કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે ખુશખબર: ૮મા પગાર પંચમાં ₹૭૨,૦૦૦ સુધી મૂળ પગાર વધારવાની માંગ
દેશના લાખો કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે આઠમા પગાર પંચની પ્રક્રિયા હવે ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. દેશભરમાં સતત વધી રહેલી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને કર્મચારી સંગઠનોએ વહીવટી તંત્ર સમક્ષ પોતાની માંગણીઓનો રોડમેપ સ્પષ્ટ કરી દીધો છે. સપ્ટેમ્બર મહિના દરમિયાન ચેન્નાઈ, પુડુચેરી અને ચંદીગઢ ખાતે તમામ હિસ્સેદારો સાથે સફળ પરામર્શ બેઠકો પૂર્ણ કર્યા બાદ, હવે કમિશનની નજર ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ માં યોજાનારી આગામી બેઠકો પર છે. બેંગલુરુમાં ૭ અને ૮ ઓક્ટોબરે તથા મુંબઈમાં ૨૨ અને ૨૩ ઓક્ટોબરે યોજાનારી આ બેઠકો ખૂબ નિર્ણાયક માનવામાં આવી રહી છે.
નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં ન્યાયાધીશ રંજના પ્રકાશ દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં રચાયેલી ત્રણ સભ્યોની કમિટી પાસે દેશના બે સૌથી મોટા અને પ્રભાવશાળી કર્મચારી મંડળો—રાષ્ટ્રીય પરિષદ-સંયુક્ત સલાહકાર મશીનરી (NC-JCM) અને ભારતીય પ્રતિરક્ષા મજદૂર સંઘ (BPMS)—તરફથી વિગતવાર માંગપત્ર રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. બંને યુનિયનોએ કર્મચારીઓના આર્થિક હિતોના રક્ષણ માટે મજબૂત દલીલો સાથે દરખાસ્તો મૂકી છે.
NC-JCM નો પ્રસ્તાવ: ₹૬૯,૦૦૦ લઘુત્તમ પગાર અને ૩.૮૩૩ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર
કર્મચારી સંગઠન NC-JCM એ વર્તમાન આર્થિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને લઘુત્તમ મૂળાધાર પગાર વધારીને ₹૬૯,૦૦૦ કરવાની સ્પષ્ટ માંગણી કરી છે. યુનિયને રજૂઆત કરી છે કે વર્તમાન પે મેટ્રિક્સમાં વ્યાપક સુધારો કરવા માટે ૩.૮૩૩ નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવો અત્યંત જરૂરી છે. આ ઉપરાંત, કર્મચારીઓના વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ (વૃદ્ધિ દર) ને હાલના ૩ ટકાથી બમણો કરીને ૬ ટકા કરવાની ભલામણ પણ કરવામાં આવી છે.
NC-JCM એ પગારની ગણતરી માટે આઈસીએમઆર (ICMR) ના ૩,૪૯૦ કેલરી વાળા ન્યુટ્રિશન મોડેલનો આધાર લીધો છે. જેમાં માત્ર ખોરાક જ નહીં, પરંતુ મકાન ભાડું, લાઈટ-પાણીના બિલ, બાળકોના કૌશલ્ય વિકાસ અને આધુનિક જીવનશૈલીના ખર્ચાઓ માટે પણ અલગથી નાણાકીય ફાળવણીનો આગ્રહ રાખવામાં આવ્યો છે. સંસ્થાએ પે-લેવલ ૨ અને ૩, ૪ અને ૫, ૭ અને ૮, તથા ૯ અને ૧૦ ના વિલીનીકરણ (મર્જર) માટે પણ સૂચન કર્યું છે.
BPMS નો પ્રસ્તાવ: ₹૭૨,૦૦૦ લઘુત્તમ પગાર અને ૪.૦૦ નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર
બીજી તરફ, ભારતીય પ્રતિરક્ષા મજદૂર સંઘ (BPMS) એ NC-JCM કરતાં પણ વધુ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. BPMS એ લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹૭૨,૦૦૦ અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ૪.૦૦ રાખવાની રજૂઆત કરી છે. પોતાના માંગપત્રમાં તાર્કિક દલીલ આપતા BPMS એ જણાવ્યું છે કે વર્ષ ૨૦૧૬-૧૭ માં દેશની માથાદીઠ ચોખ્ખી રાષ્ટ્રીય આવક ₹૧,૦૩,૨૧૯ હતી, જે ૨૦૨૪-૨૫ માં વધીને ₹૧,૯૨,૭૭૪ થઈ ગઈ છે, એટલે કે માથાદીઠ આવકમાં ૮૬.૭૬ ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. તેથી દેશના આર્થિક વિકાસનો લાભ સરકારી કર્મચારીઓને પણ સમાન પ્રમાણમાં મળવો જોઈએ. વધુમાં, BPMS નો અભિપ્રાય છે કે પગારની ગણતરી વખતે કુટુંબ એકમમાં ૩ સભ્યોના બદલે ૫ સભ્યોને ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ.
કર્મચારીઓ માટે આગળનો રસ્તો અને સમયસીમા
આગામી ૩ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ ના રોજ આઠમું પગાર પંચ પોતાની રચનાના ૧૧ મહિના પૂરા કરશે. કમિશન પાસે તેનો અંતિમ અહેવાલ સરકારને સોંપવા માટે હવે લગભગ ૭ મહિના જેટલો સમય બાકી છે. જોકે, કર્મચારીઓએ એ બાબત ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે કે ₹૬૯,૦૦૦ કે ₹૭૨,૦૦૦ નો પગાર અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અંગેની આ રજૂઆતો યુનિયનો તરફથી કરવામાં આવેલી માંગણીઓ છે. કમિશન તમામ રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને નાણાકીય નિષ્ણાતો પાસેથી માહિતી એકત્રિત કર્યા બાદ જ કેન્દ્ર સરકારને પોતાની આખરી ભલામણો રજૂ કરશે, જેના આધારે કેબિનેટ અંતિમ નિર્ણય લેશે.
જો યુનિયનોની આ માંગણીઓનો આંશિક સ્વીકાર પણ કરવામાં આવશે, તો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના માસિક વેતનમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો વધારો જોવા મળી શકે છે.
