પહેલીવાર મળ્યું છે દિવાળીનું બોનસ? આ ભૂલ કરી તો પસ્તાશો, જાણી લો પૈસા રોકવાની સૌથી શાનદાર રીત!

બોનસના પૈસા નવો ફોન ખરીદીને ઉડાવી દીધા? આ ૫ ફોર્મ્યુલા અપનાવશો તો ટૂંક સમયમાં બની જશો માલામાલ!

દિવાળીના તહેવાર પર કંપની તરફથી મળતું બોનસ દરેક નોકરીયાત વ્યક્તિ માટે ખૂબ જ ખાસ અને ઉત્સાહવર્ધક હોય છે. ખાસ કરીને એવા યુવાનો માટે જેમના જીવનમાં આ પહેલી જ નોકરી છે અને તેમને પહેલીવાર કંપની તરફથી બોનસ મળ્યું છે, આ ક્ષણ અત્યંત રોમાંચક હોય છે. સ્વાભાવિક છે કે આવા સમયે ઉત્સાહમાં આવીને લોકો આ નાણાં નવા સ્માર્ટફોન, કપડાં ખરીદવા, ફરવા જવા કે અન્ય શોપિંગ પાછળ ઉડાવી દેવાનું વિચારે છે.

પરંતુ જો આ રકમનો થોડો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવામાં આવે, તો આ નાની શરૂઆત ભવિષ્યની મજબૂત આર્થિક સ્થિતિનો પાયો બની શકે છે. તમે તમારા બોનસના પૈસાથી ઈમરજન્સી ફંડ બનાવી શકો છો, જૂના દેવા ચૂકવી શકો છો અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડથી લઈને સોના (ગોલ્ડ) સુધીના સુરક્ષિત વિકલ્પોમાં રોકાણ કરી શકો છો. ચાલો જાણીએ કે દિવાળીના બોનસને કઈ રીતે સ્માર્ટ રીતે મેનેજ કરવું.

૨૦:૩૦:૫૦ ના ફોર્મ્યુલાથી બોનસની રકમની વહેંચણી કરો

જ્યારે તમને પહેલીવાર બોનસ મળે ત્યારે આખી રકમ એક જ ઝાટકે ખર્ચ કરી નાખવાને બદલે તેને ત્રણ અલગ-અલગ હિસ્સામાં વહેંચી દેવી એક સમજદારીભર્યું પગલું સાબિત થઈ શકે છે. આ માટે નાણાકીય નિષ્ણાતો ૨૦:૩૦:૫૦ ના લોકપ્રિય ફોર્મ્યુલા અપનાવવાની સલાહ આપે છે:

• ૨૦ ટકા ખર્ચ કરો: બોનસનો થોડો ભાગ તમારી મનપસંદ ચીજવસ્તુઓ ખરીદવા, પરિવાર સાથે ડિનર કરવા કે ફરવા જવા પાછળ આનંદથી ખર્ચ કરો.

• ૩૦ ટકા બચત કરો: આ રકમને સુરક્ષિત રાખીને ઈમરજન્સી ફંડ બનાવો અથવા જો કોઈ મોંઘી લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ બાકી હોય તો તે ચૂકવી દો.

• ૫૦ ટકા રોકાણ કરો: બાકીની અડધી રકમને લાંબા ગાળાના ઉત્તમ રોકાણ વિકલ્પોમાં લગાવો.

આ ફોર્મ્યુલા અપનાવવાથી તમે તમારી વર્તમાન ખુશીઓ અને ભવિષ્યની આર્થિક સુરક્ષા વચ્ચે ઉત્તમ સંતુલન જાળવી શકો છો.

સૌથી પહેલાં ‘ઈમરજન્સી ફંડ’ (કટોકટી ભંડોળ) તૈયાર કરો

કોઈપણ પ્રકારનું જોખમી રોકાણ શરૂ કરતા પહેલાં સૌથી અગત્યનું કામ ઈમરજન્સી ફંડ ઊભું કરવાનું છે. અચાનક નોકરી છૂટી જવી, મેડિકલ ઈમરજન્સી ઊભી થવી કે પરિવારમાં કોઈ આકસ્મિક ખર્ચ આવી જવો – આવી પરિસ્થિતિઓમાં આ ફંડ સૌથી મોટો સહારો બને છે.

શરૂઆતમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ મહિનાના જરૂરી ખર્ચ જેટલી રકમ અલગથી સુરક્ષિત જગ્યાએ મૂકવી જોઈએ. ધીમે-ધીમે તેને વધારીને છ મહિનાના ખર્ચ સુધી લઈ જઈ શકાય. આ નાણાં એવી જગ્યાએ રાખવા વધુ હિતાવહ છે જ્યાં જરૂર પડ્યે તરત જ ઉપાડી શકાય, જેમ કે બેંકની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અથવા લિક્વિડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ. જો તમારા પર ક્રેડિટ કાર્ડનું મોટું દેવું કે ઊંચા વ્યાજવાળી પર્સનલ લોન બાકી હોય, તો બોનસના પૈસાથી સૌથી પહેલા તેને ચૂકવી દેવું ડહાપણ ભરેલું છે.

મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને ઈન્ડેક્સ ફંડમાં રોકાણ કરો

જો તમારી પાસે પૂરતું ઈમરજન્સી ફંડ તૈયાર છે અને કોઈ મોટું દેવું નથી, તો તમે બોનસનો મોટો હિસ્સો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં રોકી શકો છો. ખાસ કરીને યુવા રોકાણકારો પાસે લાંબો સમય હોય છે, જેના કારણે ‘કમ્પાઉન્ડિંગ’ (ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ) ની તાકાતનો મહત્તમ ફાયદો મળી શકે છે.

ડાયવર્સિફાઈડ ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ અને ઇન્ડેક્સ ફંડ્સ લાંબા ગાળા માટે ખૂબ જ સારા વિકલ્પો સાબિત થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત તમારા નાણાકીય લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને PPF અને NPS ને પણ પોર્ટફોલિયોમાં સામેલ કરી શકાય. સીધા શેરબજારમાં અજાણતાં પૈસા રેડવા કરતાં નવા રોકાણકારો માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સને સમજીને તેમાં રોકાણ કરવું વધુ સુરક્ષિત શરૂઆત ગણાય છે.

SIP કે STP ના માધ્યમથી રોકાણની શરૂઆત કરો

ઘણીવાર લોકોને એક સાથે આખી મોટી રકમ શેરબજાર કે ઈક્વિટી ફંડમાં મૂકવામાં ડર કે જોખમ અનુભવાય છે. આવા સંજોગોમાં SIP (Systematic Investment Plan) અથવા STP (Systematic Transfer Plan) નો સહારો લઈ શકાય છે.

SIP દ્વારા દર મહિને એક નિશ્ચિત રકમ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકવામાં આવે છે. જ્યારે STP માં શરૂઆતમાં આખી રકમ લિક્વિડ ફંડમાં મૂકવામાં આવે છે અને પછી નિશ્ચિત અંતરાલે ધીમે-ધીમે તેને ઇક્વિટી ફંડમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે. જો તમને બજારના ઉતાર-ચઢાવની ચિંતા સતાવતી હોય, તો તમે તમારા બોનસની રકમને ૩ થી ૬ મહિનાના સમયગાળામાં ટુકડે-ટુકડે રોકાણ કરવાની પદ્ધતિ અપનાવી શકો છો.

સોનું (Gold) અને એફડી (FD) ને પણ આપો સ્થાન

તમારા આખા બોનસને માત્ર શેરબજાર કે હાઈ-રિસ્ક ઈક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં જ રોકવું જરૂરી નથી. તમારા રોકાણના પોર્ટફોલિયોમાં ગોલ્ડ અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) ને પણ યોગ્ય સ્થાન આપવું જોઈએ. સોનું હંમેશાં મોંઘવારી સામે રક્ષણ પૂરું પાડવામાં મદદ કરે છે, જ્યારે એફડીમાં મૂડીની સુરક્ષા સાથે નિશ્ચિત વ્યાજ મળે છે.

કોઈપણ જગ્યાએ નાણાં રોકતા પહેલાં તમારી પોતાની જરૂરિયાતો અને જોખમ ઉઠાવવાની ક્ષમતા (Risk Appetite) જરૂર તપાસો. સોશિયલ મીડિયા પર મળતી શેરબજારની ટિપ્સ કે રાતોરાત અમીર બનાવી દેતી શોર્ટકટ સ્કીમોના ચક્કરમાં ક્યારેય ન પડવું. જે રોકાણ વિશે જાણકારી ન હોય, તેમાં આંખ બંધ કરીને પૈસા લગાવવા જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

બોનસથી રોકાણ કરવાની ઉત્તમ આદત પાડો

પહેલી દિવાળીનું બોનસ ભલે કદમાં બહુ મોટું ન હોય, પરંતુ તેનો યોગ્ય અને વિવેકપૂર્ણ ઉપયોગ તમારી આર્થિક જિંદગીની એક શાનદાર શરૂઆત બની શકે છે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે તમે પાયાની બચત કરો, દેવા મુક્ત બનો અને તમારા ભવિષ્યના લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને જ રોકાણ કરો. નિયમિત રોકાણ અને નાણાકીય અનુશાસન લાંબા ગાળે તમને આર્થિક રીતે મજબૂત અને સમૃદ્ધ બનાવશે.