મોટો દંડ ટાળવા માટે એલર્ટ: નવેમ્બર પૂરો થાય તે પહેલાં પતાવી લો આ 5 ટેક્સના કામ, નહીં તો ભરવી પડશે ભારે પેનલ્ટી!
નવેમ્બર 2026 માં ઇન્કમ ટેક્સ (આયકર) સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વપૂર્ણ કામો પૂરા કરવાની અંતિમ તારીખો આવી રહી છે. આ ડેડલાઇન્સમાં ઓક્ટોબર મહિનાના TDS અને TCS ની ચુકવણી, TDS અને TCS ના પ્રમાણપત્રો (સર્ટિફિકેટ્સ) જારી કરવા તેમજ જે કરદાતાઓ (Taxpayers) માટે ઓડિટ ફરજિયાત છે તેમના માટે ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) દાખલ કરવાની તારીખનો સમાવેશ થાય છે.
જો તમે કોઈ વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા છો, ટેક્સ કાપવાનું (TDS Deduction) કામ સંભાળો છો અથવા ઓડિટના દાયરામાં આવો છો, તો આ તારીખોને નજરઅંદાજ કરવી તમને મોંઘી પડી શકે છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે નવેમ્બર મહિનામાં કઈ તારીખે કયું ટેક્સ સંબંધિત કામ પૂરું કરવું અનિવાર્ય છે.
7 નવેમ્બર: ઓક્ટોબર મહિનાના TDS ચુકવણીની ડેડલાઇન
નવેમ્બર મહિનાની શરૂઆતની સાથે જ ટેક્સ સાથે જોડાયેલી પહેલી મહત્વપૂર્ણ ડેડલાઇન આવે છે. ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન જે પણ ટેક્સ કાપવામાં આવ્યો છે અથવા એકત્રિત કરવામાં આવ્યો છે (TDS અને TCS), તેને 7 નવેમ્બર સુધીમાં કેન્દ્ર સરકાર પાસે જમા કરાવવો પડશે.
આ જવાબદારી એવા સંસ્થાઓ, વેપારીઓ અને સંબંધિત લોકોની છે, જેમણે નાણાકીય લેણદેણ કરતી વખતે નિયમો અનુસાર TDS કાપવો પડે છે કે TCS વસૂલવો પડે છે. આ ઉપરાંત, આ તારીખ સુધીમાં ઇન્કમ ટેક્સ નિયમો હેઠળ ફોર્મ 127 માં મળેલી ઘોષણાઓ અપલોડ કરવાની અનુપાલન આવશ્યકતા પણ લાગુ પડે છે. આ ફોર્મ એવી પરિસ્થિતિઓમાં વપરાય છે જ્યાં ખરીદનાર નિર્ધારિત શરતો હેઠળ TDS કપાતથી બચવા માટે વેચનારને ઘોષણા આપે છે.
14 નવેમ્બર: ફોર્મ 132 હેઠળ TDS પ્રમાણપત્ર
નવા આયકર કાયદા (Income Tax Act) હેઠળ, સપ્ટેમ્બર 2026 માં કાપવામાં આવેલા ટેક્સ માટે, TDS કાપનાર વ્યક્તિઓએ 14 નવેમ્બર સુધીમાં ‘ફોર્મ 132’ માં TDS સર્ટિફિકેટ જારી કરવાનું રહેશે.
‘ફોર્મ 132’ એ એક એવું પ્રમાણપત્ર છે જે ખાસ ટ્રાન્ઝેક્શન પર કાપવામાં આવેલા ટેક્સ માટે જ જારી કરવામાં આવે છે. આમાં ભાડાની ચુકવણી, સ્થાવર મિલકત (immovable property) નું ટ્રાન્સફર, ટેકનિકલ સેવાઓ માટેની ચુકવણી અને વર્ચ્યુઅલ ડિજિટલ એસેટ્સ (VDAs) નું ટ્રાન્સફર સામેલ છે. TDS કાપનારાઓએ સંબંધિત ચલણ-સાથે-સ્ટેટમેન્ટ પ્રવેશ કરવાની નિયત તારીખથી 15 દિવસની અંદર આ પ્રમાણપત્ર આપવાનું રહે છે.
15 નવેમ્બર: TDS અને TCS ના મહત્વપૂર્ણ પ્રમાણપત્રો
નવેમ્બરની મધ્યમાં એટલે કે 15 તારીખ સુધીમાં નીચે મુજબના ફોર્મ્સ અને સર્ટિફિકેટ્સ જારી કરવાના રહેશે:
-
ફોર્મ 131: 30 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ પૂરી થતી ત્રિમાસિક (Quarter) માટે, વેતન, પેન્શન કે સિનિયર સિટીઝનની વ્યાજ આવક સિવાયના અન્ય TDS ના મામલામાં, TDS ડિડક્ટર્સે ‘ફોર્મ 131’ જારી કરવાનું રહેશે. આ સર્ટિફિકેટ કરદાતાઓને તેમની આવકમાંથી કપાયેલા ટેક્સની પુષ્ટિ કરવામાં મદદ કરે છે.
-
ફોર્મ 133: ટેક્સ વસૂલનારાઓએ 30 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ પૂરી થતી ત્રિમાસિક માટે TCS સર્ટિફિકેટ જારી કરવું પડશે. આમાં સ્ત્રોત પર વસૂલેલા ટેક્સ (TCS) નું સ્ટેટમેન્ટ હોય છે.
-
ફોર્મ 137: જે સરકારી કાર્યાલયોએ ચલણ જમા કરાવ્યા વિના ઓક્ટોબર મહિનાનું TDS/TCS જમા કરાવ્યું છે, તેમણે 15 નવેમ્બર સુધીમાં આ સ્ટેટમેન્ટ આપવું પડશે.
21 નવેમ્બર: ઓડિટ કેસો માટે ITR ફાઇલ કરવાની ડેડલાઇન
21 નવેમ્બર એવા વેપારીઓ અને કરદાતાઓ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ તારીખ છે, જેના પર ઓડિટની ખાસ શરતો લાગુ પડે છે.
જે કરદાતાઓના ખાતાઓનું ઓડિટ થવું આવશ્યક છે, તેમના માટે એસેસમેન્ટ યર (AY) 2026-27 નું ITR ફાઇલ કરવાની સમયમર્યાદા 31 ઓક્ટોબરથી વધારીને 21 નવેમ્બર 2026 કરવામાં આવી છે. આ કરદાતાઓએ પોતાની ટેક્સ ઓડિટ રિપોર્ટ પહેલેથી જ જમા કરાવી દીધી હોય છે. સમયસર ITR ફાઇલ કરવાથી પેનલ્ટીથી બચી શકાય છે.
30 નવેમ્બર: ટ્રાન્સફર પ્રાઇસિંગના કેસો અને ફોર્મ 141 ની ડેડલાઇન
નવેમ્બર મહિનાની છેલ્લી તારીખ એટલે કે 30 નવેમ્બરના રોજ નીચે મુજબના કામ પૂર્ણ કરવા જરૂરી છે:
-
ટ્રાન્સફર પ્રાઇસિંગ: આયકર અધિનિયમની સંબંધિત ધારા હેઠળ રિપોર્ટ જમા કરનારા કરદાતાઓ માટે AY 2026-27 નું ITR ફાઇલ કરવાની આ અંતિમ તારીખ છે. આમાં એવા કરદાતાઓ સામેલ છે જે અંતરરાષ્ટ્રીય અથવા ઘરેલુ લેણ-દેણ કરે છે, જેના પર ટ્રાન્સફર પ્રાઇસિંગના નિયમો લાગુ થાય છે.
-
ફોર્મ 141: ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન કરવામાં આવેલી કેટલીક ખાસ TDS કપાતો માટે 30 નવેમ્બર સુધીમાં ફોર્મ 141 જમા કરાવવાનું રહેશે. આ એક સંયુક્ત ચલણ-કમ-સ્ટેટમેન્ટ છે, જેનો ઉપયોગ મિલકત ટ્રાન્સફર, ભાડું, વગેરે જેવા લેણ-દેણ પર કપાયેલા TDS ની માહિતી આપવા માટે થાય છે.
સમયસર કામ ન કરવાથી શું નુકસાન થઈ શકે?
જો તમે ટેક્સ સાથે જોડાયેલા આ ફોર્મ્સ, ચુકવણી અથવા સર્ટિફિકેટ્સ સમયસર જમા નહીં કરો, તો પ્રવર્તમાન નિયમો અનુસાર ભારે વ્યાજ, લેટ ફી (Late Fee) અથવા દંડ (Penalty) ભરવો પડી શકે છે.
આ ઉપરાંત, TDS સર્ટિફિકેટ આપવામાં વિલંબ થાય તો સંબંધિત વ્યક્તિને પોતાના ટેક્સ ક્રેડિટનું મિલન (Matching) કરવામાં પણ ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. તેથી, તમામ વેપારીઓ, નોકરીદાતાઓ અને ટેક્સનું કામ સંભાળતા વ્યાવસાયિકોએ પોતાના રેકોર્ડ્સ અગાઉથી જ તૈયાર રાખવા જોઈએ.
નવેમ્બરની ડેડલાઇન ચૂકી ન જવાય તે માટે તમારી શ્રેણી અને લાગુ પડતા નિયમોની ચકાસણી સમયસર કરી લો, જેથી આર્થિક નુકસાનથી બચી શકાય.
