ઉનાળામાં સવારે ખાલી પેટે પલાળેલી મગફળી ખાવાના છે અગણિત ફાયદા: બદામ જેવું જ કરશે કામ, જાણો સેવનની સાચી રીત
ઉનાળાની ઋતુ આવતા જ આપણા આહાર અને દિનચર્યામાં મોટો બદલાવ આવી જાય છે. આ ગરમ હવામાનમાં શરીરને ઠંડક આપતી વસ્તુઓ ખાવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે લોકો મગફળીને શિયાળાનું ભાણું માને છે અને ઉનાળામાં તેને ખાવાનું ટાળે છે, કારણ કે મગફળીની મૂળ પ્રકૃતિ (તાસીર) ગરમ હોય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે જો આ જ મગફળીને કાચી કે શેકીને ખાવાના બદલે રાત્રે પાણીમાં પલાળીને સવારે ખાવામાં આવે, તો તે સ્વાસ્થ્ય માટે કોઈ અમૃતથી ઓછી નથી?
વૈજ્ઞાનિક અને આયુર્વેદિક દ્રષ્ટિએ, જ્યારે મગફળીને આખી રાત પાણીમાં પલાળી રાખવામાં આવે છે, ત્યારે તેની અંદર રહેલી ગરમી સંપૂર્ણપણે નીકળી જાય છે અને તેની તાસીર ઠંડી થઈ જાય છે. આ કારણે તે ઉનાળાના દિવસોમાં પણ શરીરને કોઈ નુકસાન પહોંચાડતી નથી. પલાળેલી મગફળી ખાવાથી શરીરને ત્વરિત ઉર્જા મળે છે, હૃદય મજબૂત બને છે અને સ્નાયુઓનો વિકાસ થાય છે. આ જ કારણ છે કે સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો તેને ‘ગરીબોની બદામ’ પણ કહે છે. ચાલો આ લેખમાં વિગતવાર જાણીએ કે ઉનાળામાં પલાળેલી મગફળી ખાવાથી આપણા શરીરને કયા-કયા અદ્ભુત ફાયદા થાય છે.
૧. પાચનતંત્ર બને છે મજબૂત: ગેસ અને એસિડિટીમાંથી મુક્તિ
ઘણા લોકોને કાચી મગફળી ખાધા પછી પેટમાં ભારેપણું, ગેસ કે અપચાની ફરિયાદ રહેતી હોય છે. તેની પાછળનું વૈજ્ઞાનિક કારણ એ છે કે કાચી કે સૂકી મગફળીની ઉપરની છાલમાં ‘ફાઇટિક એસિડ’ (Phytic Acid) નામનું એક ખાસ તત્વ જોવા મળે છે. આ એસિડ આપણા પેટમાં ખોરાકને સરળતાથી પચવા દેતું નથી અને પાચનક્રિયાને ધીમી પાડે છે.
જ્યારે આપણે મગફળીને રાત્રે પાણીમાં પલાળી દઈએ છીએ, ત્યારે આ ફાઇટિક એસિડ પાણીમાં ઓગળીને સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જાય છે. એસિડ મુક્ત થવાને કારણે મગફળીમાં રહેલા ફાઇબર (Fiber) ગુણો સક્રિય બને છે અને તે પચવામાં એકદમ હલકી થઈ જાય છે. ઉનાળામાં અવારનવાર થતી કબજિયાત, પેટનું ફૂલવું, અપચો અને છાતીમાં બળતરા (એસિડિટી) જેવી તમામ સમસ્યાઓ સવારે ખાલી પેટે પલાળેલી મગફળી ખાવાથી ધીમે-ધીમે જડમૂળમાંથી ગાયબ થઈ જાય છે.
૨. પોષક તત્વોનો ખજાનો: શરીર સરળતાથી કરે છે ગ્રહણ
મગફળીને પાણીમાં પલાળવાની પ્રક્રિયા માત્ર તેને નરમ નથી બનાવતી, પરંતુ તેની અંદર છુપાયેલા તમામ સુષુપ્ત વિટામિન્સ અને મિનરલ્સને જગાડવાનું એટલે કે એક્ટિવ કરવાનું કામ કરે છે. સૂકી મગફળીના સરખામણીમાં પલાળેલી મગફળીનું ન્યુટ્રિશનલ વેલ્યુ (પોષણ મૂલ્ય) ઘણું વધી જાય છે.
જ્યારે તમે પલાળેલી મગફળી ચાવી-ચાવીને ખાઓ છો, ત્યારે આપણું શરીર તેની અંદર રહેલા મહત્વપૂર્ણ તત્વો જેવા કે આયર્ન (લોહતત્વ), કેલ્શિયમ, વિટામિન-ઈ, ફોસ્ફરસ અને પોટેશિયમને બહુ ઓછી મહેનતે અને ખૂબ જ સરળતાથી સોષી (Absorb) લે છે. જે લોકોને શરીરમાં લોહીની ઉણપ એટલે કે એનિમિયાની તકલીફ હોય, તેમના માટે આયર્નથી ભરપૂર આ પલાળેલી મગફળી રામબાણ ઈલાજ સાબિત થાય છે. આ ઉપરાંત તેમાં રહેલું કેલ્શિયમ ઉનાળામાં હાડકાં અને સાંધાના દુખાવામાં મોટી રાહત આપે છે.
૩. દિવસભર શરીરમાં જળવાઈ રહેશે ગજબની એનર્જી
ઉનાળાની ઋતુમાં તેજ ધૂપ, અસહ્ય ગરમી અને અતિશય પરસેવાના કારણે આપણા શરીરમાંથી પાણી અને જરૂરી ક્ષારો બહાર નીકળી જાય છે. આના લીધે સવારના સમયે જ શરીર સુસ્ત થવા લાગે છે અને માનસિક થાક અનુભવાય છે. જો તમે પણ આવી અશક્તિથી પરેશાન હોવ, તો પલાળેલી મગફળી તમારો બેસ્ટ પાર્ટનર બની શકે છે.
પલાળેલી મગફળીમાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળું પ્લાન્ટ પ્રોટીન (Protein) અને હેલ્ધી ફેટ્સ (ગુડ ફેટ્સ) પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે. રોજ સવારે ખાલી પેટે તેનું સેવન કરવાથી શરીરનું મેટાબોલિઝમ (પાચન દર) ઝડપી બને છે. આ સુપરફૂડ શરીરમાં લાંબા સમય સુધી ધીમે-ધીમે ઉર્જા મુક્ત કરે છે, જેના કારણે તમે ધોમધખતા ઉનાળામાં પણ આખો દિવસ શારીરિક અને માનસિક રીતે ફ્રેશ અને એનર્જેટિક અનુભવશો. જિમ જતા કે કસરત કરતા યુવાનો માટે આ એક બેસ્ટ પ્રી-વર્કઆઉટ મીલ છે.
૪. હૃદયની સુરક્ષા અને લોહીનું પરિભ્રમણ રાખે છે બહેતર
આજના સમયમાં નાની ઉંમરે હાર્ટ અટેક આવવો એક સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે, તેથી હૃદયની સંભાળ રાખવી ખૂબ જરૂરી છે. પલાળેલી મગફળીમાં ઓમેગા-૩ ફેટી એસિડ અને કાર્ડિયોપ્રોટેક્ટિવ (હૃદયનું રક્ષણ કરનારા) ગુણો ભરપૂર માત્રામાં જોવા મળે છે.
જ્યારે આપણે તેનું નિયમિત સેવન કરીએ છીએ, ત્યારે તે રક્તવાહિનીઓમાં જમા થયેલા બેડ કોલેસ્ટ્રોલ (LDL) ને ધીમે-ધીમે ઓગાળીને ઓછું કરે છે અને લિવરમાં ગુડ કોલેસ્ટ્રોલ (HDL) નું પ્રમાણ વધારવામાં મદદ કરે છે. આના કારણે આખા શરીરમાં બ્લડ સર્ક્યુલેશન એટલે કે લોહીનું પરિભ્રમણ ખૂબ જ સરળતાથી થાય છે, બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણમાં રહે છે અને ભવિષ્યમાં થનારી હૃદયની ગંભીર બીમારીઓ કે બ્રેઈન સ્ટ્રોકનું જોખમ અડધાથી પણ ઓછું થઈ જાય છે.
૫. ત્વચામાં આવશે કુદરતી ગ્લો અને વાળ થશે મજબૂત
ઉનાળાના આકરા તડકા, અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણો અને ધૂળ-માટીના કારણે ચહેરાની કુદરતી ચમક (ગ્લો) ગાયબ થઈ જાય છે અને ત્વચા શુષ્ક તેમજ નિર્જીવ દેખાવા લાગે છે. પલાળેલી મગફળી આ સમસ્યાનું પણ સસ્તું અને નેચરલ સોલ્યુશન છે.
મગફળીની અંદર વિટામિન-ઈ (Vitamin-E) અને શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. આ તત્વો ત્વચાના કોષોને અંદરથી પોષણ આપીને સેલ ડેમેજ થતાં અટકાવે છે. તે ચહેરા પર સમય પહેલાં આવતી કરચલીઓ (Wrinkles) અને કાળા કુંડાળાને દૂર રાખે છે. આ ઉપરાંત મગફળીમાં રહેલા એમિનો એસિડ વાળના મૂળને અંદરથી મજબૂતી આપે છે, જેનાથી ઉનાળામાં થતું હેર ફોલ (વાળ ખરવા) અટકે છે અને વાળ ઘટ્ટ તેમજ ચમકદાર બને છે.
સેવન કરવાની સાચી રીત અને નિયમો
મગફળીનો પૂરેપૂરો ફાયદો મેળવવા માટે તેને ખાવાની સાચી રીત જાણવી ખૂબ જ જરૂરી છે:
૧. યોગ્ય માત્રા: રોજ રાત્રે કાચની કે માટીના વાસણમાં માત્ર એક મુઠ્ઠી (આશરે ૨૫ થી ૩૦ ગ્રામ) મગફળીના દાણાને ચોખ્ખા પાણીથી ધોઈને પલાળી દો.
૨. ખાવાનો સમય: સવારે વહેલા ઉઠીને નરણા કોઠે (ખાલી પેટે) આ દાણાને લાલ છાલ ઉતાર્યા વગર, છાલ સહિત ખૂબ જ ચાવી-ચાવીને ખાવા જોઈએ. જેટલી વધુ લાળ મગફળી સાથે ભળશે, એટલો વધુ ફાયદો થશે.
૩. શક્તિશાળી કોમ્બિનેશન: જો તમે શારીરિક રીતે વધુ નબળા હોવ, તો મગફળીની સાથે થોડા દેશી ચણા અથવા કાળી કિસમિસ (દ્રાક્ષ) પણ પલાળીને સાથે ખાઈ શકો છો. આ મિશ્રણ આયર્ન અને પ્રોટીનનો મોટો પાવરહાઉસ બની જશે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, ઉનાળાની ઋતુમાં મોંઘી બદામ પાછળ પૈસા ખર્ચવાને બદલે રોજ સવારે પલાળેલી મગફળી ખાવી એ એક અત્યંત સરળ, સસ્તો, દેશી અને ૧૦૦ ટકા અસરકારક ઉપાય છે. તે તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) ને પણ બુસ્ટ કરશે જેથી તમે મોસમી બીમારીઓથી બચી શકશો.
