પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે મોટો નિર્ણય: દિલ્હી સરકારે EV પોલિસી 2.0 ના ડ્રાફ્ટની કરી જાહેરાત

EV ખરીદવું થશે સસ્તું: દિલ્હી સરકારે જાહેર કર્યો EV પોલિસી 2.0 ડ્રાફ્ટ, કિંમતો અડધી થવાની સંભાવના!

દિલ્હી સરકારે વાયુ પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તેની આગામી EV પોલિસી 2.0 ના ડ્રાફ્ટની જાહેરાત કરી છે, જે 2020 માં શરૂ કરાયેલી તેની પ્રથમ નીતિનું વિસ્તરણ છે. આ નવી અને મહત્વાકાંક્ષી નીતિને કારણે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની કિંમતોમાં ધરખમ ઘટાડો થવાની અને તે અડધી થઈ જવાની સંભાવના છે. આનાથી દિલ્હીમાં EV અપનાવવામાં ક્રાંતિ આવી શકે છે.

કેટલી સસ્તી થશે ગાડીઓ?

EV પોલિસી 2.0 નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઉત્પાદનને વધારીને અને પરિવહનને ડી-કાર્બોનાઇઝ કરીને કિંમતોને સામાન્ય વપરાશકર્તાઓ માટે વધુ સુલભ બનાવવાનો છે.

• ખર્ચમાં ઘટાડો: પોલિસીનો ડ્રાફ્ટ બેટરી પરના ખર્ચને ઘટાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. બેટરીની કિંમત સામાન્ય રીતે EV ના કુલ ખર્ચનો 35-40% જેટલો હોય છે. EV પોલિસી 2.0 હેઠળ, સરકાર બેટરી મેન્યુફેક્ચરિંગ અને રિસાયક્લિંગ માટે પ્રોત્સાહનો આપશે.
• સબસિડી અને પ્રોત્સાહનો ચાલુ રહેશે: હાલમાં દિલ્હી સરકાર EV ની ખરીદી પર નોંધપાત્ર સબસિડી આપે છે. આ નવી પોલિસીમાં પણ ચોક્કસ પ્રકારના વાહનો (ખાસ કરીને ટુ-વ્હીલર્સ અને કોમર્શિયલ વાહનો) પર આર્થિક પ્રોત્સાહનો અને કરમાં રાહત ચાલુ રાખવામાં આવશે, જેનાથી પ્રારંભિક ખરીદીનો ખર્ચ ઘટશે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે બેટરીની કિંમતમાં ઘટાડો, ઉત્પાદનમાં વધારો અને સરકારી સબસિડીના સંયોજનથી, એન્ટ્રી-લેવલ ઇલેક્ટ્રિક કાર અને સ્કૂટરની કિંમતોમાં 30% થી 50% સુધીનો ઘટાડો થઈ શકે છે, જે આ વાહનોને પેટ્રોલ/ડીઝલ વાહનોની સમાન શ્રેણીમાં લાવી દેશે.

ચાર્જિંગ સ્ટેશનોમાં ક્રાંતિ

ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને વ્યાપકપણે અપનાવવામાં સૌથી મોટો અવરોધ ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો અભાવ છે. પોલિસી 2.0 આ સમસ્યાને જડમૂળથી હલ કરવા માંગે છે:

• ચાર્જિંગની ઘનતા વધારવી: નવી નીતિનો હેતુ દિલ્હીમાં દર 3 કિમીના અંતરે ચાર્જિંગ સ્ટેશન ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. જાહેર પરિવહન, કોમર્શિયલ વિસ્તારો અને રેસિડેન્શિયલ સોસાયટીઓ પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવશે.
• બેટરી સ્વેપિંગ સ્ટેશનો: ખાસ કરીને ટુ-વ્હીલર્સ અને ઇ-રિક્ષાઓ માટે, બેટરી સ્વેપિંગ સુવિધાઓના નેટવર્કને ઝડપી બનાવવામાં આવશે. આનાથી લાંબા સમય સુધી ચાર્જિંગની રાહ જોવી પડશે નહીં.
• સરળ મંજૂરી પ્રક્રિયા: ઘરો અને સોસાયટીઓમાં ચાર્જિંગ પોઈન્ટ સ્થાપિત કરવા માટેની પ્રક્રિયાને સરળ અને ઝડપી બનાવવામાં આવશે.

બેટરી રિસાયક્લિંગ અને સર્ક્યુલર ઇકોનોમી

જૂની બેટરીઓનું યોગ્ય રીતે સંચાલન કરવું એ એક મોટો પર્યાવરણીય પડકાર છે. EV પોલિસી 2.0 આને સંબોધે છે:

• બેટરી રિસાયક્લિંગ ફરજિયાત: પોલિસીમાં EV બેટરીના ઉત્પાદકો અને વિક્રેતાઓ માટે રિસાયક્લિંગ અને યોગ્ય નિકાલ માટેની જવાબદારીઓ ફરજિયાત બનાવવામાં આવશે.
• સેકન્ડ-લાઇફ એપ્લિકેશન્સ: બેટરીઓ તેમની ક્ષમતા ગુમાવ્યા પછી પણ તેને ઊર્જા સંગ્રહ પ્રણાલીઓમાં ‘સેકન્ડ-લાઇફ’ આપવા માટે પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવશે. આનાથી બેટરીનો કચરો ઘટશે અને ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થશે.

લાસ્ટ-માઇલ કનેક્ટિવિટી પર ધ્યાન

પોલિસીનો ડ્રાફ્ટ માત્ર ખાનગી વાહનો પર જ નહીં, પણ દૈનિક અવરજવર પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે:

• કોમર્શિયલ ફ્લીટ: ઇ-કોમર્સ, ફૂડ ડિલિવરી અને લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓના ફ્લીટને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે વિશેષ પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવશે.
• ઇ-રિક્ષા અને ઇ-બસ: દિલ્હી મેટ્રો સ્ટેશનો અને રહેણાંક વિસ્તારો વચ્ચેની લાસ્ટ-માઇલ કનેક્ટિવિટી માટે ઇ-રિક્ષાઓ અને નાની ઇ-બસના ઉપયોગને મોટા પાયે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.

દિલ્હી EV પોલિસી 2.0 એક ડ્રાફ્ટ તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે અને જાહેર અભિપ્રાય માટે ખુલ્લી છે. જો તેને આ સ્વરૂપમાં લાગુ કરવામાં આવે, તો તે માત્ર દિલ્હીમાં વાહનોની કિંમતોમાં ઘટાડો નહીં કરે પરંતુ ભારતભરમાં ઇલેક્ટ્રિક ગતિશીલતા (e-mobility) માટે એક મજબૂત અને ટકાઉ મોડેલ સ્થાપિત કરશે.

આ નીતિનો લક્ષ્યાંક 2024 સુધીમાં દિલ્હીમાં વેચાતા તમામ નવા વાહનોમાંથી ઓછામાં ઓછા 25% ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનો હોવો જોઈએ.