બજાર જેવો જ ચટપટો સ્વાદ: ઘરે જ બનાવો ઓરિજિનલ કચ્છી દાબેલી મસાલો, નોંધો સીક્રેટ રેસીપી
ગુજરાતની ઓળખ અને સ્ટ્રીટ ફૂડ શોખીનોની પહેલી પસંદ એટલે ‘કચ્છી દાબેલી’. મસાલેદાર બટાકાનું મિશ્રણ, મસાલા સિંગ, દાડમના દાણા, સેવ અને પાંવનું આ ચટપટું કોમ્બિનેશન દરેક ઉંમરના લોકોને પ્રિય હોય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે સ્ટ્રીટ વેન્ડર્સ કે કચ્છની પ્રખ્યાત દુકાનો પર મળતી દાબેલીમાં એવો તે કયો જાદુઈ સ્વાદ હોય છે? આ સવાલનો જવાબ છે – એનો ખાસ ‘કચ્છી દાબેલી મસાલો’.
સામાન્ય રીતે લોકો બજારમાંથી તૈયાર દાબેલી મસાલાના પેકેટ ખરીદી લાવતા હોય છે. પરંતુ આ પેકેટ્સમાં ઘણીવાર કૃત્રિમ રંગો, પ્રિઝર્વેટિવ્સ અને ભેળસેળ જોવા મળે છે. એટલું જ નહીં, બજારનો મસાલો મોંઘો પણ પડે છે. જો તમે તમારી દાબેલીને એકદમ ઓરિજિનલ અને સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માંગો છો, તો ઘરે જ તાજા આખા મસાલાઓનો ઉપયોગ કરીને આ સિક્રેટ મસાલો બનાવી શકો છો.
મસાલો બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
કચ્છી દાબેલી મસાલાની ખાસિયત એ છે કે તેમાં આખા સુકા મસાલા અને પીસેલા મસાલા પાવડરનું ચોક્કસ પ્રમાણમાં મિશ્રણ કરવામાં આવે છે, જેથી ખાટા, મીઠા અને તીખા સ્વાદનો ઉત્કૃષ્ટ સમન્વય સર્જાય છે.
આખા મસાલાની સામગ્રી:
-
-
આખા ધાણા – ૧/૨ કપ
-
જીરું – ૧/૨ કપ
-
સુકા કાશ્મીરી લાલ મરચાં – ૫ થી ૬ નંગ
-
સૂકા કોપરાનું છીણ – ૧ કપ
-
સફેદ તલ – ૨ ચમચી
-
વરિયાળી – ૧ ચમચી
-
તજ – ૧ ઇંચનો ટુકડો
-
લવિંગ – ૬ નંગ
-
કાળા મરી – ૧ ટીસ્પૂન
-
ચક્રફૂલ (સ્ટાર અનીસ) – ૧ નંગ
-
તમાલપત્ર – ૨ નંગ
-
કાળી (મોટી) એલચી – ૧ નંગ
-
લીલી એલચી – ૩ નંગ
-
મસાલા પાવડરની સામગ્રી:
-
-
હળદર પાવડર – ૧ ચમચી
-
આમચૂર પાવડર (ખાટાસ માટે) – ૨ ચમચી
-
સંચળ (કાળું મીઠું) – ૧ ચમચી
-
સાદું મીઠું – ૧ ચમચી (સ્વાદાનુસાર)
-
કાશ્મીરી લાલ મરચું પાવડર (રંગ અને તીખાશ માટે) – ૧ થી ૨ ચમચી
-
દળેલી ખાંડ – ૨ ચમચી
-
બનાવવાની તબક્કાવાર રીત
૧. મસાલા શેકવાની પ્રક્રિયા:
સૌપ્રથમ એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈ કે પેનને ધીમા તાપે ગરમ કરો. હવે તેમાં દર્શાવેલા તમામ આખા મસાલા (ધાણા, જીરું, લાલ મરચાં, કોપરું, તલ, વરિયાળી, તજ, લવિંગ, કાળા મરી, ચક્રફૂલ, તમાલપત્ર અને બંને એલચી) ઉમેરો. આ મસાલાને સતત હલાવતા રહીને ૫ થી ૭ મિનિટ સુધી ધીમા તાપે શેકો. જ્યારે મસાલામાંથી સરસ સુગંધ આવવા લાગે અને કોપરું હલકું ગુલાબી થાય ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો.
૨. મસાલા ઠંડા કરવા અને પીસવા:
શેકેલા મસાલાને એક પ્લેટમાં કાઢી લો અને તેને ઓરડાના તાપમાને સંપૂર્ણપણે ઠંડા થવા દો. મસાલા ગરમ હોય ત્યારે ક્યારેય ન પીસવા, અન્યથા તેમાંથી તેલ છૂટું પડી શકે છે અને મસાલો ચીકણો થઈ જાય છે. ઠંડા થયેલા આખા મસાલાને મિક્સરના ગ્રાઇન્ડર જારમાં લઈને બારીક પાવડર પીસી લો.
૩. પાવડર સામગ્રીનું મિશ્રણ:
હવે પીસેલા મસાલા પાવડરમાં હળદર, આમચૂર પાવડર, સંચળ, સાદું મીઠું, કાશ્મીરી લાલ મરચું પાવડર અને દળેલી ખાંડ ઉમેરો. તમામ સામગ્રી એકસરખી રીતે ભળી જાય તે માટે મિક્સરને એકવાર ફરીથી થોડી સેકન્ડ માટે ચલાવી લો.
સ્ટોરેજ અને ઉપયોગ માટેની ખાસ ટિપ્સ
તૈયાર થયેલા આ સુગંધિત અને ચટપટા કચ્છી દાબેલી મસાલાને કાચના સ્વચ્છ અને કોરા હવાચુસ્ત (Airtight) જારમાં ભરીને રાખો. આ મસાલો સામાન્ય તાપમાને પણ ૩ થી ૪ મહિના સુધી બિલકુલ ખરાબ થતો નથી અને તેની સુગંધ પણ જળવાઈ રહે છે.
જ્યારે પણ દાબેલી બનાવવી હોય ત્યારે બાફેલા બટાકાના માવામાં આ મસાલાને થોડા તેલ અને આમલી-ખજૂરની ખાટી-મીઠી ચટણી સાથે સાંતળીને ઉપયોગમાં લો. આ મસાલાનો ઉપયોગ તમે મસાલા સિંગ બનાવવામાં અથવા આલુ પરોઠાના સ્ટફિંગમાં પણ કરી શકો છો.
