ગ્રીન એનર્જીનો નવો યુગ: ટોયોટા અને NISE સાથે મળીને ટકાઉ પરિવર્તનને આપશે વેગ.
ભારતમાં ગ્રીન એનર્જી અને ટકાઉ પરિવહન (Sustainable Mobility) ના લક્ષ્યોને વેગ આપવા માટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય સંસદીય કાર્ય, કોલસા અને ખાણ મંત્રી શ્રી પ્રહલાદ જોશીની ગૌરવપૂર્ણ હાજરીમાં, ટોયોટા કિર્લોસ્કર મોટર (Toyota Kirloskar Motor – TKM) અને રાષ્ટ્રીય સૌર ઊર્જા સંસ્થા (National Institute of Solar Energy – NISE) વચ્ચે એક વ્યૂહાત્મક સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે.
આ ભાગીદારીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ભારતીય ડ્રાઇવિંગ અને આબોહવાની પરિસ્થિતિઓ હેઠળ હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ-સેલ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (FCEV) ની વ્યાવહારિકતા અને પ્રદર્શનનું મૂલ્યાંકન કરવાનો છે.
મીરાઈનું NISE ને હસ્તાંતરણ: ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’નું પ્રદર્શન
આ વ્યૂહાત્મક સહયોગના ભાગ રૂપે, ટોયોટા કિર્લોસ્કર મોટરે તેનું અત્યાધુનિક હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ-સેલ ઇલેક્ટ્રિક વાહન ‘ટોયોટા મીરાઈ’ (Toyota Mirai) NISE ને સોંપ્યું છે. આ હસ્તાંતરણ ભારતમાં સ્વચ્છ ઊર્જા આધારિત વાહનોના ભવિષ્ય માટે એક મોટો સંદેશ આપે છે.
NISE હવે ભારતીય રસ્તાઓ અને વિવિધ આબોહવા પરિસ્થિતિઓ હેઠળ મીરાઈનું વ્યાપક વાસ્તવિક-વિશ્વ શક્યતા અને પ્રદર્શન મૂલ્યાંકન (Comprehensive Real-World Feasibility and Performance Assessment) કરશે. આ ટ્રાયલનો હેતુ હાઇડ્રોજન ટેક્નોલોજીની કાર્યક્ષમતા, સુરક્ષા અને ભારતીય ઉપયોગ માટેની અનુકૂળતાને ચકાસવાનો છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ આ પહેલની પ્રશંસા કરતાં જણાવ્યું કે, “આ સહયોગ ભારતના ઊર્જા સંક્રમણ (Energy Transition) ના પ્રયાસોમાં એક મહત્ત્વનો માઈલસ્ટોન છે. હાઇડ્રોજન એ ભવિષ્યનું ઇંધણ છે, અને મીરાઈ જેવી FCEV ટેક્નોલોજીનું મૂલ્યાંકન આપણને શૂન્ય ઉત્સર્જન (Zero Emission) વાહનોની દિશામાં આગળ વધવામાં મદદ કરશે.”
ભારતના ‘ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન’ ને ટેકો
વડાપ્રધાનના નેતૃત્વ હેઠળ ભારત સરકારે ‘રાષ્ટ્રીય ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન’ શરૂ કર્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ દેશને હાઇડ્રોજન ઉત્પાદન અને ઉપયોગનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનાવવાનો છે. ટોયોટા અને NISE વચ્ચેનો આ MoU આ મિશનને સીધો ટેકો આપે છે.
હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ-સેલ વાહનો માત્ર પાણીની વરાળનું જ ઉત્સર્જન કરે છે, જે તેમને પર્યાવરણ માટે અત્યંત સ્વચ્છ વિકલ્પ બનાવે છે. ભારતમાં જ્યાં શહેરી પ્રદૂષણ એક મોટો પડકાર છે, ત્યાં FCEV નું સફળ પરીક્ષણ અને અપનાવવું એ પરિવહન ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવી શકે છે.
સહયોગની અપેક્ષાઓ અને ભવિષ્યની દિશા
ટોયોટા કિર્લોસ્કર મોટરના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, “અમે ભારત સરકારના સ્વચ્છ ઊર્જાના વિઝન સાથે પ્રતિબદ્ધ છીએ. મીરાઈનું આ મૂલ્યાંકન ભારતીય ગ્રાહકોની જરૂરિયાતોને સમજવા અને સ્થાનિકીકરણ (Localisation) દ્વારા આ ટેક્નોલોજીને વધુ સસ્તું અને સુલભ બનાવવામાં મદદ કરશે. NISE ની કુશળતા સાથે મળીને, અમે ભારતમાં હાઇડ્રોજન ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવામાં યોગદાન આપવા આતુર છીએ.”
NISE ના ડિરેક્ટરે આ સહયોગ વિશે ઉત્સાહ વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે, “અમે ટોયોટા જેવી વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રણી કંપની સાથે ભાગીદારી કરીને ખુશ છીએ. આ મૂલ્યાંકનમાંથી મળેલા ડેટા અને તારણો ભારતમાં હાઇડ્રોજન વાહનો માટે નીતિઓ ઘડવા અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Infrastructure) વિકસાવવા માટે પાયાનું કામ કરશે.”
નિષ્ણાતો માને છે કે જો મીરાઈનું પરીક્ષણ ભારતીય પરિસ્થિતિઓમાં સફળ સાબિત થશે, તો તે ટૂંક સમયમાં ભારતીય બજારમાં FCEV ના વ્યાપક પ્રવેશ માટે દરવાજા ખોલશે. આ પગલું માત્ર પર્યાવરણને જ નહીં, પરંતુ લાંબા ગાળે દેશની ઊર્જા સુરક્ષા (Energy Security) ને પણ મજબૂત બનાવશે.
