વિજય માલ્યાનો બેંકો પર વળતો પ્રહાર: ₹14,131 કરોડની વસૂલાત બાદ ‘રાહત’ની માંગ; કિંગફિશરના કર્મચારીઓને મળશે ₹311 કરોડ
ભગોડા ઉદ્યોગપતિ વિજય માલ્યાએ ફરી એકવાર ભારતીય બેંકો અને તપાસ એજન્સીઓ પર નિશાન સાધ્યું છે. માલ્યાનો દાવો છે કે બેંકોએ તેની પાસેથી ₹14,131.60 કરોડ વસૂલ્યા છે, જે તેના પર નિર્ધારિત ₹6,203 કરોડના મૂળ દેવા (judgement debt) કરતા બમણાથી પણ વધુ છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક પોસ્ટમાં માલ્યાએ એવી દલીલ કરી હતી કે જ્યાં સુધી એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) અને બેંકો આ વધારાની વસૂલાતને કાયદેસર રીતે સાબિત ન કરે ત્યાં સુધી તે “રાહત મેળવવા માટે હકદાર” છે.
સરકારની કડક કાર્યવાહી અને અસ્કયામતોની પુનઃપ્રાપ્તિ
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે તાજેતરમાં સંસદમાં માહિતી આપી હતી કે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટે વિજય માલ્યાની જપ્ત કરેલી ₹14,131.60 કરોડની તમામ મિલકતો જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોને પરત કરી દીધી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર આર્થિક ગુના કરનારાઓને છોડશે નહીં અને બેંકોના નાણાં પાછા મળે તે સુનિશ્ચિત કરશે. નાણામંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, નીરવ મોદી અને મેહુલ ચોક્સી જેવા અન્ય ભગોડા ગુનેગારોના કેસો સહિત વિવિધ મુખ્ય કેસોમાં અત્યાર સુધીમાં અંદાજે ₹22,280 કરોડની સંપત્તિ પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં આવી છે.
કિંગફિશરના પૂર્વ કર્મચારીઓ માટે મોટી રાહત
આ દરમિયાન, કિંગફિશર એરલાઇન્સના ભૂતપૂર્વ કર્મચારીઓ માટે વર્ષો પછી સારા સમાચાર આવ્યા છે. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ એરલાઇન્સના ભૂતપૂર્વ કર્મચારીઓના બાકી પગાર અને અન્ય લેણાંની ચુકવણી માટે ₹311.67 કરોડ મુક્ત કરવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી છે. ચેન્નાઈ સ્થિત ડેટ રિકવરી ટ્રિબ્યુનલ (DRT) ના 12 ડિસેમ્બરના આદેશ બાદ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
આ પ્રક્રિયાના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
- પ્રાથમિકતા: SBI એ DRT માં અરજી કરી સંમતિ આપી હતી કે કર્મચારીઓના બાકી લેણાંની ચુકવણી સુરક્ષિત લેણદારો (secured creditors) ના દાવાઓ પહેલા કરવામાં આવે.
- વિતરણ: આ રકમ હવે ઓફિશિયલ લિક્વિડેટરને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે, જે કર્મચારીઓ વચ્ચે તેનું વિતરણ કરશે.
- ઇતિહાસ: ભારે દેવા અને નુકસાનને કારણે કિંગફિશર એરલાઇન્સે 20 ઓક્ટોબર 2012 ના રોજ તેનું સંચાલન બંધ કરી દીધું હતું, ત્યારથી કર્મચારીઓ પોતાના હક માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા.
કિંગફિશરનું પતન અને કાયદાકીય લડાઈ
2003 માં સ્થપાયેલી કિંગફિશર એરલાઇન્સ એક સમયે ભારતીય ઘરેલું બજારમાં બીજો સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવતી હતી. જોકે, દેવાના બોજ અને સતત નુકસાનને કારણે તેનું પતન થયું અને તેના અધ્યક્ષ વિજય માલ્યા દેશ છોડીને લંડન ભાગી ગયા. માલ્યાને 2019 માં મુંબઈની વિશેષ અદાલત દ્વારા ‘ભગોડો આર્થિક ગુનેગાર’ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
ડેટ રિકવરી ટ્રિબ્યુનલ (DRT) ની ભૂમિકા
આ સમગ્ર કેસમાં DRT ની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની રહી છે. ભારતમાં ડેટ રિકવરી ટ્રિબ્યુનલની સ્થાપના બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓના અટવાયેલા દેવા (NPAs) ની ઝડપી વસૂલાત માટે કરવામાં આવી હતી. કિંગફિશરના કેસમાં DRT ના આદેશોએ મિલકતોની હરાજી અને કર્મચારીઓના હિતોના રક્ષણમાં મદદ કરી છે.
