અહીંથી પૈસા મોકલો ને ત્યાં સેકન્ડોમાં જમા! જાણો ભારતની કઈ ટેકનોલોજીએ યુરોપમાં મચાવી ધૂમ
યુરોપના દેશો સાથે ભારતના આર્થિક અને ડિજિટલ સંબંધો હવે એક નવા શિખરે પહોંચી રહ્યા છે. આ કડીમાં વિદેશમાં વસતા ભારતીયો માટે એક ખૂબ જ રાહતના અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ગ્રીસની અગ્રણી બેંક ‘યુરોબેંક’ (Eurobank) દ્વારા ત્યાં રહેતા ભારતીય નાગરિકો માટે યુપીઆઈ (UPI) આધારિત રેમિટન્સ સર્વિસ એટલે કે નાણાં ટ્રાન્સફર કરવાની સેવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
આ નવી અને આધુનિક સુવિધા શરૂ થવાને કારણે હવે ગ્રીસમાં રહેતા ભારતીયો ખૂબ જ ઝડપથી, સુરક્ષિત રીતે અને અત્યંત ઓછા ખર્ચે પોતાના વતન ભારતમાં પૈસા મોકલી શકશે. બેંકના સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, આ સિસ્ટમ એટલી ઝડપી છે કે ટ્રાન્ઝેક્શન મિનિટોમાં જ પૂરું થઈ જશે અને પૈસા સીધા ભારતમાં રહેલા સગા-સંબંધીઓના બેંક ખાતામાં જમા થઈ જશે. આ ડિજિટલ સેવાનો પ્રારંભ ગત સોમવારથી કરી દેવામાં આવ્યો છે. ભારતના સ્વદેશી UPI પેમેન્ટ સિસ્ટમને વૈશ્વિક સ્તરે વિસ્તારવા માટે આ એક ઐતિહાસિક અને અત્યંત મહત્વનું કદમ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
UPI સિસ્ટમ દ્વારા કેવી રીતે થશે નાણાંની હેરફેર?
અત્યાર સુધી વિદેશથી ભારત પૈસા મોકલવા માટે પરંપરાગત બેંકિંગ પદ્ધતિઓ અથવા થર્ડ-પાર્ટી મની ટ્રાન્સફર એજન્સીઓનો સહારો લેવો પડતો હતો, જેમાં સમય અને કાગળિયાં બંને વધારે લાગતા હતા. પરંતુ આ નવી વ્યવસ્થા હેઠળ, ગ્રીસમાં યુરોબેંકમાં ખાતું ધરાવતા કોઈપણ ભારતીય ગ્રાહક સીધા જ UPI લિંક્ડ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને ભારત નાણાં મોકલી શકશે.
આ સુવિધાને વાસ્તવિક રૂપ આપવા માટે યુરોબેંક અને નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) ની આંતરરાષ્ટ્રીય શાખા ‘NPCI ઇન્ટરનેશનલ પેમેન્ટ્સ લિમિટેડ’ (NIPL) વચ્ચે એક મજબૂત ટેકનિકલ ભાગીદારી કરવામાં આવી છે. આ બંને સંસ્થાઓએ સાથે મળીને ગ્રીસના બેંકિંગ નેટવર્ક અને ભારતના UPI પ્લેટફોર્મને એકબીજા સાથે જોડી દીધા છે. આ સંકલિત પ્લેટફોર્મના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પૈસા મોકલવાનું કામ એટલું જ સરળ બની ગયું છે જેટલું ભારતમાં એક ખાતામાંથી બીજા ખાતામાં પૈસા મોકલવાનું છે.
ઓછા સર્વિસ ચાર્જમાં ત્વરિત ટ્રાન્સફરની સુવિધા
પીટીઆઈ (PTI) ના અહેવાલ મુજબ, યુરોબેંકના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ આ સુવિધા અંગે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, આ આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાન્ઝેક્શન સેવા પર ગ્રાહકો પાસેથી થોડો ચાર્જ (પ્રોસેસિંગ ફી) ચોક્કસ લેવામાં આવશે, પરંતુ તેને અન્ય પદ્ધતિઓની સરખામણીએ ઘણો ઓછો રાખવામાં આવ્યો છે. બેંકનું કહેવું છે કે આ ચાર્જ લેવાનો હેતુ માત્ર આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ચલાવવાના ઓપરેશનલ ખર્ચને પૂરો કરવાનો છે, ગ્રાહકો પર આર્થિક બોજ નાખવાનો નથી.
આ સેવાનો સૌથી મોટો અને મુખ્ય ફાયદો એ છે કે ગ્રાહકોએ ભારતમાં પૈસા પહોંચાડવા માટે દિવસો સુધી રાહ જોવી નહીં પડે. ‘રિયલ ટાઈમ’ સેટલમેન્ટના કારણે ગ્રીસમાંથી પૈસા મોકલતાની સાથે જ તે ભારતમાં જમા થઈ જશે.
ગ્રીસમાં વસતા ભારતીય સમુદાયને મળશે સીધો ફાયદો
આ સુવિધા હાલમાં પ્રાયોગિક અને પ્રથમ તબક્કા હેઠળ ગ્રીસમાં રહેતા એવા તમામ ભારતીય ગ્રાહકો માટે ઉપલબ્ધ કરાવી દેવામાં આવી છે જેઓ યુરોબેંકમાં સક્રિય બચત કે ચાલુ ખાતું ધરાવે છે. બેંકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રીસમાં વર્ષોથી વસેલા અને ત્યાં સખત મહેનત કરતા ભારતીય શ્રમિકો, વ્યાપારીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ માટે પોતાના ઘરે પૈસા મોકલવાની પ્રક્રિયાને તણાવમુક્ત બનાવવાનો છે.
અગાઉ ઇન્ટરનેશનલ વાયર ટ્રાન્સફર અથવા સ્વિફ્ટ (SWIFT) કોડ દ્વારા પૈસા મોકલવામાં ૨ થી ૩ દિવસનો સમય લાગતો હતો અને સાથે જ માતબર છૂપો ચાર્જ પણ ચૂકવવો પડતો હતો. હવે UPI આધારિત આ સિસ્ટમથી આખી પ્રક્રિયા ઝડપી, પારદર્શક અને ખૂબ જ સસ્તી બનવાની પ્રબળ આશા છે.
વર્ષ ૨૦૨૪ માં થયો હતો ઐતિહાસિક કરાર
ભારત અને ગ્રીસ વચ્ચે ડિજિટલ પેમેન્ટના ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવા માટે વર્ષ ૨૦૨૪ ની શરૂઆતમાં જ યુરોબેંક અને એનપીસીઆઈ (NPCI) ઇન્ટરનેશનલ વચ્ચે એક એમઓયુ (MoU) એટલે કે સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કરારનો મુખ્ય હેતુ બંને દેશો વચ્ચે સરહદ પારના વ્યવહારો (Cross-Border Payments) ને ડિજિટલ અને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હતો. ભારતનું UPI અગાઉ સિંગાપોર, યુએઈ (UAE), ફ્રાન્સ અને મોરેશિયસ જેવા દેશોમાં પોતાની ધાક જમાવી ચૂક્યું છે, અને હવે ગ્રીસ પણ આ વૈશ્વિક નેટવર્કનો એક મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો બની ગયું છે.
ભારતમાં પણ બિઝનેસ વિસ્તારશે યુરોબેંક
આ આંતરરાષ્ટ્રીય જોડાણ માત્ર ગ્રીસ પૂરતું મર્યાદિત નથી. યુરોબેંક હવે ભારતીય બજારમાં પણ સીધા પ્રવેશીને પોતાની હાજરી મજબૂત કરવા જઈ રહી છે. સાયપ્રસના રાષ્ટ્રપતિ નિકોસ ક્રિસ્ટોડોલાઇડ્સ (Nikos Christodoulides) ની આગામી ભારત મુલાકાત દરમિયાન, યુરોબેંક ભારતીય આર્થિક પાટનગર મુંબઈમાં તેની પ્રથમ પ્રતિનિધિ કચેરી (Representative Office) શરૂ કરશે.
