ભારતના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં રૂ. 14,000 કરોડનો જંગી ઉછાળો: કુલ ભંડાર 688.95 અબજ ડોલરની સપાટીએ
વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે ભારત માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં સતત બીજા અઠવાડિયે મોટો વધારો નોંધાયો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા શુક્રવારે જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડા મુજબ, 12 ડિસેમ્બર 2025 ના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતનું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર 1.69 અબજ ડોલર (આશરે રૂ. 14,100 કરોડથી વધુ) વધીને 688.95 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયું છે.
સતત બીજા સપ્તાહમાં વૃદ્ધિ
નોંધનીય છે કે આ અગાઉના સપ્તાહમાં પણ વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં 1.03 અબજ ડોલરનો વધારો થયો હતો, જે ત્યારે 687.26 અબજ ડોલર રહ્યો હતો. વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં થઈ રહેલો આ વધારો ભારતીય અર્થતંત્રની મજબૂતી અને ડોલર સામે રૂપિયાને સ્થિર રાખવાની RBIની ક્ષમતા દર્શાવે છે.
વિદેશી મુદ્રા અસ્કયામતો (FCA) માં વધારો
વિદેશી મુદ્રા ભંડારનો સૌથી મોટો હિસ્સો ગણાતી ‘વિદેશી મુદ્રા અસ્કયામતો’ (Foreign Currency Assets) માં આ સમયગાળા દરમિયાન 90.6 કરોડ ડોલરનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. હવે કુલ FCA વધીને 557.79 અબજ ડોલર થઈ ગઈ છે.
જાણવા જેવું: FCA માં અમેરિકન ડોલર સિવાય રાખવામાં આવેલા યુરો, પાઉન્ડ અને યેન જેવી બિન-અમેરિકન કરન્સીના મૂલ્યમાં થતા ફેરફારની અસર પણ સામેલ હોય છે.
સોનાના ભંડારમાં ચમક વધી
RBI ના રિપોર્ટ અનુસાર, સમીક્ષા હેઠળના સપ્તાહમાં ભારતના સોનાના ભંડાર (Gold Reserve) ના મૂલ્યમાં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ થઈ છે. સોનાનો ભંડાર 75.8 કરોડ ડોલર વધીને 107.74 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવમાં આવતા ફેરફારની સીધી અસર આ આંકડા પર જોવા મળે છે.
અન્ય મહત્વના આંકડા
- SDR (Special Drawing Rights): ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) પાસે રહેલા ભારતના વિશેષ ઉપાડ અધિકારોમાં પણ 1.4 કરોડ ડોલરનો વધારો થયો છે, જે હવે 18.74 અબજ ડોલર છે.
- IMF પાસે અનામત: આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્રા ભંડારમાં ભારતની અનામત સ્થિતિ 1.1 કરોડ ડોલર વધીને 4.69 અબજ ડોલર થઈ ગઈ છે.
ભારત માટે આ કેમ મહત્વનું છે?
કોઈપણ દેશ માટે મજબૂત વિદેશી મુદ્રા ભંડાર આયાત બિલ (જેમ કે ક્રૂડ ઓઈલ) ચૂકવવા અને આર્થિક કટોકટી સમયે સુરક્ષા કવચ તરીકે કામ કરે છે. ભારત અત્યારે વિશ્વના સૌથી વધુ વિદેશી મુદ્રા ભંડાર ધરાવતા દેશોની યાદીમાં ટોચના સ્થાનો પર બિરાજમાન છે, જે વિદેશી રોકાણકારોનો ભારતીય બજારમાં વિશ્વાસ વધારે છે.
