એક મચ્છરે બદલી નાખ્યું જીવન: એશિયન ગેમ્સના મેડલ વિજેતા સલમાન ખાનની હૃદયસ્પર્શી કહાની
ક્યારેક જીવનની સૌથી મોટી મુશ્કેલી માણસને તોડી નાખવાને બદલે તેને વધુ મજબૂત બનાવી દે છે. ભારતીય રોઈંગ ખેલાડી સલમાન ખાન અને સતનમ સિંહની કહાની તેનું જીવંત ઉદાહરણ છે. એશિયન ગેમ્સમાં ‘ડબલ સ્કલ્સ’ સ્પર્ધામાં ભારત માટે બ્રોન્ઝ મેડલ જીતનાર આ જોડી માટે આ સફળતા માત્ર એક મેડલ નથી, પરંતુ વર્ષોની મહેનત, સંઘર્ષ અને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓ સામેની લડતનું પરિણામ છે. ખાસ કરીને સલમાન ખાનની સફર અનેક ઉતાર-ચઢાવમાંથી પસાર થઈ છે. એક મચ્છરના કારણે થયેલા ડેન્ગ્યુએ તેમના પિતાનો જીવ લીધો અને માત્ર 18 વર્ષની ઉંમરે પરિવારની જવાબદારી તેમના ખભા પર આવી પડી. ત્યારબાદ ટેક્સી ચલાવવાથી લઈને ભારતીય સેનામાં જોડાવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર દેશ માટે મેડલ જીતવા સુધીની તેમની સફર ખરેખર પ્રેરણાદાયી છે.
પિતાના અવસાન બાદ 18 વર્ષની ઉંમરે પરિવારની જવાબદારી
ઉત્તર પ્રદેશના અમેઠીના વતની સલમાન ખાન પરિવારના સૌથી મોટા પુત્ર છે. તેમના પિતા મોહમ્મદ કાસિમ ખાનનું ડેન્ગ્યુના કારણે અવસાન થયું ત્યારે સલમાન માત્ર 18 વર્ષના હતા. પિતાના મૃત્યુ બાદ પરિવારની જવાબદારી અચાનક તેમના ખભા પર આવી પડી. ભાઈ-બહેનોના શિક્ષણથી લઈને ઘરના રોજિંદા ખર્ચ સુધીની જવાબદારી નિભાવવી તેમના માટે સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા બની ગઈ.
સલમાનનું સપનું ભારતીય સેનામાં જોડાવાનું હતું, પરંતુ પરિવારની જરૂરિયાતોને કારણે તેમણે આ સપનું થોડા સમય માટે બાજુ પર મૂકી દીધું. તેઓ દિલ્હી ગયા અને ત્યાં ટેક્સી ચલાવવાનું શરૂ કર્યું. પરિવારને આર્થિક રીતે મદદ કરવા માટે તેમણે લાંબા સમય સુધી દિવસ-રાત મહેનત કરી. કેબ ચલાવીને મળતી આવકમાંથી તેઓ પોતાના ભાઈ-બહેનોના શિક્ષણ અને ઘરના ખર્ચમાં યોગદાન આપતા રહ્યા.
પરંતુ જીવનમાં વળાંક આવવાનો હતો. 2018માં સલમાન ભારતીય સેનામાં ભરતી થયા અને ત્યારથી તેમની જિંદગીએ નવો વળાંક લીધો. સેનામાં જોડાયા બાદ તેમણે રોઈંગની રમત શરૂ કરી. જે વ્યક્તિ એક સમયે પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવા માટે દિલ્હીની સડકો પર ટેક્સી ચલાવતી હતી, તે જ વ્યક્તિ થોડા વર્ષોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય રમતગમતના મંચ પર ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા લાગી.
સલમાને રોઈંગમાં ઝડપથી પોતાની ઓળખ બનાવી. 2024માં તેમણે એશિયન રોઈંગ કપમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો અને નાયબ સુબેદારનો હોદ્દો મેળવ્યો. ત્યારબાદ 2025માં એશિયન ચેમ્પિયનશિપમાં સિલ્વર મેડલ જીત્યો. હવે એશિયન ગેમ્સમાં સતનમ સિંહ સાથે મળીને ડબલ સ્કલ્સમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીતીને તેમણે પોતાની સફરમાં વધુ એક મોટી સિદ્ધિ ઉમેરી છે.
ક્વાડ્રપલમાંથી ડબલ સ્કલ્સમાં અચાનક બદલાવ
સલમાન અને સતનમની એશિયન ગેમ્સની સફળતાને વધુ ખાસ બનાવે છે તેમની તૈયારીની પરિસ્થિતિ. બંને ખેલાડીઓને અચાનક ‘ક્વાડ્રપલ સ્કલ્સ’માંથી ‘ડબલ સ્કલ્સ’ સ્પર્ધામાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. નવી સ્પર્ધા માટે તેમની પાસે તૈયારી કરવાનો સમય પણ ખૂબ ઓછો હતો. આવી સ્થિતિમાં તાલમેલ બેસાડવો અને સ્પર્ધા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર થવું પડકારજનક હતું.
પરંતુ બંને ખેલાડીઓએ આ બદલાવને અવરોધ બનવા દીધો નહીં. મર્યાદિત તૈયારી છતાં તેમણે રેસમાં શાનદાર પ્રદર્શન કરીને ભારત માટે બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યો. આ મેડલ તેમની રમતની ક્ષમતા ઉપરાંત મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં ઝડપથી પોતાને ઢાળવાની તેમની ક્ષમતાનું પણ ઉદાહરણ છે.
Heartiest congratulations to our Rowers for their stellar performances at the Asian Games. 🇮🇳
Naib Subedar Salman Khan and Petty Officer Satnam clinched the Bronze Medal in the Men’s Double Sculls (M2X).
Wishing all our rowers the very best for their upcoming medal races—may they continue to row with grit, unity and the indomitable spirit of India. 🇮🇳
#MissionOlympicsWing #ArmySportsControlBoard #AsianGames2026 #Cheer4Bharat #TeamIndia
#Rowing
@adgpi
@Media_SAI
@IndiaSports
@SpokespersonMoD
@NorthernComd_IA
@easterncomd
@westerncomd_IA
@SWComd_IA
@IaSouthern
@suryacommand
— Indian Army Sports and Adventure (@IA_SportsAdvntr) September 24, 2026
સતનમ સિંહની સફર પણ સંઘર્ષથી ભરેલી
સલમાનના સાથી ખેલાડી સતનમ સિંહ પણ પોતાની અલગ ઓળખ ધરાવે છે. પંજાબના માનસા જિલ્લાના વતની સતનમની ઊંચાઈ 6 ફૂટ 3 ઇંચ છે અને તેઓ ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રીય સ્તરના હેન્ડબોલ ખેલાડી રહી ચૂક્યા છે. 2018માં ઓલિમ્પિયન સ્વર્ણ સિંહ વિર્કે તેમને રોઈંગ અપનાવવાની સલાહ આપી હતી. ત્યારબાદ સતનમે આ રમતમાં પોતાની કારકિર્દી બનાવવાની શરૂઆત કરી.
સતનમે સિનિયર નેશનલ્સમાં સિંગલ્સ સ્કલ્સનું ટાઇટલ જીતીને આર્મીના પરંપરાગત વર્ચસ્વને પડકાર્યું હતું. તેઓ નૌકાદળ તરફથી આ ઇવેન્ટ જીતનાર પ્રથમ રોવર બન્યા હતા. 2023માં તેમણે ક્વાડ્રપલ સ્કલ્સમાં બ્રોન્ઝ મેડલ પણ જીત્યો હતો.આ મેડલ પાછળ પણ સંઘર્ષની કહાની છે. રેસના એક દિવસ પહેલાં સતનમને ગરદનના સ્નાયુમાં ખેંચાણ થઈ હતી. તેના કારણે તેમનું શરીર થાકી ગયું હતું અને તેમને હોસ્પિટલ પણ જવું પડ્યું હતું. છતાં બીજા જ દિવસે તેમણે સ્પર્ધામાં ભાગ લીધો અને બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યો.

