાયેટિશિયન શેખ ઉમેરે છે કે, “વિટામિન A, મેગ્નેશિયમ અને B વિટામિન જેવા પોષક તત્વો માસિક ચક્ર (Menstrual Cycle) ને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે અને પીએમએસ (PMS) ની અગવડતા ઘટાડે છે.” આ ઉપરાંત, તેના બળતરા વિરોધી (Anti-inflammatory) અને એન્ટીઑકિસડન્ટ ગુણધર્મો લોહીને સાફ કરે છે, જેના લીધે સમય જતાં ત્વચા વધુ તેજસ્વી, ચમકદાર બને છે અને વાળના મૂળ મજબૂત થતાં હોવાથી વાળ તંદુરસ્ત દેખાય છે.
નિયમિત સેવન દરમિયાન કઈ સાવચેતીઓ રાખવી?
શક્કરિયા સામાન્ય રીતે દરેક વ્યક્તિ માટે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અને અતિશય ફાયદાકારક ખોરાક છે, પરંતુ કેટલીક ખાસ તબીબી સ્થિતિમાં સાવધાની રાખવી જરૂરી છે. શક્કરિયામાં પોટેશિયમનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે, તેથી ક્રોનિક કિડની ડિસીઝ (CKD) એટલે કે કિડની સંબંધિત ગંભીર બીમારી ધરાવતા દર્દીઓએ ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના તેનું સેવન ન કરવું જોઈએ.
આ ઉપરાંત, ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ પણ શક્કરિયા ખાતી વખતે તેની માત્રા અને સમયનું ખાસ ધ્યાન રાખવું પડે છે. જો કે, સામાન્ય બટાકાની સરખામણીમાં શક્કરિયાનો ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ (GI) ઘણો ઓછો હોય છે, જે બ્લડ સુગરને અચાનક વધવા દેતો નથી, છતાં પણ ડાયાબિટીસના લોકો માટે પોર્શન કંટ્રોલ (નિયંત્રિત માત્રા) રાખવો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
શક્કરિયા ખાવાની સાચી અને વૈજ્ઞાનિક રીત
તમે શક્કરિયાને કઈ રીતે રાંધો છો, તેના પર તેના પોષક તત્વોનો આધાર છે. ન્યુટ્રિશનિસ્ટ્સ તેમને તેલમાં તળવાને બદલે હંમેશાં શેકવા (Roasting), બાફવા (Steaming) અથવા ગ્રીલ કરવાની સલાહ આપે છે. તમારા ભોજનને વધુ સંતુલિત અને બ્લડ સુગર ફ્રેન્ડલી બનાવવા માટે શક્કરિયાને પ્રોટીન અથવા હેલ્ધી ફેટ્સના સ્ત્રોત જેવા કે પનીર, ઈંડા અથવા એક મુઠ્ઠીભર મિક્સ સીડ્સ (બીજ) સાથે જોડીને ખાવું જોઈએ.
બજારમાં મળતા અલગ-અલગ રંગના શક્કરિયા જેમ કે નારંગી, જામલી અને સફેદ રંગના શક્કરિયા બદલી-બદલીને ખાવા જોઈએ, કારણ કે દરેક રંગના શક્કરિયામાં થોડા અલગ પોષક તત્વો અને એન્ટીઑકિસડન્ટ પ્રોફાઇલ હોય છે. સૌથી અગત્યની વાત એ છે કે, માત્ર એક જ સુપરફૂડ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે, સંતુલિત હેલ્ધી ડાયેટના એક ભાગ રૂપે તેનો સ્વાદ માણવો જોઈએ.
