હોમ લોનના વ્યાજ દરમાં મોટો ઘટાડો: સરકારી બેંકોનો દબદબો, માત્ર 7.10% થી શરૂ થઈ રહ્યા છે દર
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા રેપો રેટમાં કરવામાં આવેલા તાજેતરના ઘટાડા બાદ દેશમાં હોમ લોનના વ્યાજ દર અત્યાર સુધીના સૌથી નીચલા સ્તરોમાંના એક પર પહોંચી ગયા છે. જ્યાં સરકારી બેંકો (PSBs) બજારમાં પોતાનું નેતૃત્વ મજબૂત કરી રહી છે, ત્યાં ખાનગી બેંકો આ રેસમાં પાછળ છૂટતી જોવા મળી રહી છે.
સરકારી બેંકોનું શાનદાર પ્રદર્શન
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બેંક ઓફ ઈન્ડિયા, બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર, ઈન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક અને સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા હાલમાં સૌથી સસ્તી હોમ લોન આપી રહી છે, જેના શરૂઆતી વ્યાજ દર વાર્ષિક માત્ર 7.10% છે. ત્યારબાદ યુકો બેંક 7.15% ના દરે લોન આપી રહી છે.
તેનાથી વિપરીત, મોટી ખાનગી બેંકો જેવી કે એચડીએફસી બેંક (7.90% થી શરૂ), આઈસીઆઈસીઆઈ બેંક (7.65% થી શરૂ) અને એક્સિસ બેંક (8.35% થી શરૂ) નોંધપાત્ર રીતે વધુ વ્યાજ દર વસૂલી રહી છે. આ જ કારણે માર્ચ 2025 સુધીમાં વ્યક્તિગત આવાસ લોન (IHL) બજારમાં સરકારી બેંકોનો હિસ્સો વધીને 44.11% થયો છે, જ્યારે ખાનગી બેંકોનો હિસ્સો ઘટીને 35.97% રહ્યો છે.
વ્યાજ દરમાં ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ
5 ડિસેમ્બર 2025 ના રોજ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના નેતૃત્વમાં RBI એ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ્સનો ઘટાડો કરીને તેને 5.25% કર્યો હતો. વર્ષ 2025 માં કુલ મળીને રેપો રેટમાં 125 પોઈન્ટ્સનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, જેનાથી હોમ લોનની EMI માં મોટી બચત થઈ રહી છે. મોટાભાગની બેંકો હવે એક્સટર્નલ બેન્ચમાર્ક લેન્ડિંગ રેટ (EBLR) નો ઉપયોગ કરી રહી છે, જેનાથી નીતિગત દરોમાં ફેરફારનો લાભ સીધો અને ઝડપથી ગ્રાહકો સુધી પહોંચે છે.
નવા નિયમો: પ્રી-પેમેન્ટ પેનલ્ટીમાંથી મળી રાહત
1 જાન્યુઆરી 2026 થી લાગુ થયેલા RBI ના નવા નિયમો મુજબ, હવે બેંકો અને NBFCs ફ્લોટિંગ રેટ ધરાવતી હોમ લોન પર પ્રી-પેમેન્ટ પેનલ્ટી વસૂલી શકશે નહીં. ગ્રાહકો હવે કોઈપણ વધારાના ચાર્જ અથવા લોક-ઇન પિરિયડ વગર પોતાની લોનનું આંશિક કે પૂર્ણ ચુકવણું ગમે ત્યારે કરી શકે છે.
સાવધાની: માત્ર વ્યાજ દર જ નહીં, આ ‘છુપાયેલા’ ખર્ચ પર પણ ધ્યાન આપો
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હોમ લોન લેતી વખતે માત્ર હેડલાઇન વ્યાજ દર જ ન જુઓ, પરંતુ અન્ય ચાર્જીસની પણ તપાસ કરો જે તમારી લોનને મોંઘી બનાવી શકે છે:
- પ્રોસેસિંગ ફી: આ સામાન્ય રીતે લોન રકમના 0.25% થી 1% સુધી હોય છે.
- CERSAI શુલ્ક: 5 લાખ રૂપિયાથી વધુની લોન પર 100 રૂપિયા + GST નો નજીવો ચાર્જ લાગે છે.
- કાનૂની અને ટેકનિકલ તપાસ ફી: આ 5,000 થી 15,000 રૂપિયાની વચ્ચે હોઈ શકે છે.
- ફરજિયાત વીમો (Forced Insurance): મિલકતનો વીમો અવારનવાર અનિવાર્ય હોય છે, પરંતુ લોન સુરક્ષા વીમો સ્વૈચ્છિક છે.
જો તમે 2026 માં પોતાનું ઘર ખરીદવાની યોજના બનાવી રહ્યા છો, તો સરકારી બેંકોની ઓફર્સને પ્રાથમિકતા આપવી અને વિવિધ બેંકોની પ્રોસેસિંગ ફી તથા EMI કેલ્ક્યુલેટર દ્વારા સરખામણી કરવી તમારા માટે લાખોની બચતનો સોદો સાબિત થઈ શકે છે.
