ડિજિટલ ઈન્ડિયા હવે વધુ સુરક્ષિત: સરકારે અટકાવી 1000 કરોડની ઓનલાઈન છેતરપિંડી, ફ્રોડ કોલ્સમાં 99%નો ઘટાડો
આજના ડિજિટલ યુગમાં જ્યાં એક તરફ ટેકનોલોજી આપણા જીવનને સરળ બનાવી રહી છે, ત્યાં બીજી તરફ સાયબર ગુનેગારો આ ટેકનોલોજીનો દુરુપયોગ કરીને નિર્દોષ લોકોની મહેનતની કમાણી પર તરાપ મારી રહ્યા છે. સાયબર છેતરપિંડીના વધતા જોખમોને જોતા ભારત સરકારે હવે આરપારની જંગ છેડી દીધી છે. તાજેતરમાં સરકારે ઓનલાઈન ફ્રોડ સામે મોટી ‘ડિજિટલ સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક’ કરી છે. છેલ્લા છ મહિનામાં ચલાવવામાં આવેલા આ વિશેષ અભિયાન હેઠળ માત્ર હજારો કરોડ રૂપિયા જ નથી બચાવ્યા, પરંતુ લાખો નકલી સિમ કાર્ડ બ્લોક કરીને ગુનેગારોના નેટવર્કને પણ ધ્વસ્ત કરી દીધું છે.
1000 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી રોકવામાં સફળતા
સરકારની આ મોટી કાર્યવાહીનું સૌથી સુખદ પાસું એ છે કે સામાન્ય લોકોની મહેનતની કમાણી ઠગબાજોના હાથમાં જતા બચાવી લેવામાં આવી છે. ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) ના આંકડા મુજબ, છેલ્લા છ મહિનામાં સરકારે ટેકનિકલ હસ્તક્ષેપ અને ત્વરિત કાર્યવાહી દ્વારા 1,000 કરોડ રૂપિયા થી વધુની રકમને ફ્રીઝ કરી દીધી છે અથવા ઠગબાજો સુધી પહોંચતા પહેલા જ રોકી દીધી છે. આ પગલું દેશની ડિજિટલ સુરક્ષાને મજબૂત કરવાની દિશામાં એક મોટી સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે.
86 લાખ નકલી સિમ કાર્ડ બ્લોક: ગુનેગારોની કમર તૂટી
સાયબર ક્રાઈમનું સૌથી મોટું માધ્યમ ‘નકલી સિમ કાર્ડ’ છે, જે ઘણીવાર બીજાના નામે અથવા નકલી દસ્તાવેજોના આધારે ખરીદવામાં આવે છે. સરકારે આ સમસ્યાના મૂળ પર પ્રહાર કરતા અત્યાર સુધીમાં લગભગ 86 લાખથી વધુ શંકાસ્પદ અને નકલી સિમ કાર્ડ્સ બ્લોક કરી દીધા છે.
-
ઓળખની ચકાસણી: અદ્યતન AI (આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ) આધારિત સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને તે સિમ કાર્ડ્સની ઓળખ કરવામાં આવી હતી જે શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓમાં સંડોવાયેલા હતા.
-
કડક કાર્યવાહી: ટેલિકોમ વિભાગનું કહેવું છે કે જેમ જેમ ઈન્ટરનેટનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે, તેમ તેમ છેતરપિંડીના જોખમો પણ વધ્યા છે, જેને રોકવા માટે આવા કડક પગલાં લેવા અનિવાર્ય બની ગયા હતા.
ડિજિટલ ક્રાંતિ અને સસ્તું ઇન્ટરનેટ
ભારત આજે વિશ્વમાં ડિજિટલ સેવાઓના મામલે એક મિસાલ બનીને ઉભર્યું છે. ટેલિકોમ વિભાગે માહિતી આપી છે કે ભારતમાં મોબાઈલ ડેટાની કિંમત સરેરાશ માત્ર 8.27 રૂપિયા પ્રતિ જીબી છે.
-
વિશ્વમાં સૌથી સસ્તું ઇન્ટરનેટ: ભારતનો ઇન્ટરનેટ ડેટા વિશ્વના ઘણા વિકસિત દેશોની તુલનામાં ઘણો સસ્તો છે, જેણે ડિજિટલ ક્રાંતિને ગામેગામ અને ઘર-ઘર સુધી પહોંચાડી છે.
-
યુઝર બેઝ: હાલમાં ભારતમાં કુલ ટેલિકોમ યુઝર્સની સંખ્યા 123 કરોડ ને વટાવી ગઈ છે, જેનાથી ભારત વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું ટેલિકોમ માર્કેટ બની ગયું છે.
-
5G નો વિસ્તાર: વર્ષ 2022 માં 5G સેવાઓની શરૂઆત પછી ભારતે રેકોર્ડ ગતિએ પ્રગતિ કરી છે અને આજે દેશમાં 40 કરોડથી વધુ 5G યુઝર્સ છે.
ફેક અને સ્પૂફ કોલ્સ પર 99% સુધી અંકુશ
સાયબર છેતરપિંડીની એક મોટી રીત આંતરરાષ્ટ્રીય નંબરો પરથી આવતા ફેક કોલ્સ (Spoof Calls) રહી છે, જેમાં લોકોને ડરાવી-ધમકાવીને પૈસા પડાવવામાં આવતા હતા. સરકારે ટેકનિકલ સ્તરે આવા કોલ્સ બ્લોક કરવા માટે કડક ફિલ્ટર્સ લગાવ્યા છે.
પરિણામ: સરકારની આ કડકાઈને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ફેક કોલ્સમાં લગભગ 99 ટકા જેટલો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ સાથે, ‘સંચાર સાથી’ પોર્ટલ અને એપ દ્વારા નાગરિકો હવે દરરોજ ફ્રોડની જાણ કરી રહ્યા છે, જેનાથી સમયસર કાર્યવાહી કરવી શક્ય બની છે.
આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI)માં ભારતનું વર્ચસ્વ
ડિજિટલ સુરક્ષાની સાથે ભારતીય યુઝર્સ નવી ટેકનોલોજી અપનાવવામાં પણ સૌથી આગળ છે. આંકડા મુજબ, વિશ્વભરમાં ChatGPT જેવા AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરનારા કુલ યુઝર્સમાં લગભગ 13.5 ટકા ભારતીયો છે. આ દર્શાવે છે કે ભારતીય નાગરિકો માત્ર ટેકનોલોજી પ્રત્યે જાગૃત નથી પણ AI જેવી ઉભરતી ટેકનોલોજીને પણ ઝડપથી પોતાની જીવનશૈલીનો હિસ્સો બનાવી રહ્યા છે.
સુરક્ષિત ડિજિટલ ભવિષ્ય તરફ ડગ માંડ્યા
સરકારની આ ‘ડિજિટલ સ્ટ્રાઈક’ માત્ર એક કાર્યવાહી નથી, પરંતુ એક સંદેશ છે કે ભારતનો ડિજિટલ સ્પેસ હવે ગુનેગારો માટે સુરક્ષિત નથી. જ્યાં એક તરફ સસ્તો ડેટા અને 5G ટેકનોલોજી દેશને પ્રગતિના પંથે લઈ જઈ રહ્યા છે, ત્યાં ટેલિકોમ વિભાગ અને સાયબર સુરક્ષા એજન્સીઓ મળીને એક મજબૂત સુરક્ષા કવચ તૈયાર કરી રહી છે.
નિષ્કર્ષ
ઓનલાઈન ફ્રોડ સામે સરકારની આ મોટી સફળતા માત્ર આર્થિક નુકસાન ઘટાડવામાં જ અસરકારક સાબિત નથી થઈ, પરંતુ તેનાથી સામાન્ય જનતાનો ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન અને ઓનલાઈન સેવાઓ પર વિશ્વાસ પણ વધ્યો છે. 86 લાખ સિમ કાર્ડ બ્લોક કરવા અને કરોડો રૂપિયાની છેતરપિંડી રોકવી એ વાતનો પુરાવો છે કે ટેકનોલોજીના સાચા ઉપયોગથી ગુનાખોરીને મ્હાત આપી શકાય છે.
