ઉનાળો હોય કે ચોમાસું: કારમાં ભૂલથી પણ ન છોડો આ વસ્તુઓ, એક નાની બેદરકારી પડી શકે છે ભારે
આજના આધુનિક યુગમાં કાર માત્ર એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે જવા માટેનું વાહન નથી રહી, પરંતુ તે આપણા રોજિંદા જીવનનો એક મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો બની ગઈ છે. ઓફિસે જવાનું હોય, બાળકોને સ્કૂલે મૂકવાના હોય કે પછી વીકેન્ડ પર પરિવાર સાથે ફરવા જવાનું હોય—આપણે આપણો ઘણો સમય કારમાં વિતાવીએ છીએ. આ જ કારણ છે કે ઉતાવળમાં કે આળસના કારણે આપણે ઘણીવાર આપણી કેટલીક અંગત અને જરૂરી વસ્તુઓ કારમાં જ ભૂલી જતા હોઈએ છીએ.
પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમારી આ નાની આદત અથવા બેદરકારી તમને મોટું આર્થિક નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને સાથે જ તમારા સ્વાસ્થ્ય કે સુરક્ષા સામે પણ ગંભીર જોખમ ઊભું કરી શકે છે? ખાસ કરીને ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીમાં અને ચોમાસાના ભેજવાળા વાતાવરણમાં બંધ કારની અંદરનું તાપમાન બહારના તાપમાન કરતાં બમણું થઈ જાય છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે કાર પાર્ક કરતી વખતે કઈ વસ્તુઓ અંદર છોડવાનું ટાળવું જોઈએ.
૧. તડકામાં તપતી કારમાં ક્યારેય ન છોડો દવાઓ
જો તમે દરરોજ લેવાતી કોઈ નિર્ધારિત દવાઓ, ઈન્સ્યુલિન, સિરપ કે સપ્લિમેન્ટ્સ વાપરતા હોવ, તો તેને કારના ગ્લોવ બોક્સમાં કે સીટ પર છોડવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરો. ઉનાળામાં જ્યારે કાર તડકામાં પાર્ક થાય છે, ત્યારે અંદરનું તાપમાન ૫૦ થી ૬૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી જાય છે.
દવાઓના પેકિંગ પર સ્પષ્ટ લખેલું હોય છે કે તેને ઠંડી અને સૂકી જગ્યાએ (૩૦ ડિગ્રીથી ઓછા તાપમાનમાં) રાખવી. વધુ પડતી ગરમીના કારણે દવાઓનું રાસાયણિક બંધારણ બદલાઈ જાય છે. પરિણામે, દવાની અસરકારકતા ઘટી જાય છે અથવા તે નકામી બની જાય છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં, આવી દવાઓ લેવાથી શરીરને ફાયદો થવાને બદલે નુકસાન પણ થઈ શકે છે.
૨. કિંમતી ઈલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ્સ અને બેટરીઓનું જોખમ
મોબાઈલ ફોન, લેપટોપ, ટેબ્લેટ, પાવર બેંક, કેમેરા કે પેન ડ્રાઈવ જેવા ગ્રેજેટ્સને ગરમ કારમાં મૂકી રાખવા અત્યંત જોખમી છે.
બેટરી ધડાકો: આજના મોટાભાગના ગેજેટ્સમાં લિથિયમ-આયન (Lithium-ion) બેટરી હોય છે. અતિશય ગરમીના કારણે બેટરી ફૂલી શકે છે, લીક થઈ શકે છે અને વિસ્ફોટ પણ થઈ શકે છે, જેનાથી કારમાં ભીષણ આગ લાગવાનું જોખમ રહેલું છે.
ડેટાનું નુકસાન: વધુ પડતા તાપમાનથી પ્રોસેસર અને મધરબોર્ડ ડેમેજ થઈ જાય છે, જેથી તમારો મહત્વપૂર્ણ ડેટા કાયમ માટે નષ્ટ થઈ શકે છે.
ચોરીનું આકર્ષણ: ગ્લાસમાંથી બહાર દેખાતા લેપટોપ કે મોબાઈલને જોઈને ચોર સરળતાથી કારનો કાચ તોડીને સામાન ચોરી જાય છે. આનાથી સામાન સાથે કારના કાચનું પણ નુકસાન થાય છે.
૩. પ્લાસ્ટિકની બોટલનું પાણી પીવું સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક
કારમાં પાણીની બોટલ રાખવી ખૂબ જ સામાન્ય આદત છે, પરંતુ જો તે પ્લાસ્ટિકની બોટલ હોય અને કલાકો સુધી તડકામાં ઊભેલી કારમાં પડી રહી હોય, તો તે પાણી પીવાનું ટાળો.
જ્યારે પ્લાસ્ટિક ઉંચા તાપમાનના સંપર્કમાં આવે છે, ત્યારે તેમાંથી ‘બિસ્ફેનોલ A’ (BPA) અને ફ્થાલેટ્સ (Phthalates) જેવા હાનિકારક રસાયણો મુક્ત થઈને પાણીમાં ભળી જાય છે. આવું પાણી લાંબા ગાળે પાચનતંત્ર, હોર્મોનલ અસંતુલન અને ગંભીર રોગોનું કારણ બની શકે છે. જો કારમાં પાણી રાખવું જ હોય, તો સ્ટેનલેસ સ્ટીલ કે કાચની બોટલનો ઉપયોગ કરો અને હંમેશા તાજું પાણી પીવાની આદત રાખો.
૪. સનસ્ક્રીન, પરફ્યુમ અને એરોસોલ કેન
ત્વચાને તડકાથી બચાવવા માટે વપરાતી સનસ્ક્રીન લોશનની બોટલ જો ગરમ કારમાં પડી રહે, તો તેમાં રહેલા સક્રિય ઘટકો નષ્ટ થઈ જાય છે અને તે તેની અસરકારકતા ગુમાવી દે છે. આ ઉપરાંત, ગરમીના કારણે ટ્યુબમાં પ્રેશર વધવાથી તે લીક થઈ શકે છે અથવા ફાટી શકે છે, જેથી કારની મોંઘી સીટ કવર અને ઈન્ટિરિયર ખરાબ થઈ જાય છે.
તેવી જ રીતે, બૉડી સ્પ્રે, પરફ્યુમ, સેનિટાઈઝર કે કોઈ પણ એરોસોલ કેન (સ્પ્રે બોટલ) ને કારમાં ન રાખવા જોઈએ. આ કેનમાં આલ્કોહોલ અને દબાણયુક્ત ગેસ હોય છે, જે ગરમી મળતા બોમ્બની જેમ ફાટી શકે છે.
૫. પર્સ, વોલેટ અને મહત્વના દસ્તાવેજો
ઘણા લોકો ગાડી પાર્ક કરતી વખતે પોતાનું હેન્ડબેગ, પર્સ કે વૉલેટ સીટ પર જ મૂકી દે છે. બહારથી દેખાતું નાનું પર્સ પણ અસામાજિક તત્વો અને ચોરોનું ધ્યાન ખેંચવા માટે પૂરતું છે.
માત્ર થોડી મિનિટો માટે પણ જો તમે કાર છોડીને જતા હોવ, તો પર્સ કે કિંમતી સામાન સાથે જ રાખો. જો કોઈ કારણસર સામાન કારમાં જ રાખવો પડે તેમ હોય, તો તેને સીટ પર ખુલ્લો રાખવાને બદલે કારની ડિકી (Boot Space) માં લોક કરીને રાખો. આ ઉપરાંત, આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ કે ગાડીના ઓરિજિનલ કાગળો ક્યારેય ડેશબોર્ડમાં કાયમી ધોરણે ન રાખવા.
૬. ખાદ્ય પદાર્થો અને ચોકલેટ
કારમાં રાખેલો ખોરાક ગરમી અને ભેજના કારણે ખૂબ જ ઝડપથી બગડી જાય છે. દૂધની બનાવટો, ચોકલેટ કે રાંધેલો ખોરાક ગરમ કારમાં રાખવાથી તેમાં બેક્ટેરિયા ઝડપથી પંગુપ્ત થાય છે. ચોકલેટ પીગળીને સીટ પર ચોંટી જાય છે જેની દુર્ગંધ લાંબા સમય સુધી કારમાંથી જતી નથી. ચોમાસામાં ભેજને કારણે ખાદ્યપદાર્થોમાં ફૂગ પણ લાગી જાય છે.
બચાવ માટેની સરળ અને સોનેરી ટીપ્સ
અંતિમ ચકાસણી (Final Check): કારનો દરવાજો લોક કરતા પહેલાં ૧૦ સેકન્ડનો સમય કાઢીને સીટ, ડેશબોર્ડ અને બેક સીટ પર નજર કરી લો.
સનશેડનો ઉપયોગ: જો કાર તડકામાં પાર્ક કરવી પડે તેમ હોય, તો ફ્રન્ટ અને બેક વિન્ડશિલ્ડ પર સનશેડ ચોક્કસ લગાવો.
કાચ થોડા ખુલ્લા રાખો: શક્ય હોય અને સુરક્ષિત જગ્યા હોય તો ચારેય બારીના કાચ અડધો ઈંચ જેટલા ખુલ્લા રાખો જેથી અંદરની ગરમ હવા બહાર નીકળી શકે.
કાર આપણી સુવિધા માટે છે, પરંતુ આપણી નાની આળસ તેને નુકસાનનું કારણ બનાવી શકે છે. આજે જ તમારી આ આદતો બદલો અને તમારી કાર તેમજ સામાન બંનેને સુરક્ષિત રાખો.
