“અમે કંઈપણ છુપાવવાના નથી!” – રાજીનામાના વિવાદ વચ્ચે HDFC બેંકના નવા વડાનો સણસણતો ખુલાસો
દેશની સૌથી મોટી ખાનગી ક્ષેત્રની બેંક, HDFC બેંકની ૩૨મી વાર્ષિક સામાન્ય સભા (AGM) માં બેંકના નવસર્જિત અંશકાલીન (Part-time) ચેરમેન રાજીવ કુમારે શેરધારકોને સંબોધિત કર્યા હતા. તેમણે અત્યંત સ્પષ્ટતા સાથે જણાવ્યું હતું કે સમગ્ર સિસ્ટમના સ્તરે બેંકમાં કોર્પોરેટ ગવર્નન્સને લગતી કોઈ સમસ્યા કે ચિંતા નથી. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે બેંકનું બોર્ડ કન્ટ્રોલ ફંક્શન્સને સંપૂર્ણ શક્તિઓ સોંપશે અને કોઈપણ અપ્રમાણિક કે બિન-નૈતિક પ્રવૃત્તિઓ સામે ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ ની નીતિ અપનાવવામાં આવશે.
રાજીવ કુમારે શેરધારકોને આશ્વાસન આપતા કહ્યું કે:
“એચડીએફસી બેંક જેવી વિશાળ સંસ્થાઓમાં સમયાંતરે કેટલીક નાની-મોટી બાબતો કે સમસ્યાઓ સામે આવવી સ્વાભાવિક છે. પરંતુ આ બાબતોને સમયસર અને પારદર્શક રીતે ઉકેલવામાં આવે તે સૌથી વધુ મહત્વનું છે. અમારી બેંકની પાયાની સ્થિતિ ખૂબ જ મજબૂત છે અને તેનું બેલેન્સ શીટ એકદમ પારદર્શક અને સ્વચ્છ છે.”
નૈતિકતા અને પારદર્શક વહીવટ માટે બોર્ડની પ્રતિબદ્ધતા
ચેરમેને સભામાં ઉમેર્યું હતું કે બેંકનું બોર્ડ નૈતિકતા, પારદર્શિતા, ઉત્તરદાયિત્વ અને બોર્ડ સ્તરે કડક દેખરેખના સર્વોચ્ચ ધોરણો જાળવી રાખવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે. જો કોઈ પણ સ્તરે કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના કે નીતિ-નિયમો વિરુદ્ધનું કામ સામે આવશે, તો તેને વ્યક્તિગત કેસના આધારે તાત્કાલિક અને કડક પગલાં ભરીને સુધારવામાં આવશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ ૧૫ જુલાઈના રોજ રાજીવ કુમારની ચેરમેન તરીકે ૩ વર્ષ માટે નિમણૂકને મંજૂરી આપી હતી, ત્યારબાદ તેમણે જુલાઈ મહિનામાં જ પોતાનો કાર્યભાળ સંભાળી લીધો હતો. બેંકના પૂર્વ ચેરમેન અતાનૂ ચક્રવર્તીના રાજીનામા બાદ ઊભા થયેલા વિવાદ અંગે હાથ ધરાયેલી સ્વતંત્ર કાનૂની તપાસમાં બેંકને સંપૂર્ણ ક્લીન ચિટ મળ્યા બાદ આ મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
પૂર્વ ચેરમેન અતાનૂ ચક્રવર્તીનું રાજીનામું અને વિવાદ
આ સમગ્ર વિવાદ માર્ચ મહિનાથી શરૂ થયો હતો, જ્યારે તત્કાલીન ચેરમેન અતાનૂ ચક્રવર્તીએ અચાનક પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. રાજીનામું આપતી વખતે તેમણે એવો દાવો કર્યો હતો કે બેંકમાં ચાલી રહેલી કેટલીક પદ્ધતિઓ અને ઘટનાઓ તેમના અંગત મૂલ્યો અને નૈતિકતા સાથે મેળ ખાતી નથી.
ત્યારબાદ આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં ચક્રવર્તીએ ખુલાસો કર્યો હતો કે ક્રેડિટ સુઈસ (Credit Suisse) ના પરપેચ્યુઅલ બોન્ડ્સનું ખોટી રીતે વેચાણ (Mis-selling) કરવાના મુદ્દે તેમનો બેંકના મેનેજમેન્ટ સાથે મતભેદ થયો હતો. બેંકના એમડી અને સીઈઓ શશીધર જગદીશને આ મુદ્દે અગાઉથી જ ચર્ચા કરી હોવાથી તેમણે આ બાબત જાહેર કરી હતી.
સ્વતંત્ર કાનૂની તપાસ અને બેંકને ‘ક્લીન ચિટ’
અતાનૂ ચક્રવર્તીના રાજીનામાના છ જ દિવસમાં HDFC બેંકના બોર્ડે આક્ષેપોની ગંભીરતાથી નોંધ લીધી હતી અને તટસ્થ કાનૂની ફર્મ્સ (External Law Firms) ની નિમણૂક કરીને સ્વતંત્ર કાનૂની સમીક્ષા શરૂ કરાવી હતી.
આ સમીક્ષા પ્રક્રિયા અંતર્ગત:
-
રાજીનામા પહેલાના બે વર્ષના તમામ કામકાજનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો.
-
બોર્ડ અને કમિટીની બેઠકોના દસ્તાવેજો ચકાસવામાં આવ્યા.
-
હજારો મહત્વના કાગળોની ગહન તપાસ કરવામાં આવી.
-
બેંકના તમામ સ્વતંત્ર ડિરેક્ટરો અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે મુલાકાતો અને પૂછપરછ હાથ ધરવામાં આવી.
જૂન મહિનામાં બેંકે આ તપાસ રિપોર્ટની વિગતો જાહેર કરતા જણાવ્યું હતું કે, ત્રણ મહિના ચાલેલી આ બારીક તપાસમાં ચક્રવર્તી દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવેલી ગવર્નન્સ અંગેની ચિંતાઓ કે આક્ષેપોને સમર્થન આપતો કોઈ જ પુરાવો મળ્યો નથી. તે સમયના બોર્ડ મટીરિયલ કે કમ્યુનિકેશનમાં તેમના દાવાઓનું કોઈ સમર્થન મળ્યું નહોતું.
અતાનૂ ચક્રવર્તીના બહાર નીકળ્યા બાદ આરબીઆઈની મંજૂરીથી કેકી મિસ્ત્રીને વચગાળાના (Interim) ચેરમેન બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેમના પછી હવે રાજીવ કુમારે પૂર્ણકાલીન વડા તરીકે સુકાન સંભાળ્યું છે.
રોકાણકારો માટે શા રાહતના સમાચાર છે?
ભારતની બેંકિંગ વ્યવસ્થામાં HDFC બેંકનું સ્થાન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. બેંકમાં વહીવટી સ્તરે કોઈ અનિશ્ચિતતા ઊભી થાય તો તેની અસર સમગ્ર માર્કેટ પર પડતી હોય છે. પરંતુ નવા ચેરમેન રાજીવ કુમારની સ્પષ્ટતા, આંતરિક તપાસમાં મળેલી ક્લીન ચિટ અને આરબીઆઈની મંજૂરીથી રોકાણકારો અને ગ્રાહકોનો ભરોસો ફરી એકવાર મજબૂત થયો છે. બેંક બોર્ડનું આ આક્રમક અને પારદર્શક વલણ દર્શાવે છે કે સંસ્થાકીય શિસ્ત જાળવવામાં બેંક કોઈ પણ પ્રકારની સમજૂતી કરવા તૈયાર નથી.
