હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવતા પહેલા ચેતી જજો: જાણો આ સર્જરીની પ્રક્રિયા, ફાયદા અને ગંભીર જોખમો
આજના સમયમાં વાળનું સતત ખરવું એ ઘણા બધા લોકો માટે એક મોટી ચિંતાનો વિષય બની ગયો છે. ખાસ કરીને જ્યારે માથાના આગળના ભાગમાંથી વાળ ઓછા થવા લાગે કે ટાલ પડવાના પેચ દેખાવા લાગે, ત્યારે લોકો આ સમસ્યાથી છુટકારો મેળવવા માટે ‘હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ’ (Hair Transplant) નો વિકલ્પ પસંદ કરે છે. આ એક પ્રકારની સર્જિકલ પ્રક્રિયા છે, જેમાં માથાના એ ભાગમાંથી વાળના મૂળ (ગ્રાફ્ટ) કાઢવામાં આવે છે જ્યાં વાળ ઘાટા અને મજબૂત હોય છે અને ત્યારબાદ તેને ઓછા વાળ કે ટાલ વાળા ભાગમાં રોપવામાં આવે છે.
સામાન્ય રીતે આ પ્રક્રિયા ખૂબ જ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે, પરંતુ ક્યારેક તેના કેટલાક આડઅસરો (Side Effects) કે જોખમો પણ હોઈ શકે છે. કેટલાક લોકોમાં આ સમસ્યાઓ ટૂંકા સમય માટે રહે છે. તો ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કેવી રીતે થાય છે અને તેનાથી જોડાયેલી મહત્વની બાબતો કઈ-કઈ છે.
ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી સોજો અને દર્દની સમસ્યા
હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી માથાની ત્વચામાં હળવું દર્દ, ખેંચાણ અને સોજો અનુભવાવો ખૂબ જ સામાન્ય બાબત છે. કેટલાક દર્દીઓમાં તો માથાની સાથે-સાથે કપાળ અને આંખોની આસપાસ પણ થોડા દિવસો સુધી સોજો દેખાઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે આ સમસ્યા થોડા સમય પૂરતી જ સીમિત હોય છે અને સમયની સાથે તે જાતે જ ઠીક થઈ જાય છે.
ઇન્ફેક્શનનું જોખમ અને સાવચેતી
આ એક સર્જિકલ પ્રક્રિયા હોવાથી, તેમાં ઇન્ફેક્શન નું જોખમ સંપૂર્ણપણે નકારી શકાતું નથી. જો ઓપરેશન કે પ્રક્રિયા દરમિયાન યોગ્ય સ્વચ્છતા અને ચોખ્ખાઈનું ધ્યાન રાખવામાં ન આવે અથવા તો સર્જરી પછી ડૉક્ટર દ્વારા સૂચવવામાં આવેલી કાળજી ન રાખવામાં આવે, તો ઇન્ફેક્શન થવાની સંભાવના વધી જાય છે. જો તમને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી અચાનક વધુ પડતી સોજો, પીળો પ્રવાહી કે પરુ નીકળવું, અતિશય દર્દ વધવું અથવા તાવ જેવા લક્ષણો નજરે પડે, તો તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો અત્યંત જરૂરી છે.
Shock Loss અને અન્ય ત્વચા સંબંધી અસરો
ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવ્યા પછી ઘણા લોકોને એવું લાગે છે કે નવા રોપેલા વાળની સાથે-સાથે આસપાસના કુદરતી વાળ પણ વધારે ઝડપથી ખરી રહ્યા છે. તબીબી ભાષામાં આ સ્થિતિને Shock Loss કહેવામાં આવે છે. જોકે, રાહતની વાત એ છે કે આ સમસ્યા માત્ર ટૂંકા સમય માટે જ હોય છે અને થોડા મહિનાઓ પછી ત્યાં નવા વાળ ફરીથી ઉગવા લાગે છે. નવા વાળને સંપૂર્ણપણે વિકસિત થવામાં અને પૂરતી લંબાઈ પકડવામાં થોડા મહિનાનો સમય લાગી શકે છે. આ સિવાય, હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી માથાની ત્વચામાં ખંજવાળ, ઝણઝણાટી કે સુંન થઈ જવું (Numbness) જેવું પણ અનુભવાઈ શકે છે. ત્વચામાં થયેલી સર્જિકલ ઈજા અને નસો પર પડતી કામચલાઉ અસરના કારણે આવું થતું હોય છે.
યોગ્ય ડૉક્ટર અને ક્લિનિકની પસંદગી કેમ છે મહત્વપૂર્ણ?
ઘણા લોકો માત્ર સસ્તી કિંમત કે મોંઘી જાહેરાતો જોઈને હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ માટે ક્લિનિક પસંદ કરી લેતા હોય છે, જે બિલકુલ યોગ્ય નથી. ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવતા પહેલા ડૉક્ટરની યોગ્ય લાયકાત, તેમનો અનુભવ, સર્જરીમાં ઉપયોગમાં લેવાતી આધુનિક ટેકનિક, ક્લિનિકની સ્વચ્છતા અને તમારી પોતાની વાળની સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ વિશે પૂરી માહિતી મેળવવી સૌથી વધુ જરૂરી છે.
સામાન્ય રીતે એવું સૂચવવામાં આવે છે કે 23 કે 25 વર્ષથી ઓછી ઉંમરમાં હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવવું જોઈએ નહીં. હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવવાનો સાચો અને યોગ્ય સમય ત્યારે ગણાય છે જ્યારે માથાનો કોઈ ભાગ 70 થી 100 ટકા સુધી ખાલી થઈ ચૂક્યો હોય અને હેર ફોલની સ્થિતિ સ્થિર થઈ ગઈ હોય. તેથી, કોઈપણ ઉતાવળ કર્યા વગર નિષ્ણાત ડૉક્ટરની સલાહ લઈને જ આગળ વધવું જોઈએ.
