રેસ્ટોરન્ટ જેવી સુગંધવાળી વેજ દમ બિરયાની
શું તમે બિરયાની ખાવાના શોખીન છો અને ઈચ્છો છો કે ઘરે જ રેસ્ટોરન્ટ જેવી સુગંધિત અને લિજ્જતદાર વેજ દમ બિરયાની (Veg Dum Biryani) બનાવવામાં આવે? જો હા, તો આ લેખ તમારા માટે છે! વેજ દમ બિરયાની એક એવી વાનગી છે જે પોતાની સુગંધ અને મસાલાના મજેદાર સ્વાદથી દરેકને પોતાના દીવાના બનાવી દે છે.
‘દમ’ ટેકનિકથી બનેલી આ બિરયાની ચોક્કસપણે તમારા ખાવાના અનુભવને ખાસ બનાવશે. અહીં અમે તમારા માટે ખૂબ જ સરળ અને સ્વાદિષ્ટ વેજ દમ બિરયાની બનાવવાની રીત અને સામગ્રી લઈને આવ્યા છીએ.
વેજ દમ બિરયાની બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
| સામગ્રી (Ingredients) | પ્રમાણ (Quantity) |
| બાસમતી ચોખા (Basmati Rice) | 1/2 કપ (લગભગ 250 ગ્રામ) |
| ફુલાવર (Cauliflower) | 1 નાની |
| વટાણા (Peas) | 1 કપ |
| ડુંગળી (Onion) | 1 મધ્યમ કદની (બારીક સમારેલી) |
| ગાજર (Carrot) | 1 મધ્યમ કદનું |
| બટાકા (Potato) | 2 મધ્યમ કદના |
| ફણસી (Beans) | 1/2 કપ (સમારેલી) |
| દહીં (Curd) | 2 ટેબલ સ્પૂન |
| આદુ-લસણની પેસ્ટ (Ginger-Garlic Paste) | 1 ટેબલ સ્પૂન |
| બિરયાની મસાલો (Biryani Masala) | 1 ટેબલ સ્પૂન |
| લાલ મરચું પાવડર (Red Chilli Powder) | 1 ટી સ્પૂન |
| કાળા મરીનો પાવડર (Black Pepper) | 1 ટી સ્પૂન |
| મીઠું (Salt) | સ્વાદ મુજબ |
| તેલ (Oil) | 2-3 ટેબલ સ્પૂન |
| આખા મસાલા (Whole Spices) | |
| તમાલપત્ર (Bay Leaf) | 1 |
| તજ (Cinnamon Stick) | 1 નાનો ટુકડો |
| સ્ટાર અનીસ (Star Anise) | 1 |
| લીલી ઈલાયચી (Green Cardamom) | 2 |
| જીરું (Cumin Seeds) | 1/2 ટી સ્પૂન |
| વરિયાળી (Fennel Seeds) | 1/2 ટી સ્પૂન |
| સજાવટ માટે | |
| સૂકા મેવા (Dry Fruits) | થોડા |
| ક્રિસ્પી/તળેલી ડુંગળી (Crispy/Fried Onion) | થોડી |
| કોથમીર (Coriander Leaves) | થોડી |
વેજ દમ બિરયાની બનાવવાની રીત (Step-by-Step Recipe)
1. ચોખા તૈયાર કરવા (Preparing the Rice)
-
સૌથી પહેલા બાસમતી ચોખાને ધોઈને ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટ માટે પલાળી દો.
-
એક મોટા વાસણમાં પૂરતું પાણી ગરમ કરો, તેમાં થોડું મીઠું અને થોડા આખા મસાલા (જેમ કે તમાલપત્ર, તજનો નાનો ટુકડો) ઉમેરો.
-
પાણી ઉકળી જાય, પછી પલાળેલા ચોખા નાખો અને તેને 70-80% સુધી પકાવો. ચોખાને સંપૂર્ણપણે રાંધવાના નથી.
-
ચોખાને ગાળીને અલગ રાખી દો.
2. શાકભાજીની ગ્રેવી તૈયાર કરવી (Preparing the Vegetable Gravy)
-
એક મોટા અને ઊંડા વાસણ અથવા પેનમાં તેલ ગરમ કરો.
-
ડુંગળી શેકો: હવે તેમાં બારીક સમારેલી ડુંગળી નાખો અને તેને સોનેરી અને ક્રિસ્પી થાય ત્યાં સુધી શેકો. શેકેલી ડુંગળીનો અડધો ભાગ ગાર્નિશિંગ માટે કાઢીને અલગ રાખી દો.
-
મસાલા નાખો: બાકી રહેલી ડુંગળીમાં તમાલપત્ર, તજ, જીરું, વરિયાળી, સ્ટાર અનીસ અને લીલી ઈલાયચી નાખીને થોડી સેકન્ડ માટે પકાવો જેથી મસાલાની સુગંધ તેલમાં આવી જાય.
-
પેસ્ટ અને શાકભાજી: હવે આદુ-લસણની પેસ્ટ નાખીને કાચી વાસ જતી રહે ત્યાં સુધી પકાવો.
-
તે પછી સમારેલી શાકભાજી જેમ કે ગાજર, ફુલાવર, ફણસી, વટાણા અને બટાકા નાખીને સારી રીતે મિક્સ કરો અને 3-4 મિનિટ સુધી મધ્યમ આંચ પર શેકો.
-
મસાલા મિક્સ કરો: હવે તેમાં લાલ મરચું પાવડર, કાળા મરી, મીઠું અને બિરયાની મસાલો ભેળવો.
-
દહીં નાખવું: આંચ ધીમી કરીને બે ચમચી દહીં (ફેટેલું) નાખીને સારી રીતે મિક્સ કરો. દહીં નાખ્યા પછી ગ્રેવીને થોડીવાર પકાવો જેથી શાકભાજી થોડી નરમ થઈ જાય અને મસાલા સારી રીતે ભળી જાય. (શાકભાજીને 50% સુધી પકાવી લો.)
3. બિરયાનીને દમ આપવો (Layering and Duming the Biryani)
દમ બિરયાની બનાવવાની પ્રક્રિયામાં પડ (Layers) બનાવવાનો અને વરાળમાં પકવવાનો સમાવેશ થાય છે.
-
પહેલું પડ: જે વાસણમાં તમે શાકની ગ્રેવી બનાવી છે, તેમાં અડધી ગ્રેવી નીચે પાથરી દો.
-
ચોખાનું પડ: હવે આ ગ્રેવી ઉપર રાંધેલા ચોખાના અડધા જથ્થાનું એક પડ કાળજીપૂર્વક નાખો.
-
બીજું પડ: હવે બાકી રહેલી શાકની ગ્રેવીનું બીજું પડ ચોખા ઉપર નાખો.
-
છેલ્લું ચોખાનું પડ: અંતમાં, બાકી રહેલા ચોખાનું છેલ્લું પડ પાથરી દો.
-
ગાર્નિશિંગ: હવે સૌથી ઉપર કાઢેલી ક્રિસ્પી/તળેલી ડુંગળી, સૂકા મેવા (જેમ કે કાજુ, કિસમિસ) અને સમારેલી કોથમીરથી સજાવો.
-
દમ આપો: વાસણને ઢાંકણથી સારી રીતે બંધ કરી દો (તમે ઈચ્છો તો કિનારીઓ પર લોટનો ઉપયોગ કરીને હવાને બહાર નીકળતી અટકાવી શકો છો, જેને ‘દમ’ કહે છે).
-
આને ધીમા તાપે લગભગ 15 થી 20 મિનિટ સુધી પકવા દો, જેથી ચોખા અને શાકભાજીની સુગંધ એકબીજામાં સારી રીતે ભળી જાય.
તમારી લાજવાબ વેજ દમ બિરયાની તૈયાર છે. તેને રાયતા અથવા તમારી કોઈપણ મનપસંદ કરી સાથે ગરમાગરમ પીરસો અને મજેદાર સ્વાદનો આનંદ લો!

