મોદીજીની મિઠાઈએ શેરબજારમાં મચાવી ધૂમ: માત્ર એક વીડિયોએ રોકાણકારોને કર્યા માલામાલ!
શેરબજારમાં ઘણીવાર એવી ઘટનાઓ જોવા મળે છે જે કોઈપણ સમજદાર વ્યક્તિને વિચારવા મજબૂર કરી દે છે. ક્યારેક કોઈ મોટી કંપનીના પરિણામો શેરને નથી ઉછાળી શકતા, તો ક્યારેક સોશિયલ મીડિયા પરનો એક નાનકડો વીડિયો રાતોરાત કોઈ અજાણી કંપનીના શેરને ‘રોકેટ’ બનાવી દે છે. આવો જ એક ચોંકાવનારો કિસ્સો તાજેતરમાં સામે આવ્યો છે, જ્યાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના એક નાનાથી તોહફાએ શેરબજારમાં મોટો ગેરસમજભર્યો તરખાટ મચાવી દીધો.
શું હતી આખી ઘટના?
વાત એમ છે કે, ગયા મહિને વડાપ્રધાન મોદી જ્યારે ઈટાલીના પ્રવાસે ગયા હતા, ત્યારે તેમણે ત્યાંના વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા Melodyને ભારતની પ્રખ્યાત ‘Melody’ ચોકલેટ/ટોફી ભેટમાં આપી હતી. આ ક્ષણનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયુવેગે વાયરલ થયો. લોકોમાં Melody ટોફી અને તેના ઉત્પાદકને લઈને ઉત્સુકતા વધી. આ ઉત્સુકતા ક્યારે અને કેવી રીતે શેરબજારના આંધળા રોકાણમાં ફેરવાઈ ગઈ, તે સમજવું ખૂબ જ રસપ્રદ છે.
પારલે ઇન્ડસ્ટ્રીઝ: એક અજાણ્યો શેર અને અચાનક આવેલો ઉછાળો
સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો વાયરલ થતાં જ રોકાણકારોએ શેરબજારમાં ‘પારલે’ નામની કંપની શોધવાનું શરૂ કર્યું. રોકાણકારોએ ઉતાવળમાં ‘પારલે ઇન્ડસ્ટ્રીઝ’ (Parle Industries) નામના શેર પર દાવ લગાવવાનું શરૂ કરી દીધું. 20 મેના રોજ જ્યારે આ વીડિયો ચર્ચામાં આવ્યો, ત્યારે આ શેર માત્ર 5 રૂપિયાના ભાવે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો.
લોકોને લાગ્યું કે આ તે જ કંપની છે જે Melody બનાવે છે. બસ, પછી શું હતું? ખરીદીનું ઘોડાપૂર આવ્યું અને સતત અપર સર્કિટ લાગવાની શરૂઆત થઈ. માત્ર 22 દિવસના ટૂંકા ગાળામાં આ શેર 5 રૂપિયાથી ઉછળીને 10.81 રૂપિયાના સ્તરે પહોંચી ગયો. એટલે કે, રોકાણકારોને 116 ટકાનું તોતિંગ વળતર મળ્યું. જે કંપનીને કોઈ પૂછતું ન હતું, તે રાતોરાત મલ્ટીબેગર બની ગઈ.
ભ્રમ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનું અંતર
આ ઘટનાનું સૌથી દુઃખદ અને આશ્ચર્યજનક પાસું એ છે કે, જે ‘પારલે ઇન્ડસ્ટ્રીઝ’માં લોકોએ પૈસા રોક્યા છે, તેનો મेलोડી ટોફી સાથે દૂર-દૂર સુધી કોઈ સંબંધ નથી. પારલે ઇન્ડસ્ટ્રીઝ મુખ્યત્વે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, રિયલ એસ્ટેટ અને પેપર વેસ્ટ રિસાયકલિંગના બિઝનેસમાં છે. આ કંપની મુંબઈ સ્થિત છે અને તેનો એફએમસીજી (FMCG) ક્ષેત્ર સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી.
પારલે પ્રોડક્ટ્સના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ મયંક શાહે પણ સ્પષ્ટતા કરવી પડી કે જે કંપની Melody, પારલે-જી, મોનાકો જેવી જાણીતી બ્રાન્ડ્સ બનાવે છે, તે ‘પારલે પ્રોડક્ટ્સ’ છે, જે શેરબજારમાં લિસ્ટેડ જ નથી. લોકોએ માત્ર ‘પારલે’ નામ જોઈને અને કોઈ પણ પ્રકારની તપાસ કર્યા વગર પોતાની મહેનતની કમાણી જોખમમાં મૂકી દીધી.
શેરબજારમાં સાવધાની કેમ જરૂરી છે?
આ કિસ્સો દર્શાવે છે કે શેરબજારમાં ભાવુક થઈને કે ભીડની પાછળ દોડીને રોકાણ કરવું કેટલું જોખમી હોઈ શકે છે. આ ઘટનાને આપણે ‘સોશિયલ મીડિયા ડ્રીવન ટ્રેડિંગ’ કહી શકીએ, પણ આમાં કમાણી કરતા નુકસાન થવાની શક્યતા અનેકગણી વધી જાય છે.
જ્યારે કોઈ શેર અચાનક કોઈ કારણ વગર કે કોઈ સમાચારના ભ્રમને કારણે ઉછળે છે, ત્યારે સમજવું જોઈએ કે તેમાં ‘ઓપરેટર્સ’નો હાથ હોઈ શકે છે. જે શેર 5 રૂપિયામાંથી 10 રૂપિયા થઈ શકે, તે ગમે ત્યારે પાછો 5 કે તેનાથી નીચે પણ આવી શકે છે. જ્યારે તે શેર નીચે પડવાનું શરૂ કરશે, ત્યારે સામાન્ય રોકાણકારો તેમાં ફસાઈ જશે અને તેમની મૂડી પણ ગુમાવી શકે છે.
રોકાણકારો માટે શીખ
-
કંપનીનું પ્રોફાઈલ તપાસો: કોઈ પણ કંપનીમાં રોકાણ કરતા પહેલા તે શું કામ કરે છે, તેનું પ્રોડક્ટ શું છે અને તેનું મેનેજમેન્ટ કોણ છે તેની જાણકારી લો.
-
નામની ભૂલથી બચો: માત્ર એક સરખા નામ હોવાથી તે જ કંપની છે તેમ માની લેવું મૂર્ખામી છે. ઘણી કંપનીઓના નામ મળતા આવતા હોય છે.
-
અફવાઓથી દૂર રહો: સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા વીડિયો કે ટિપ્સના આધારે રોકાણ કરવાને બદલે કંપનીના બેલેન્સ શીટ અને વાર્ષિક અહેવાલો જુઓ.
-
લોભ ટાળો: રાતોરાત પૈસા ડબલ કરવાની લાલચ જ મોટાભાગના નાના રોકાણકારોના પાયમાલ થવાનું કારણ બને છે.
