ક્રૂડ ઓઈલ $98ને પાર: શેરબજારમાં ‘બ્લેક મનડે’ જેવો માહોલ, હવે આગળ શું થશે?
ભારતીય શેરબજાર માટે આજનો દિવસ કોઈ રોલર-કોસ્ટર રાઈડથી ઓછો નહોતો. સવારથી જ બજારમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી હતી. શરૂઆતના સત્રમાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી પર દબાણ સ્પષ્ટ દેખાતું હતું, પરંતુ મધ્ય સત્રમાં બજારે જે રિકવરી બતાવી તેણે રોકાણકારોમાં આશા જગાડી હતી. એક સમયે સેન્સેક્સ તેના દિવસના નીચલા સ્તરેથી લગભગ 740 પોઈન્ટ ઉછળ્યો હતો અને પાછલા બંધ ભાવથી 449 પોઈન્ટ ઉપર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. પરંતુ, જેમ કહેવાય છે ને કે ‘અંત ભલો તો સબ ભલો’, અહીં સ્થિતિ ઉલટી થઈ. બજાર બંધ થવાની માત્ર 15 મિનિટ પહેલાં જિયોપોલિટિકલ ટેન્શન (ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ) ને કારણે બજારે તમામ વધારો ગુમાવી દીધો.
બજારના આંકડા શું કહે છે?
દિવસના અંતે સેન્સેક્સ માત્ર 27 પોઈન્ટ અથવા 0.03 ટકાના નજીવા વધારા સાથે 78,520 પર બંધ થયો હતો. તેવી જ રીતે, એનએસઈ નિફ્ટી પણ 11 પોઈન્ટ વધીને 24,365 ના સ્તરે સ્થિર થયો હતો. ભલે આંકડા પોઝિટિવ દેખાતા હોય, પણ બજારની અંદરની સ્થિતિ એટલે કે ‘માર્કેટ બ્રેડ્થ’ ઘણી નબળી હતી. બજારમાં કુલ 1,733 શેર વધ્યા હતા, જ્યારે તેની સામે 2,471 શેરમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. આ સાબિત કરે છે કે ઈન્ડેક્સ ભલે સ્થિર રહ્યો, પણ નાના અને મધ્યમ શેરોમાં વેચવાલીનું ભારે દબાણ હતું.
સૌથી વધુ ચિંતાજનક બાબત India VIX (વોલેટિલિટી ઈન્ડેક્સ) માં જોવા મળી, જે 10 ટકાથી વધુ ઉછળીને 19.01 પર પહોંચી ગયો હતો. આ વધારો દર્શાવે છે કે રોકાણકારોમાં ગભરાટ વધી રહ્યો છે અને આગામી દિવસોમાં બજાર હજુ વધુ અસ્થિર બની શકે છે.
સેક્ટર મુજબનો દેખાવ
બજારમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો હતો:
-
સપોર્ટ કરનારા સેક્ટર્સ: નિફ્ટી એનર્જી (0.78%), પીએસયુ બેંક (0.87%) અને ઓટો સેક્ટરમાં સારી ખરીદી જોવા મળી હતી, જેના કારણે બજાર સાવ તૂટતું બચી ગયું હતું.
-
દબાણ હેઠળના સેક્ટર્સ: આઈટી (IT) સેક્ટરમાં 0.70% નો ઘટાડો થયો હતો. આ સિવાય રિયલ્ટી, મેટલ અને એફએમસીજી (FMCG) ઈન્ડેક્સ પણ લાલ નિશાનમાં બંધ થયા હતા.
શેરોની હલચલ: ટ્રેન્ટ (Trent) ના શેરમાં 3% થી વધુની તેજી રહી, જ્યારે SBI, જેએસડબલ્યુ સ્ટીલ અને એશિયન પેઇન્ટ્સમાં પણ લેવાલી જોવા મળી. બીજી તરફ, હિંડાલ્કો, ટાટા મોટર્સ અને એલએન્ડટી (L&T) જેવા દિગ્ગજ શેરોએ બજાર પર દબાણ બનાવ્યું હતું.
બજારે છેલ્લી 15 મિનિટમાં તેજી કેમ ગુમાવી? (6 મુખ્ય કારણો)
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે નીચે મુજબના 6 કારણોને લીધે રોકાણકારોએ છેલ્લી ઘડીએ નફો બુક કરવાનું યોગ્ય માન્યું:
1. હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં તણાવ અને ક્રૂડ ઓઈલ
ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) પર ફરીથી અંકુશ મેળવવાના સમાચાર આવતા જ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમતોમાં ભડકો થયો હતો. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફરીથી 95-98 ડોલર પ્રતિ બેરલની સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. ભારત તેલની આયાત પર નિર્ભર દેશ હોવાથી મોંઘું તેલ આપણી અર્થવ્યવસ્થા અને મોંઘવારી માટે મોટું જોખમ ઊભું કરે છે.
2. વૈશ્વિક બજારોની સાવચેતી
અમેરિકન બજારો (વોલ સ્ટ્રીટ) ભલે રેકોર્ડ ઊંચાઈ પર હોય, પરંતુ ફ્યુચર માર્કેટમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. એશિયન બજારોમાં પણ કોઈ સ્પષ્ટ દિશા દેખાતી નહોતી. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વાતચીતમાં અનિશ્ચિતતાને કારણે વૈશ્વિક રોકાણકારો ‘વેઇટ એન્ડ વોચ’ની સ્થિતિમાં છે.
3. શિપિંગ રૂટમાં અવરોધ
વીકેન્ડ દરમિયાન અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી તણાવ વધ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવો મહત્વનો દરિયાઈ વેપાર માર્ગ અવરોધાવાને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ શકે છે. આ અનિશ્ચિતતાને કારણે રોકાણકારોએ બજારમાં ઊંચા મથાળે રહેવાનું જોખમ ટાળ્યું હતું.
4. ઇન્ડિયા VIX માં મોટો ઉછાળો
જ્યારે પણ વોલેટિલિટી ઈન્ડેક્સ (VIX) ટૂંકા ગાળામાં 10 ટકા જેટલો વધે, ત્યારે તે બજારમાં આવનારા મોટા તોફાનનો સંકેત ગણાય છે. નિષ્ણાતોના મતે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલું આ “તણાવ વધવા-ઘટવાનું નાટક” હજુ થોડા સમય માટે બજારમાં અસ્થિરતા જાળવી રાખશે.
5. FII અને DII ની ચાલ
વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) અત્યાર સુધી ખરીદી કરી રહ્યા હતા, પણ હવે જિયોપોલિટિકલ રિસ્ક વધતા તેઓ ફરીથી વેચવાલી શરૂ કરે તેવી ભીતિ છે. બીજી તરફ, ઘરેલું સંસ્થાઓ (DIIs) સતત પ્રોફિટ બુકિંગ કરી રહી છે, જે બજારના ઉપરના સ્તરને ટકવા દેતું નથી.
6. કમાણીની મોસમ (Q4 Results)
હાલમાં ચોથા ક્વાર્ટરના પરિણામોની સીઝન ચાલી રહી છે. રોકાણકારો માત્ર નફા પર જ નહીં, પણ કંપનીના મેનેજમેન્ટ દ્વારા ભવિષ્ય માટે આપવામાં આવતા માર્ગદર્શન (Guidance) પર પણ નજર રાખી રહ્યા છે. નબળા ગ્લોબલ સેન્ટિમેન્ટ વચ્ચે કંપનીઓના પરિણામો પરની અપેક્ષાઓ બજારને અત્યંત સંવેદનશીલ બનાવી રહી છે.
