૧૫ દિવસ સુધી નિયમિત રીતે ઈલાયચી ખાવાથી શરીર પર શું અસર થાય? જાણો શું કહે છે વિજ્ઞાન
ભારતીય રસોડામાં મસાલા તરીકે વપરાતી ઈલાયચી (એલચી) માત્ર ભોજનનો સ્વાદ કે સુગંધ વધારવા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે પોતાના અસંખ્ય ઔષધીય ગુણો માટે પણ જાણીતી છે. આજકાલ સોશિયલ મીડિયા પર ‘૧૫ દિવસ સુધી ઈલાયચી ખાવા’ જેવા વિવિધ હેલ્થ ચેલેન્જ વાયરલ થતા હોય છે. પરંતુ શું ખરેખર ૧૫ દિવસ સુધી રોજ ઈલાયચી ખાવાથી શરીરમાં કોઈ ચમત્કારિક ફેરફાર થાય છે?
આરોગ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, દરરોજ મર્યાદિત માત્રામાં ઈલાયચી ખાવાથી પાચન અને ઓરલ હેલ્થમાં સુધારો ચોક્કસ થાય છે, પરંતુ ૧૫ દિવસમાં કોઈ ચમત્કાર થઈ જશે તેવા દાવાઓનો કોઈ નક્કર વૈજ્ઞાનિક આધાર નથી. ઈલાયચીને શોર્ટ-ટર્મ ચમત્કારિક ઉપાય ગણવાને બદલે તેને હેલ્ધી લાઇફસ્ટાઇલ અને રોજિંદા સંતુલિત આહારનો એક ભાગ બનાવવો વધુ હિતાવહ છે.
પાચનક્રિયા સરળ બનાવે છે
ભોજન કર્યા પછી એક કે બે ઈલાયચી ચાવવાથી મોંમાં લાળ (Saliva) નું ઉત્પાદન વધે છે, જે ખોરાકને ઝડપથી પચાવવામાં મદદ કરે છે. ઈલાયચીમાં કુદરતી રીતે રહેલા એસેન્શિયલ ઓઈલ્સ ભારે કે મસાલેદાર ભોજન લીધા પછી થતા પેટના અસ્વસ્થતા, એસિડિટી અને ગેસમાંથી કામચલાઉ રાહત આપે છે. જોકે, જે લોકોને ક્રોનિક એસિડિટી કે પેટમાં અલ્સર જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ હોય, તેમણે માત્ર ઘરેલું ઉપચારો પર આધાર રાખવાને બદલે ડૉક્ટરની યોગ્ય સલાહ લેવી જોઈએ.
ઓરલ હેલ્થ અને દુર્ગંધથી મુક્તિ
ઈલાયચી પોતાની તીવ્ર અને કુદરતી સુગંધ માટે જાણીતી છે. ભોજન પછી ઈલાયચી ચાવવાથી મોઢામાંથી આવતી દુર્ગંધ તુરંત દૂર થાય છે. આ ઉપરાંત વિવિધ સંશોધનો દર્શાવે છે કે ઈલાયચીમાં એન્ટિમાઇક્રોબાયલ ગુણધર્મો રહેલા છે, જે મોંમાં ઉત્પન્ન થતા હાનિકારક બેક્ટેરિયા સામે લડવામાં મદદરૂપ બને છે. જોકે, એ વાત ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે કે ઈલાયચી એ બ્રશિંગ કે ફ્લોસિંગનો વિકલ્પ નથી. દાંત અને મૌખિક સ્વાસ્થ્ય માટે નિયમિત સફાઈ જરૂરી છે.
તાજગી અને નેચરલ એનર્જી
ઘણા લોકોને બપોરના ભોજન પછી આળસ અને સુસ્તી અનુભવાતી હોય છે. ઈલાયચી ચાવવાથી અથવા તેની તીવ્ર સુગંધથી મન પ્રફુલ્લિત થાય છે અને ત્વરિત તાજગીનો અનુભવ થાય છે. પરંતુ ઈલાયચી એ ચા કે કોફીની જેમ સીધું કેફીન ધરાવતું ઉત્તેજક નથી. તે માનસિક તાજગી આપી શકે છે, પરંતુ ક્રોનિક થાક કે ઊંઘની ઉણપને પૂરવા માટે યોગ્ય ઊંઘ અને પૌષ્ટિક આહાર જ ચાવીરૂપ છે.
એન્ટીઑકિસડન્ટ પ્રોટેક્શન
ઈલાયચીમાં વિપુલ પ્રમાણમાં એન્ટીઑકિસડન્ટ્સ મળી આવે છે, જે શરીરના કોષોને ફ્રી રેડિકલ્સ દ્વારા થતા નુકસાન સામે રક્ષણ આપે છે. સંતુલિત આહારના ભાગ રૂપે ઈલાયચીનું રોજીંદુ સેવન રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) મજબૂત કરવામાં અને એકંદર સ્વાસ્થ્ય જાળવવામાં મદદ કરે છે.
ઈલાયચી ખાવાની યોગ્ય રીત અને સાવચેતી
આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, દરરોજ એક કે બે ઈલાયચીનું સેવન કરવું પૂરતું છે. તમે તેને આખી ચાવીને, ચા કે ઉકાળામાં ઉમેરીને અથવા વાટીને મસાલા તરીકે ખોરાકમાં વાપરી શકો છો. વધુ માત્રામાં ઈલાયચી ખાવાથી ઝડપી પરિણામો મળતા નથી, ઊલટાનું વધુ પડતા મસાલાનું સેવન પેટમાં અસ્વસ્થતા સર્જી શકે છે. તેથી, ૧૫ દિવસના કોઈ ચેલેન્જ પાછળ ભાગવા કરતાં ઈલાયચીને તમારી રોજિંદી નિત્યક્રમની આદત બનાવવી સૌથી શ્રેષ્ઠ રસ્તો છે.
