૧ ટ્રિલિયન ડોલરનો ટાર્ગેટ ચુકાશે: ગ્લોબલ ટ્રેડમાં ભારત માટે આગામી વર્ષ કેમ છે મુશ્કેલ?
૨૦૨૫નું વર્ષ પૂરું થવા આવ્યું છે તેમ, આર્થિક થિંક ટેન્ક અને સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોના તાત્કાલિક અહેવાલોની શ્રેણીએ ૨૦૨૬ તરફ આગળ વધતા ભારત માટે જોખમના જટિલ પરિદૃશ્યને પ્રકાશિત કર્યો છે. જ્યારે સ્થાનિક અર્થતંત્ર સ્થિતિસ્થાપકતાના સંકેતો દર્શાવે છે, ત્યારે વેપાર સંરક્ષણવાદ, ભૂરાજકીય ઘર્ષણ અને અત્યાધુનિક સાયબર યુદ્ધના બાહ્ય દબાણ રાષ્ટ્રની સ્થિરતાની કસોટી કરવા માટે તૈયાર છે.
નિકાસ પડકાર અને યુએસ વેપાર અવરોધો
આજે, ૨૬ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ ના રોજ, ભારતના મહત્વાકાંક્ષી આર્થિક લક્ષ્યો અંગે એક મોટી ચેતવણી જારી કરવામાં આવી હતી. ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ (GTRI) એ જાહેર કર્યું કે ભારત ૨૦૨૫-૨૬ નાણાકીય વર્ષમાં માલ અને સેવાઓ માટે તેના $૧ ટ્રિલિયન નિકાસ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરે તેવી શક્યતા નથી. આ ખાધ વૈશ્વિક મંદીના વલણો અને વધતા સંરક્ષણવાદના “સંપૂર્ણ તોફાન” ને આભારી છે.
એક મુખ્ય અવરોધ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે વેપાર કરારનો અભાવ છે, જેણે ચોક્કસ ભારતીય નિકાસ પર ૫૦% જેટલા ઊંચા ટેરિફ લાદ્યા હોવાના અહેવાલ છે. GTRI ના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવે નોંધ્યું હતું કે જ્યારે આંતરિક વૃદ્ધિ સ્થિર રહે છે, ત્યારે બાહ્ય વાતાવરણ ઝડપથી બગડી રહ્યું છે. આને વધુ જટિલ બનાવતા, યુરોપિયન યુનિયન 1 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ તેના કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મિકેનિઝમ (CBAM) ને અમલમાં મૂકવા માટે તૈયાર છે, જે ભારતીય આયાત પર કાર્બન ટેક્સ તરીકે અસરકારક રીતે કાર્ય કરશે.
ડિજિટલ સીઝ હેઠળ મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધા
સુરક્ષા મોરચે, કેસ્પરસ્કી GReAT ના નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી હતી કે 2026 માટે એડવાન્સ્ડ પર્સિસ્ટન્ટ થ્રેટ્સ (APTs) સામે ભારતના મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાને મજબૂત બનાવવી એ ટોચની પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. જેમ જેમ ભારત ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) દ્વારા તેના ઝડપી ડિજિટાઇઝેશનને ચાલુ રાખે છે, તેમ તેમ પ્રતિકૂળ કલાકારો માટે “હુમલા સપાટી” વિસ્તરી છે.
સુરક્ષા સંશોધકો આગાહી કરે છે કે 2026 માં વધુ વિનાશક સાયબર કામગીરી જોવા મળશે, જેમાં વીજળી અને પાણી પુરવઠાને લક્ષ્ય બનાવતા રેન્સમવેર, પરિવહન તોડફોડ અને રાજદ્વારી ડેટા લીકનો સમાવેશ થાય છે. આ ધમકીઓ રાજ્ય-પ્રાયોજિત કલાકારો અને વૈચારિક હેકટીવિસ્ટ્સ દ્વારા પ્રાદેશિક તણાવનો લાભ લઈને વધુને વધુ ચલાવવામાં આવી રહી છે.
ભૂરાજકીય અને આબોહવા વાસ્તવિકતાઓ
૨૦૨૬નું સુરક્ષા પરિદૃશ્ય મે ૨૦૨૫માં “ઓપરેશન સિંદૂર” પછીના પરિણામો દ્વારા આકાર પામ્યું છે. પહેલગામ હુમલાથી ઉદ્ભવેલા આ સંકટમાં, નવી દિલ્હીએ પાકિસ્તાન પ્રશાસિત પ્રદેશમાં મિસાઇલ હુમલાઓ સાથે ઊંડે સુધી ઘૂસીને એક નવો લશ્કરી સિદ્ધાંત અપનાવ્યો જ્યાં ભારતીય ભૂમિ પર આતંકવાદી હુમલાઓ હવે નિયંત્રણ રેખાની બહાર પ્રતિક્રિયાઓ આપે છે.
તે જ સમયે, ભારત પર્યાવરણીય નબળાઈઓનો સામનો કરવાનું ચાલુ રાખે છે. ૨૦૨૬ના આબોહવા જોખમ સૂચકાંકમાં ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે ૯મા સૌથી વધુ આબોહવા પ્રભાવિત દેશ તરીકે સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. ૧૯૯૫ અને ૨૦૨૪ વચ્ચે, ભારતમાં ભારે હવામાન ઘટનાઓએ ૮૦,૦૦૦ થી વધુ લોકોના જીવ લીધા અને લગભગ $૧૭૦ અબજનું ફુગાવા-સમાયોજિત નુકસાન કર્યું, જે રાષ્ટ્રીય અર્થતંત્ર માટે આબોહવા પરિવર્તનના પ્રણાલીગત જોખમને પ્રકાશિત કરે છે.
આર્થિક પુનર્ગઠન: 2026 GDP સુધારો
આ પડકારો વચ્ચે ડેટા ચોકસાઈ સુધારવાના પગલામાં, આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય 27 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ નવી GDP ડેટા શ્રેણી બહાર પાડવાની તૈયારીમાં છે. આ અપડેટ અર્થતંત્રમાં માળખાકીય ફેરફારો, જેમ કે ડિજિટલ ક્ષેત્રના વિકાસને વધુ સારી રીતે પ્રતિબિંબિત કરવા માટે બેઝ યર 2011-12 થી 2022-23 માં બદલાશે.
જ્યારે ક્રિસિલ અપેક્ષા રાખે છે કે વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ નાણાકીય વર્ષ 2026 માં 6.5% નો દર જાળવી રાખશે, ત્યારે વિશ્લેષકો ચેતવણી આપે છે કે વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધો અને યુએસ ટેરિફ કાર્યવાહીના “વાવાઝોડા” નોંધપાત્ર ઘટાડા જોખમો ઉભા કરે છે.
