કાર અને બાઇક માલિકો માટે મોટા સમાચાર! 15 ડિસેમ્બરથી બદલાશે મોટર ઇન્શ્યોરન્સના નિયમો, હવે પોતાની મરજી મુજબ પસંદ કરી શકાશે કવર
જો તમારી પાસે કાર કે બાઇક છે તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. દેશમાં મોટર ઇન્શ્યોરન્સના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. ભારતીય વીમા નિયમન અને વિકાસ સત્તામંડળ (IRDAI) દ્વારા મોટર ઇન્શ્યોરન્સ માટે નવી ચાર-સ્તરીય (Four-Tier) વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. આ નવા નિયમો 15 ડિસેમ્બર 2026થી અમલમાં આવશે. નવી વ્યવસ્થાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ગ્રાહકોને વધુ વિકલ્પો આપવા અને ઇન્શ્યોરન્સ પોલિસી અંગેની ગૂંચવણ દૂર કરવાનો છે.
અત્યાર સુધી ઘણા વાહનચાલકોને કયા પ્રકારનું ઇન્શ્યોરન્સ લેવું જોઈએ અને કયા કવરનો કેટલો ખર્ચ થાય છે તેની પૂરતી જાણકારી હોતી નથી. પરંતુ હવે ગ્રાહકો પોતાની જરૂરિયાત અને બજેટ પ્રમાણે અલગ-અલગ કવર પસંદ કરી શકશે.
1. થર્ડ પાર્ટી ઇન્શ્યોરન્સ ફરજિયાત રહેશે
નવા નિયમો લાગુ થયા બાદ પણ થર્ડ પાર્ટી ઇન્શ્યોરન્સ ફરજિયાત રહેશે. મોટર વાહન કાયદા અનુસાર રસ્તા પર વાહન ચલાવવા માટે આ વીમો હોવો જરૂરી છે.
જો તમારી કાર કે બાઇકથી અકસ્માત થાય અને અન્ય કોઈ વ્યક્તિને ઈજા પહોંચે, તેનું મૃત્યુ થાય અથવા અન્ય વ્યક્તિની મિલકતને નુકસાન થાય તો થર્ડ પાર્ટી ઇન્શ્યોરન્સ હેઠળ કાયદાકીય જવાબદારીનું કવર મળે છે.
આ કવર દરેક વાહન માલિકે લેવું જ પડશે. એટલે નવા નિયમો આવ્યા બાદ પણ આ વીમામાં કોઈ છૂટછાટ આપવામાં આવી નથી.
2. મુસાફરો માટેનું ઇન્શ્યોરન્સ કવર વૈકલ્પિક બનશે
નવી વ્યવસ્થામાં કારમાં મુસાફરી કરતા લોકો અને બાઇક પર પાછળ બેસેલા વ્યક્તિ એટલે કે પિલિયન રાઇડર માટેનું લાયબિલિટી કવર અલગથી પસંદ કરી શકાશે.
આ કવર હેઠળ અકસ્માતની સ્થિતિમાં મુસાફરો અથવા પાછળ બેઠેલા વ્યક્તિ પ્રત્યે વાહન માલિકની કાયદાકીય જવાબદારી આવરી લેવામાં આવશે.
ગ્રાહકો પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે વધારાનું પ્રીમિયમ ચૂકવીને આ સુરક્ષા મેળવી શકશે. એટલે કે આ કવર દરેક માટે ફરજિયાત નહીં રહે.
3. પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવર પણ અલગથી સમજાવવામાં આવશે
મોટર ઇન્શ્યોરન્સમાં પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવરનું પણ મહત્વ છે. નવા નિયમો હેઠળ આ કવરનો અલગ વિભાગ બનાવવામાં આવ્યો છે.
વાહનના માલિક-ડ્રાઇવર માટે લાગુ પડતું ફરજિયાત પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવર યથાવત્ રહેશે. જ્યારે કારમાં અન્ય મુસાફરો, બાઇક પર પાછળ બેઠેલા વ્યક્તિ અને માલિક સિવાયના ડ્રાઇવર માટે વધારાનું પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવર પસંદ કરી શકાશે.
આનાથી ગ્રાહકોને પોતાની અને પરિવારના સભ્યોની સુરક્ષા અંગે વધુ સારી રીતે નિર્ણય લેવાની તક મળશે.
4. પોતાની કાર કે બાઇકના નુકસાનનું કવર અલગથી મળશે
નવા નિયમોમાં ઓન ડેમેજ (Own Damage) કવર પણ અલગ રાખવામાં આવ્યું છે. આ કવર અકસ્માત, આગ, ચોરી અથવા પોલિસીની શરતોમાં સમાવિષ્ટ અન્ય કારણોસર પોતાના વાહનને થતા નુકસાન સામે આર્થિક સુરક્ષા આપે છે.
આ કવર ફરજિયાત નહીં હોય. ગ્રાહકો પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે તેને પસંદ કરી શકશે. જોકે, ઓન ડેમેજ કવર વિના પોતાના વાહનને થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ સામાન્ય રીતે પોતાની પાસેથી કરવી પડી શકે છે.
પ્રીમિયમની વિગતો પણ અલગથી બતાવવી પડશે
નવા નિયમો હેઠળ ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીઓએ દરેક કવર માટે વસૂલવામાં આવતું પ્રીમિયમ અલગ-અલગ દર્શાવવું પડશે. સાથે જ ગ્રાહકોને કસ્ટમર ઓપ્શન ફોર્મ (Customer Option Form) અને કસ્ટમર ઇન્ફોર્મેશન શીટ (CIS) આપવી ફરજિયાત રહેશે.
આ દસ્તાવેજોમાં કયા કવર ઉપલબ્ધ છે, ગ્રાહકે કયા કવર પસંદ કર્યા છે અને તેના માટે કેટલું પ્રીમિયમ ચૂકવવાનું છે તેની સ્પષ્ટ માહિતી આપવામાં આવશે. આ નિયમ ઓનલાઇન અને ઓફલાઇન બંને રીતે પોલિસી ખરીદનાર ગ્રાહકોને લાગુ પડશે.
જૂની પોલિસી ધરાવતા લોકોને પણ મળશે ફાયદો
જે વાહનચાલકો પાસે પહેલેથી જ થર્ડ પાર્ટી ઇન્શ્યોરન્સ છે તેઓ પણ વધારાનું પ્રીમિયમ ચૂકવીને મુસાફરો અથવા પિલિયન રાઇડર માટેનું લાયબિલિટી કવર ઉમેરી શકશે. આ માટે જૂની પોલિસી રદ કરવાની જરૂર નહીં પડે. જોકે, આ વધારાનું કવર હાલની થર્ડ પાર્ટી પોલિસી આપનાર કંપની પાસેથી જ મેળવવાનું રહેશે.
વાહનચાલકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
15 ડિસેમ્બર 2026થી નવી વ્યવસ્થા હેઠળ જ ખાનગી કાર અને ટુ-વ્હીલરની નવી મોટર ઇન્શ્યોરન્સ પોલિસી જારી કરવામાં આવશે. તેથી પોલિસી રિન્યૂ કરાવતી વખતે માત્ર પ્રીમિયમની કિંમત જોવાને બદલે તેમાં કયું કવર સામેલ છે તે પણ તપાસવું જરૂરી છે.
ખાસ કરીને પરિવાર સાથે મુસાફરી કરતા લોકો માટે મુસાફરોનું કવર અને પોતાના વાહનની સુરક્ષા ઇચ્છતા લોકો માટે ઓન ડેમેજ કવર ઉપયોગી બની શકે છે.
આમ, IRDAIનો આ નિર્ણય મોટર ઇન્શ્યોરન્સને વધુ પારદર્શક અને ગ્રાહકલક્ષી બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થઈ શકે છે. હવે વાહનચાલકો પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે વીમો પસંદ કરી શકશે અને કયા કવર માટે કેટલા પૈસા ચૂકવે છે તેની પણ સ્પષ્ટ જાણકારી મેળવી શકશે.
