EPF ઉપાડના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર: સંપૂર્ણ પતાવટ માટે ૧૨ મહિના અને પેન્શન માટે ૩૬ મહિનાનો લોક-ઈન પિરિયડ!
કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) ના કરોડો સભ્યો માટે ભવિષ્ય નિધિ (PF) અને પેન્શન ભંડોળમાંથી આંશિક કે સંપૂર્ણ નાણાં ઉપાડવાના નિયમોમાં કેન્દ્ર સરકારે મહત્વપૂર્ણ સુધારા જાહેર કર્યા છે. નવી ‘EPF યોજના 2026’ અમલમાં આવ્યા બાદ નોકરીયાત વર્ગમાં પોતાની નિવૃત્તિ બચતની પહોંચને લઈને કેટલાક પ્રશ્નો ઊભા થયા હતા. આ બાબતે સ્પષ્ટતા આપતા શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયે લોકસભામાં વિગતવાર માહિતી રજૂ કરી છે. નવા નિયમો અનુસાર, હવે નોકરી છોડ્યા બાદ અકાળે સંપૂર્ણ પીએફ પતાવટ (Final EPF Settlement) કરવા માટે ૧૨ મહિનાનો રાહ જોવાનો સમયગાળો નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે કર્મચારી પેન્શન યોજના (EPS) હેઠળ પેન્શન ભંડોળ ઉપાડવા માટે ૩૬ મહિનાનો રાહ જોવાનો સમયગાળો લાગુ પડશે.
સંસદમાં શ્રમ મંત્રીએ આપી વિગતવાર માહિતી
લોકસભામાં પૂછાયેલા એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં શ્રમ અને રોજગાર રાજ્યમંત્રી શોભા કરંદલાજેએ જણાવ્યું હતું કે EPFO એ નિવૃત્તિ સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવા માટે આ સુધારાઓ કર્યા છે. આ નવા ફેરફારો બાદ કોઈ પણ કર્મચારી નોકરી છોડતાની સાથે જ તરત જ પોતાના સમગ્ર પીએફ અને પેન્શનની પૂરેપૂરી રકમ ઉપાડી શકશે નહીં. સરકારે આ પગલું કર્મચારીઓની નિવૃત્તિ પછીની આર્થિક સુરક્ષા જળવાઈ રહે તે માટે લીધું છે.
રાહ જોવાના સમયગાળામાં પણ ૭૫% રકમ ઉપાડવાની સુવિધા
સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ વેટિંગ પિરિયડનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે ખાતાધારકો પોતાના જ નાણાંથી વંચિત થઈ જશે. પૂરેપૂરું ખાતું બંધ કરવા પર અમુક સમયનો પ્રતિબંધ છે, પરંતુ જરૂરિયાતના સમયે આંશિક રકમ ઉપાડવાની પ્રક્રિયાને અગાઉ કરતા વધુ સરળ અને ઝડપી બનાવવામાં આવી છે. સભ્યો તેમની કુલ જમા રકમના ૭૫% સુધીનો ભાગ ત્રણ મુખ્ય કારણોસર ઉપાડી શકે છે: જેમા તબીબી સારવાર કે શિક્ષણ જેવી અત્યાવશ્યક જરૂરિયાતો, ઘર ખરીદવા કે બનાવવા માટેની રહેઠાણની જરૂરિયાતો, અને નોકરી છૂટી જવા જેવી વિશેષ પરિસ્થિતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત, એક મોટો સુધારો એ પણ કરવામાં આવ્યો છે કે સભ્યો કોઈ પણ કારણ આપ્યા વગર વર્ષમાં બે વાર પોતાની જમા રકમના ૭૫% સુધીની રકમ એડવાન્સ તરીકે ઉપાડી શકશે. જોકે, ખાતાધારકની નિવૃત્તિ સુરક્ષા જાળવી રાખવા માટે ખાતામાં બાકીની ૨૫% રકમનું લઘુત્તમ બેલેન્સ જાળવવું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.
સ્થાનિક હિસ્સેદારો સાથે ચર્ચા બાદ લેવાયો નિર્ણય
૩૬ મહિનાના પેન્શન વેટિંગ પિરિયડ અંગે કર્મચારીઓ અને ટ્રેડ યુનિયનો દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવેલી ચિંતાઓનો જવાબ આપતાં સરકારે કહ્યું કે આ તમામ નિર્ણયો એક લોકશાહી અને પારદર્શક પ્રક્રિયા દ્વારા લેવામાં આવ્યા છે. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝ (CBT) ની ૨૩૮મી બેઠકમાં આ અંગે લાંબી વિચારણા કરવામાં આવી હતી. આ બોર્ડમાં દેશના માન્ય ટ્રેડ યુનિયનો, માલિક સંગઠનો તેમજ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના પ્રતિનિધિઓ સામેલ હતા, જેમની સર્વસંમતિ અને ભલામણ બાદ જ આ સુધારાઓ લાગુ કરાયા છે.
ડિજિટલ ક્લેમ સિસ્ટમ અને ફરિયાદ નિવારણ વધુ મજબૂત બનશે
નવા નિયમોના અમલીકરણ દરમિયાન કર્મચારીઓને કોઈ નાણાકીય મુશ્કેલી કે દાવાની પતાવટમાં વિલંબ ન થાય તે માટે EPFO પોતાના ગવર્નન્સ માળખામાં મોટા પાયે સુધારા કરી રહ્યું છે. ઓનલાઈન એડવાન્સ અને અંશતઃ ઉપાડના દાવાઓ ઝડપથી મંજૂર થાય તે માટે ડિજિટલ ક્લેમ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમને અપગ્રેડ કરવામાં આવી રહી છે. તેમજ, સભ્યોની ફરિયાદોના ઝડપી ઉકેલ માટે ગ્રીવન્સ રેડ્રેસલ સિસ્ટમને વધુ સક્રિય બનાવવામાં આવી છે.
