ટેલિકોમ ક્ષેત્રે ભારત બનશે ‘વર્લ્ડ લીડર’: જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ લોન્ચ કરી TDIP યોજના, જાણો શું છે સરકારનો 2031 સુધીનો માસ્ટર પ્લાન.
ભારત હવે માત્ર ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરનાર દેશ જ નહીં, પરંતુ વિશ્વ માટે ટેકનોલોજીના ધોરણો (Standards) નક્કી કરનાર દેશ બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. બુધવારે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એક મહત્વકાંક્ષી જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જેમાં ૨૦૨૬ થી ૨૦૩૧ ના પાંચ વર્ષના ગાળા માટે રૂ. ૨૦૩ કરોડની સુધારેલી ‘ટેકનોલોજી ડેવલપમેન્ટ એન્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રમોશન’ (TDIP) યોજનાનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું છે.
આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વૈશ્વિક ટેલિકોમ ક્ષેત્રે ભારતની ભૂમિકાને વધુ મજબૂત કરવાનો, સ્વદેશી સંશોધનોને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને 6G જેવી ભાવિ પેઢીની ટેકનોલોજીના વિકાસમાં તેજી લાવવાનો છે.
ભારત: હવે ટેકનોલોજી સહભાગી નહીં, પણ સ્ટાન્ડર્ડ સેટર
કેન્દ્રીય સંચાર અને ઉત્તર પૂર્વીય ક્ષેત્રના વિકાસ મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય એમ. સિંધિયાએ આ સુધારેલી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડતા જણાવ્યું હતું કે, આ યોજના ભારતને ગ્લોબલ ટેલિકોમ માર્કેટમાં એક નવી ઊંચાઈ પર લઈ જશે. અત્યાર સુધી ભારત અન્ય દેશો દ્વારા નક્કી કરાયેલી ટેકનોલોજી અપનાવતું આવ્યું છે, પરંતુ હવે આ યોજના દ્વારા ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર પોતાની ટેકનોલોજીના માપદંડો સ્થાપિત કરશે.
આ કાર્યક્રમમાં સંચાર રાજ્ય મંત્રી પેમ્માસાની ચંદ્રશેખર અને ટેલિકોમ સેક્રેટરી અમિત અગ્રવાલ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. મંત્રીઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, આ યોજના 6G અને તેનાથી આગળની ટેકનોલોજી માટે ભારતને તૈયાર કરવામાં કરોડરજ્જુ સાબિત થશે.
TDIP યોજનાના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો અને કાર્યક્ષેત્ર
રૂ. ૨૦૩ કરોડની આ ફાળવણી સાથે, TDIP યોજના ભારતીય હિતધારકો (Stakeholders) માટે એક વ્યાપક સપોર્ટ સિસ્ટમ તરીકે કામ કરશે. તેના મુખ્ય પાસાઓ નીચે મુજબ છે:
-
વૈશ્વિક મંચ પર પ્રતિનિધિત્વ: આ યોજના હેઠળ ભારતીય નિષ્ણાતો, સંશોધકો અને સ્ટાર્ટઅપ્સને આંતરરાષ્ટ્રીય ટેલિકોમ સ્ટાન્ડર્ડાઇઝેશન પ્લેટફોર્મ્સ જેવા કે ITU (International Telecommunication Union), 3GPP અને oneM2M માં સક્રિયપણે ભાગ લેવા માટે ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવશે.
-
સ્વદેશી ઇનોવેશનને વેગ: ભારતની પોતાની ટેકનોલોજી અને પેટન્ટ્સ વિશ્વભરમાં સ્વીકાર્ય બને તે માટે સંશોધન અને વિકાસ (R&D) પર ભાર મૂકવામાં આવશે.
-
6G ટેકનોલોજીનું મિશન: 5G પછીની દુનિયા કેવી હશે, તેમાં ભારતનું યોગદાન શું હશે, તે દિશામાં આ યોજના માર્ગ મોકળો કરશે. ખાસ કરીને 6G ક્ષેત્રે ભારત અગ્રણી ભૂમિકા ભજવવા માંગે છે.
શા માટે આ યોજના ભારત માટે ગેમ-ચેન્જર છે?
ટેલિકોમ ક્ષેત્રમાં જે દેશના ‘સ્ટાન્ડર્ડ્સ’ સ્વીકારાય છે, તે દેશની કંપનીઓ અને ટેકનોલોજીને વૈશ્વિક બજારમાં સૌથી વધુ ફાયદો મળે છે. અત્યાર સુધી ચીન, અમેરિકા અને યુરોપના દેશો આ ક્ષેત્રમાં વર્ચસ્વ ધરાવતા હતા. પરંતુ ૨૦૨૬-૩૧ દરમિયાન અમલમાં આવનારી આ યોજના દ્વારા: ૧. ભારતીય કંપનીઓ વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધા કરી શકશે. ૨. ભારતની પોતાની આઈપીઆર (Intellectual Property Rights) સંપત્તિમાં વધારો થશે. ૩. ટેલિકોમ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદનમાં ભારત ‘આત્મનિર્ભર’ બનશે.
રોકાણ અને ભવિષ્યની રૂપરેખા
૨૦૩ કરોડનું આ રોકાણ માત્ર શરૂઆત છે. સરકાર આશા રાખી રહી છે કે આનાથી ટેલિકોમ સેક્ટરમાં ખાનગી રોકાણ પણ વધશે. સ્ટાર્ટઅપ્સ અને એકેડેમિક સંસ્થાઓને પ્રોત્સાહન મળવાથી નવી રોજગારીની તકો ઊભી થશે અને ભારત ટેકનોલોજી એક્સપોર્ટ કરનાર મુખ્ય દેશ તરીકે ઉભરી આવશે.
