સ્માર્ટફોન પ્રેમીઓને મોટો ફટકો! હવે સસ્તો ફોન ખરીદવો બનશે મુશ્કેલ, જાણો કારણ

સ્માર્ટફોન ખરીદવાનો પ્લાન છે? તો ઉતાવળ રાખજો! મોંઘી RAMએ બગાડ્યું બજેટ, જાણો કેમ વધવાના છે ભાવ

ભારતમાં સ્માર્ટફોનનું માર્કેટ અત્યારે એક રસપ્રદ વળાંક પર ઉભું છે. એક તરફ આપણે દુનિયાના બીજા સૌથી મોટા મોબાઈલ ઉત્પાદક બની ગયા છીએ, તો બીજી તરફ વૈશ્વિક સંજોગોને કારણે ફોનની કિંમતો કાબૂ બહાર જતી દેખાઈ રહી છે.

1. કેમ વધી રહ્યા છે ભાવ? અસલી કારણ છે ‘RAM’

સ્માર્ટફોનની કુલ પડતર કિંમતનો મોટો હિસ્સો તેની મેમરી (RAM અને સ્ટોરેજ) પર નિર્ભર કરે છે. ઓગસ્ટ 2025 થી વૈશ્વિક સ્તરે RAM ના ભાવમાં જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં તેની કિંમતો અનેકગણી વધી ગઈ છે. જ્યારે કાચો માલ (કમ્પોનન્ટ્સ) મોંઘો થાય, ત્યારે કંપનીઓ પાસે ફોનના ભાવ વધારવા સિવાય બીજો કોઈ રસ્તો બચતો નથી.

2. AIની ભૂખે સામાન્ય માણસનું બજેટ બગાડ્યું

હવે તમે વિચારતા હશો કે અચાનક RAM આટલી મોંઘી કેમ થઈ ગઈ? તેનો સીધો સંબંધ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સાથે છે.

• દુનિયાભરની મોટી ટેક કંપનીઓ (જેમ કે Google, Microsoft, NVIDIA) તેમના AI પ્રોજેક્ટ્સ અને ડેટા સેન્ટર્સ માટે મોટા પ્રમાણમાં હાઈ-પરફોર્મન્સ મેમરી ખરીદી રહી છે.

• AI પ્રોસેસ કરવા માટે ઘણી વધારે મેમરીની જરૂર પડે છે.

• મેમરી બનાવતી કંપનીઓ તેમનો મોટાભાગનો સ્ટોક આ દિગ્ગજ કંપનીઓને વેચી રહી હોવાથી, સ્માર્ટફોન કંપનીઓ માટે સપ્લાય ઓછી થઈ ગઈ છે અને ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે.

3. વેચાણમાં મોટા ઘટાડાના સંકેત

મોંઘવારીની અસર આંકડાઓમાં દેખાવા લાગી છે. જાન્યુઆરી 2026 ના એક રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતમાં સ્માર્ટફોન શિપમેન્ટમાં ગયા વર્ષની સરખામણીએ લગભગ 25% નો ઘટાડો નોંધાયો છે. લોકો હવે નવો ફોન ખરીદતા ખચકાઈ રહ્યા છે કારણ કે સરેરાશ કિંમતોમાં 8% સુધીનો વધારો થઈ ચૂક્યો છે.

કઈ કંપનીઓ અને સેગમેન્ટ પર સૌથી વધુ અસર?

સ્માર્ટફોન માર્કેટમાં દબાણ એટલું વધી ગયું છે કે દિગ્ગજ કંપનીઓના વેચાણ પર ખરાબ અસર પડી છે:

• બજેટ સેગમેન્ટ પર માર: સૌથી વધુ અસર 10,000 થી 20,000 રૂપિયાવાળા ‘એન્ટ્રી-લેવલ’ અને ‘બજેટ’ ફોન્સ પર પડી છે. આ સેગમેન્ટનો ગ્રાહક ખૂબ વિચારીને ખર્ચ કરે છે. જો ફોનની કિંમત 1,000 રૂપિયા પણ વધે, તો ગ્રાહક ખરીદી ટાળી દે છે.

• કંપનીઓની હાલત: વાર્ષિક ધોરણે મોટોરોલા, ઓપ્પો અને રિયલમી જેવી કંપનીઓના વેચાણમાં 20% થી લઈને 68% સુધીનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

“નથિંગ (Nothing) ના સ્થાપક કાર્લ પેઈ જેવા ઇન્ડસ્ટ્રી એક્સપર્ટ્સે પહેલા જ ચેતવણી આપી હતી કે RAM ની અછત અને વધતી પડતર કિંમત આ વર્ષે સ્માર્ટફોન માર્કેટ માટે મોટો પડકાર બનશે.”

ભારત માટે સારા અને માઠા સમાચાર

સારા સમાચાર: તમામ પડકારો હોવા છતાં, ભારત હવે દુનિયાનું બીજું સૌથી મોટું મોબાઈલ ઉત્પાદક છે. આપણે ત્યાં વેચાતા મોટાભાગના ફોન હવે ‘મેડ ઇન ઇન્ડિયા’ છે. એટલું જ નહીં, એપલ (Apple) ને કારણે સ્માર્ટફોન હવે ભારતની સૌથી મોટી નિકાસ પ્રોડક્ટ બની ગઈ છે.

માઠા સમાચાર: ભલે ફોન ભારતમાં એસેમ્બલ થઈ રહ્યા હોય, પરંતુ તેની અંદર લાગતા ચિપસેટ અને RAM હજુ પણ વિદેશથી (જેમ કે તાઇવાન અને કોરિયા) આયાત કરવામાં આવે છે. તેથી જ્યારે ત્યાં ભાવ વધે છે, ત્યારે ભારતમાં ફોનની કિંમત વધવી નક્કી છે.

ગ્રાહકો માટે ખાસ ટિપ્સ (Expert Advice)

જો તમારે ખરેખર ફોનની જરૂર હોય, તો આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો:

1. જૂની ઇન્વેન્ટરી જુઓ: જે ફોન 3-4 મહિના પહેલા લોન્ચ થયા છે, તેની કિંમતો કદાચ જૂના સ્ટોકને કારણે હજુ સ્થિર હોય શકે છે.

2. એક્સચેન્જ ઓફર્સનો લાભ લો: જો ભાવ વધી રહ્યા હોય, તો જૂના ફોનની સારી એક્સચેન્જ વેલ્યુ મેળવીને તમે નવા ફોનનો બોજ ઓછો કરી શકો છો.

3. સેલની રાહ ન જુઓ: જો RAM ના ભાવ આ જ રીતે વધતા રહેશે, તો કદાચ આગામી સેલમાં પણ તમને જૂના ભાવ ન મળે.

સ્માર્ટફોન માર્કેટ અત્યારે ‘વેઇટ એન્ડ વોચ’ મોડમાં છે. AI ક્રાંતિએ મેમરીની માંગને એવી ઊંચાઈએ પહોંચાડી દીધી છે જેની કલ્પના નહોતી કરી. જ્યાં સુધી સપ્લાય અને ડિમાન્ડનું સંતુલન નહીં સધાય, ત્યાં સુધી આપણે મોંઘા ફોન માટે તૈયાર રહેવું પડશે.