રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)માં વર્તમાન ગવર્નર શક્તિકાંત દાસનો આજે છેલ્લો દિવસ છે. આવતીકાલથી નવા ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રા તેમનું સ્થાન લેશે. દરમિયાન, નવા ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રા અને વર્તમાન ગવર્નર શક્તિકાંત દાસ તરફથી પ્રતિક્રિયાઓ આવી છે. સંજય મલ્હોત્રાએ કહ્યું છે કે 11 ડિસેમ્બરે કાર્યભાર સંભાળ્યા બાદ તેઓ અર્થવ્યવસ્થાની ગતિને ઝડપી બનાવવા માટે તમામ સંભવિત પગલાં લેશે. તેમની પ્રાથમિકતા જીડીપીની ગતિને ઝડપી બનાવવાની રહેશે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ આરબીઆઈની કામગીરીની તપાસ કરશે અને પછી નિર્ણય લેશે. તેમણે કહ્યું કે કોઈપણ વ્યક્તિ (હોદ્દા પર હોય) તેણે સેક્ટર, તમામ પરિપ્રેક્ષ્યને સમજવું જોઈએ અને અર્થતંત્ર માટે શ્રેષ્ઠ શું છે તે કરવું જોઈએ.
મોંઘવારી પર કાબૂ મેળવવો એ સૌથી મોટું કામ છેઃ દાસ
RBIના વર્તમાન ગવર્નર શક્તિકાંત દાસે મંગળવારે કહ્યું હતું કે કેન્દ્રીય બેંક સમક્ષ મોંઘવારી પર અંકુશ રાખવો એ સૌથી મહત્વપૂર્ણ કાર્ય છે. કેન્દ્રીય બેંકના વડા તરીકેના તેમના છ વર્ષના કાર્યકાળના અંતિમ દિવસે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સને સંબોધતા દાસે જણાવ્યું હતું કે તેમના અનુગામીએ બદલાતી વિશ્વ વ્યવસ્થાને સમજવી પડશે, સાયબર ધમકીઓ સાથે અસરકારક રીતે વ્યવહાર કરવો પડશે અને નવી ટેકનોલોજીના ઉપયોગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે નવા ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રા નાણાકીય સમાવેશને પ્રોત્સાહન આપવા ઉપરાંત સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી (CBDC) અને યુનિફાઈડ લેન્ડિંગ ઈન્ટરફેસ (ULI) જેવી આરબીઆઈની પહેલને આગળ વધારશે.
માત્ર રેપો રેટના કારણે જીડીપીની ગતિ ધીમી નથી પડી.
એક પ્રશ્નના જવાબમાં દાસે કહ્યું કે દરેકને તેમના મંતવ્યો રાખવાનો અધિકાર છે, પરંતુ તેઓ જુએ છે કે વધારો માત્ર રેપો રેટ જ નહીં પરંતુ ઘણા પરિબળોથી પ્રભાવિત છે. તેમણે કહ્યું કે આરબીઆઈનો પ્રયાસ વર્તમાન આર્થિક સ્થિતિ અને સંભાવનાઓને ધ્યાનમાં લઈને નાણાકીય નીતિને શક્ય તેટલી યોગ્ય બનાવવાનો છે.
આ પડકારોનો સામનો કરવો પડશે
કેન્દ્રીય બેંક સામેના પડકારો સમજાવતા તેમણે કહ્યું કે નવા ગવર્નરે ફુગાવા અને વૃદ્ધિ વચ્ચે સંતુલન પુનઃસ્થાપિત કરવું પડશે. તેમણે કહ્યું કે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા લવચીક અને મજબૂત બની છે અને વૈશ્વિક અસરોનો યોગ્ય રીતે સામનો કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. છ વર્ષ પછી નિવૃત્ત થઈ રહેલા દાસે જણાવ્યું હતું કે નાણા મંત્રાલય અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) વચ્ચેનો તાલમેલ છેલ્લા છ વર્ષમાં શ્રેષ્ઠ રહ્યો છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે નાણા મંત્રાલય અને આરબીઆઈના મંતવ્યો ક્યારેક અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન આવા તમામ મુદ્દાઓ આંતરિક ચર્ચા દ્વારા ઉકેલવામાં આવ્યા હતા. પ્રશ્નોના જવાબમાં દાસે કહ્યું કે આરબીઆઈ ગવર્નર વ્યાપક અર્થતંત્રની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં લે છે અને આખરે દરેક ગવર્નર આ નિર્ણય લે છે.
સાથે કામ કરતા દરેકની છબી
મલ્હોત્રાની ઈમેજ દરેક સાથે કામ કરવાની છે. તેમનું માનવું છે કે એકલા સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા કિંમતોનું સંચાલન કરી શકાતું નથી અને આ માટે સરકારી મદદની પણ જરૂર છે. તેઓ એવા સમયે કેન્દ્રીય બેંકના 26મા ગવર્નર તરીકે કાર્યભાર સંભાળે છે જ્યારે આરબીઆઈ પર આર્થિક વિકાસને ટેકો આપવા માટે મુખ્ય વ્યાજ દર રેપો રેટમાં ઘટાડો કરવાનું દબાણ છે.
