શું તમારા શરીરમાં વિટામિન B12 ની કમી છે? તો ડાયટમાં સામેલ કરો આ ખાસ ચીજ, પનીર જેવો સ્વાદ અને અગણિત ફાયદા
આજના સમયમાં વ્યસ્ત જીવનશૈલી અને ખાનપાનની ખોટી આદતોને કારણે શરીરમાં પોષક તત્વોની ઉણપ સર્જાય છે. ખાસ કરીને શાકાહારી અને વીગન (Vegan) ડાયટ લેતા લોકોમાં વિટામિન B12 ની ઉણપ સામાન્ય જોવા મળે છે. જો તમે પણ વારંવાર થાક, નબળાઈ અથવા આંખે ધુંધળું દેખાવાની સમસ્યા અનુભવો છો, તો તે વિટામિન B12 ની કમી હોઈ શકે છે. જાણીતા ન્યુટ્રિશનિસ્ટ પલક નાગપાલે આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે એક ખાસ ‘પીળી વસ્તુ’ એટલે કે ન્યુટ્રિશનલ યીસ્ટ વિશે માહિતી આપી છે.
શું છે આ ન્યુટ્રિશનલ યીસ્ટ (Nutritional Yeast)?
ન્યુટ્રિશનલ યીસ્ટ, જેને ટૂંકમાં ‘નૂચ’ (Nooch) પણ કહેવામાં આવે છે, તે એક અત્યંત લોકપ્રિય ખાદ્ય પદાર્થ છે. તે દેખાવમાં પીળા રંગના પાવડર અથવા ફ્લેક્સ (ટુકડા) જેવું હોય છે. તે Saccharomyces cerevisiae નામની યીસ્ટની પ્રજાતિ છે. જોકે, આ બ્રેડ કે બીયર બનાવવામાં વપરાતી યીસ્ટ કરતા અલગ છે, કારણ કે તે નિષ્ક્રિય (Inactive) હોય છે. તેનો સ્વાદ ચીઝ અને નટ્સ જેવો હોય છે, જે શાકાહારી લોકો માટે પનીરનો ઉત્તમ વિકલ્પ સાબિત થાય છે.
વિટામિન B12 ની ઉણપ દૂર કરવા માટે રામબાણ ઈલાજ
સામાન્ય રીતે વિટામિન B12 માત્ર એનિમલ બેઝ્ડ પ્રોડક્ટ્સ (માસ, ઈંડા, ડેરી) માંથી જ મળે છે. આ સંજોગોમાં શાકાહારી લોકો માટે ન્યુટ્રિશનલ યીસ્ટ એક વરદાન સમાન છે. ન્યુટ્રિશનિસ્ટ પલક નાગપાલના જણાવ્યા અનુસાર, જો તમે દરરોજ માત્ર એક મોટી ચમચી ન્યુટ્રિશનલ યીસ્ટનું સેવન કરો છો, તો તે શરીરમાં વિટામિન B12 ની જરૂરિયાતને પૂરી કરવામાં ઘણી મદદ કરી શકે છે. તે ચેતાતંત્ર (Nervous System) ને સ્વસ્થ રાખવા અને લાલ રક્તકણોના નિર્માણમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.
ન્યુટ્રિશનલ યીસ્ટના અન્ય સ્વાસ્થ્યવર્ધક ફાયદા
કમ્પ્લીટ પ્રોટીનનો સ્ત્રોત: આ યીસ્ટમાં તમામ 9 આવશ્યક એમિનો એસિડ હોય છે, જે તેને ‘કમ્પ્લીટ પ્રોટીન’ બનાવે છે. માત્ર 2 મોટી ચમચી યીસ્ટમાં અંદાજે 8-10 ગ્રામ પ્રોટીન અને 4-5 ગ્રામ ફાઈબર મળે છે.
રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં વધારો: તેમાં બીટા-ગ્લુકન નામનું વિશેષ ફાઈબર હોય છે, જે શરીરની ચેપ સામે લડવાની ક્ષમતા વધારે છે અને કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ થાય છે.
એનર્જી બૂસ્ટર: તે શરીરમાં એનર્જી લેવલ જાળવી રાખે છે અને ચયાપચયની ક્રિયાને વેગ આપે છે.
સેવન કરવાની સાચી રીત
ન્યુટ્રિશનલ યીસ્ટનો ઉપયોગ કરવો ખૂબ જ સરળ છે. તમે તેને તમારી રોજિંદી વાનગીઓમાં નીચે મુજબ ઉમેરી શકો છો:
- સલાડ કે સૂપ: તૈયાર કરેલા સલાડ કે ગરમાગરમ સૂપ ઉપર તેને ભભરાવીને ખાઈ શકાય છે.
- પૉપકોર્ન: પૉપકોર્ન પર મીઠું અને ન્યુટ્રિશનલ યીસ્ટ નાખવાથી તેનો સ્વાદ ચીઝી થઈ જાય છે.
- પાસ્તા કે દાળ: પાસ્તા, દાળ અથવા શાકભાજીની ગ્રેવીમાં તેનો પાવડર ઉમેરવાથી સ્વાદ અને પોષણ બંને વધે છે.
- પરાઠા કે સેન્ડવિચ: પરાઠાના સ્ટફિંગમાં અથવા સેન્ડવિચમાં પણ તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
