8મું પગાર પંચ અપડેટ: મૂળ પગાર સાથે મોંઘવારી ભથ્થું મર્જ કરવાની માંગ પર સરકારે સંસદમાં આપી સ્પષ્ટતા, કર્મચારીઓમાં ભારે ચર્ચા
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને નિવૃત્ત પેન્શનરો માટે મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ના મર્જરને લઈને એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. છેલ્લા ઘણા સમયથી કર્મચારી સંગઠનો અને યુનિયનો દ્વારા સતત વધી રહેલા મોંઘવારી ભથ્થાને મૂળ પગાર (બેઝિક સેલરી) સાથે મર્જ કરવાની માંગ કરવામાં આવી રહી હતી. જોકે, આ તમામ અટકળો અને માંગણીઓ વચ્ચે હવે કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલયે પોતાનું વલણ સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે. સરકારે સંસદમાં સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું છે કે હાલના તબક્કે મોંઘવારી ભથ્થાને મૂળ પગાર સાથે મર્જ કરવાનો કોઈ પણ પ્રસ્તાવ સરકાર સમક્ષ વિચારણા હેઠળ નથી. નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ સંસદમાં આપેલા સત્તાવાર નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશમાં વ્યાપક ભાવ વધારા અને ફુગાવાની સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે હાલની જે ડીએ રિવિઝન સિસ્ટમ છે, તેને જ યથાવત રાખવામાં આવશે. હાલમાં કોઈ અલગ મર્જર પાઇપલાઇનમાં નથી.
બીજી તરફ, સરકારે ૮મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ની રચના માટેની સંદર્ભ શરતો (ToR) સૂચિત કરી દીધી છે. આ કમિશન હાલમાં દેશના વિવિધ રાજ્યોનો પ્રવાસ કરી રહ્યું છે અને સ્થાનિક કર્મચારી સંગઠનો તેમજ યુનિયનો સાથે મુલાકાત કરીને તેમના મહત્વના સૂચનો અને માંગણીઓ નોંધી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, નાણા મંત્રાલયના સંકેતો મુજબ, કર્મચારીઓના પગાર માળખામાં ભવિષ્યમાં થનારા કોઈ પણ મોટા કે નાના ફેરફારો હવે સીધા ૮મા પગાર પંચના અહેવાલ અને તેની ભલામણોમાં જ જોવા મળશે.
વર્તમાન સમયમાં DA ની સ્થિતિ શું છે અને તેની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?
મોંઘવારી ભથ્થું (DA) એ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ, જાહેર ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ, સંરક્ષણ વિભાગના જવાનો, સરકારી બેંકના સ્ટાફ અને નિવૃત્ત પેન્શનરોને વધતી જતી ફુગાવાની નકારાત્મક અસરોથી બચાવવા અને તેમની ખરીદ શક્તિ જાળવી રાખવા માટે ચૂકવવામાં આવતો એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ આર્થિક ઘટક છે. ૭મા કેન્દ્રીય પગાર પંચ હેઠળ સ્થાપિત કરવામાં આવેલા અખિલ ભારતીય ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (AICPI) ના ડેટાના આધારે મોંઘવારી ભથ્થામાં વર્ષમાં બે વાર ફેરફાર કરવામાં આવે છે, જે સામાન્ય રીતે જાન્યુઆરી અને જુલાઈ મહિનાથી લાગુ થાય છે. જોકે, સરકાર દ્વારા તેની સત્તાવાર જાહેરાત દર વર્ષે માર્ચ અને ઓક્ટોબર મહિનાની આસપાસ કરવામાં આવતી હોય છે. ચાલુ વર્ષના જાન્યુઆરી મહિનામાં સરકાર દ્વારા ડીએમાં ૨ ટકાનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે હવે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે મોંઘવારી ભથ્થું તેમના મૂળ પગારના સીધા ૬૦ ટકાના સ્તરે પહોંચી ગયું છે.
કર્મચારીઓ દ્વારા DA ને મૂળ પગારમાં મર્જ કરવાની માંગ કેમ કરવામાં આવી રહી છે?
સરકારી નિયમો અનુસાર, કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓને મળતા અન્ય તમામ પ્રકારના ભથ્થાઓ તેમના મૂળ પગારની ટકાવારીના આધારે જ નક્કી થતા હોય છે. કર્મચારી સંગઠનોની દલીલ છે કે જો વર્તમાન નિયમો મુજબ ૫૦% અથવા ૬૦% થઈ ગયેલા ડીએને તેમના મૂળ પગારની અંદર જ ઉમેરી દેવામાં આવે (એટલે કે મર્જ કરી દેવાય), તો તેમનો બેઝિક પગાર ઘણો વધી જશે. મૂળ પગાર વધવાની સાથે જ કર્મચારીઓનો હાથમાં આવતો ચોખ્ખો પગાર (ટેક-હોમ સેલરી) તો વધશે જ, પરંતુ તેની સાથે આપોઆપ અન્ય તમામ ભથ્થાઓમાં પણ મોટો ઉછાળો આવશે. આ ભથ્થાઓમાં ઘર ભાડું ભથ્થું (HRA), બાળકોનું શિક્ષણ ભથ્થું, પરિવહન (ટ્રાન્સપોર્ટ) ભથ્થું અને હોસ્ટેલ સબસીડી જેવી સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે, જે સીધી રીતે બેઝિક પગાર સાથે લિંક હોય છે.
આ ઉપરાંત, મૂળભૂત પગાર સાથે મોંઘવારી ભથ્થાને મર્જ કરવાથી કર્મચારીઓને તેમની નિવૃત્તિ (રીટાયરમેન્ટ) સમયે મળતા આર્થિક લાભો પર ખૂબ જ મોટી અને સકારાત્મક અસર પડે છે. ગ્રેચ્યુઇટી અને લીવ એન્કેશમેન્ટ (બાકી રજાઓનું રોકડમાં રૂપાંતર) ની ગણતરી માત્ર મૂળ પગાર અને વર્તમાન મોંઘવારી ભથ્થાના આધારે જ નક્કી થતી હોવાથી, જો આ મર્જર અમલી બને તો નિવૃત્ત થતા કર્મચારીઓને પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF), પેન્શન અને ગ્રેચ્યુઇટી પેટે મળવાપાત્ર રકમમાં લાખો રૂપિયાનો સીધો આર્થિક ફાયદો થઈ શકે તેમ છે.
ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો, અગાઉના ૫મા પગાર પંચે સ્પષ્ટ ભલામણ કરી હતી કે જ્યારે પણ મોંઘવારી ભથ્થું ૫૦ ટકાની મર્યાદા વટાવી જાય, ત્યારે કર્મચારીઓની ખરીદ શક્તિ અકબંધ રાખવા માટે તેને તાત્કાલિક મૂળ પગાર સાથે મર્જ કરી દેવું જોઈએ. હાલમાં આ આંકડો ૬૦ ટકાને પણ વટાવી ગયો હોવાથી, કર્મચારીઓ વચગાળાની આર્થિક રાહત માટે આ જૂની અને ન્યાયી વ્યવસ્થા લાગુ કરવાની સતત માંગ કરી રહ્યા છે, જેનો નિર્ણય હવે આગામી પગાર પંચના હાથમાં સરકારે સોંપ્યો છે.
