વૈશ્વિક બજારોમાં ભૂકંપ: ટ્રમ્પની ઈરાનને આખરી ધમકી બાદ સેન્સેક્સ ૪૦૦ પોઈન્ટ તૂટ્યો, નિફ્ટી પણ લાલ નિશાનમાં
વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધની તોળાતી કટોકટી અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આક્રમક વલણની સીધી અને ઘાતક અસર ભારતીય શેરબજાર પર જોવા મળી રહી છે. સપ્તાહના પહેલા ટ્રેડિંગ દિવસે આજે, ૧૮ મેના રોજ દલાલ સ્ટ્રીટની શરૂઆત ભારે નબળાઈ સાથે લાલ રંગમાં થઈ છે. બજાર ખૂલતાની સાથે જ પ્રોફિટ બુકિંગ અને ચોતરફી વેચવાલીના કારણે રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો. ૩૦ શેરો વાળો સંવેદનશીલ સૂચકાંક BSE સેન્સેક્સ ૪૩૦ પોઈન્ટના મોટા કડાકા સાથે ૭૪,૮૦૭ ના સ્તર પર ખૂલ્યો હતો, જ્યારે નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો NSE નિફ્ટી પણ ૧૬૧ પોઈન્ટ ગબડીને ૨૩,૪૮૨ ના સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. બજારે શરૂઆતમાં જ સાયકોલોજિકલ સપોર્ટ લેવલ તોડી નાખતા રોકાણકારોને મોટું નુકસાન વેઠવાનો વારો આવ્યો છે.
ટ્રમ્પની સોશિયલ મીડિયા ધમકીથી વૈશ્વિક બજારો ધ્રુજ્યા
આજના આ મોટા ઘટાડા પાછળ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું સત્તાવાર નિવેદન જવાબદાર માનવામાં આવે છે. ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ (Truth Social) પર ઈરાનને ખુલ્લી ચેતવણી આપતા લખ્યું હતું કે—”ઈરાન માટે સમય ટિક-ટિક કરી રહ્યો છે. તેઓ ઝડપથી સોદા તરફ આગળ વધે, નહીં તો તેઓ નાશ પામશે. સમય પૂરો થઈ રહ્યો છે.”
ટ્રમ્પના આ કડક અલ્ટીમેટમ બાદ એશિયન બજારોમાં સવારથી જ નબળાઈ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી હતી. જાપાનનો નિક્કી ઇન્ડેક્સ આજે ૦.૨% ઘટ્યો હતો, જ્યારે દક્ષિણ કોરિયાના કોસ્પી (Kospi) અને કોસ્ડેક ઇન્ડેક્સમાં ૨% થી વધુનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. આ જ પ્રકારે ઓસ્ટ્રેલિયાનો S&P/ASX 200 ઇન્ડેક્સ પણ ૦.૭૬% તૂટ્યો હતો. જો કે, આ ભયના માહોલ વચ્ચે માત્ર ટોપિક્સ ઇન્ડેક્સ ૦.૧% વધવામાં સફળ રહ્યો હતો.
અમેરિકન બજારમાં શુક્રવારનો મોટો કડાકો
ભારતીય બજાર પર યુએસ માર્કેટના શુક્રવારના ક્લોઝિંગની પણ નકારાત્મક અસર પડી છે. ગયા અઠવાડિયાના છેલ્લા ટ્રેડિંગ દિવસે અમેરિકી બજારો તીવ્ર ઘટાડા સાથે બંધ થયા હતા. ત્યાંનો મુખ્ય ઇન્ડેક્સ S&P 500 ૧.૨૪% ઘટીને ૭,૪૦૮.૫૦ પર અને ટેક-સેન્ટ્રિક નાસ્ડેક કમ્પોઝિટ (Nasdaq Composite) ૧.૫૪% ના ઘટાડા સાથે ૨૬,૨૨૫.૧૪ ના સ્તર પર બંધ થયો હતો. આ સિવાય ડાઉ જોન્સ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એવરેજ પણ ૫૩૭.૨૯ પોઈન્ટ અથવા ૧.૦૭% તૂટીને ૪૯,૫૨૬.૧૭ ના સ્તરે બંધ થયો હોવાથી વૈશ્વિક સેન્ટિમેન્ટ પહેલેથી જ નબળું હતું.
ક્રૂડ ઓઇલ $૧૧૦ ને પાર: તેલ પુરવઠો ખોરવાવાનો ડર
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ (કાચું તેલ) ના ભડકે બળતા ભાવોએ બજારના કડાકામાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે. વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ છેલ્લા બે અઠવાડિયાની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી ગયા છે. સોમવારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ લગભગ ૧.૩% ના ઉછાળા સાથે $૧૧૦.૭૦ પ્રતિ બેરલ થઈ ગયા છે, જ્યારે યુએસ WTI ક્રૂડના ભાવ પણ ૧.૭% વધીને $૧૦૭ Safe.૨૬ પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે.
રોકાણકારોને સૌથી મોટો ડર એ વાતનો છે કે જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લશ્કરી સંઘર્ષ વધશે, તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગો બંધ થઈ જશે અને તેલ પુરવઠો (Oil Supply) સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ થઈ જશે.
ઈરાનનો પલટવાર: મધ્ય પૂર્વમાં હુમલાની ચીમકી
અમેરિકાના દબાણ સામે ઝૂકવાનો ઈરાને સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે. ઈરાની સત્તાવાળાઓએ ટ્રમ્પની ધમકીને ફગાવી દેતા વળતો પ્રહાર કર્યો છે કે તેઓ કોઈ પણ આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ સામે ઘૂંટણ નહીં ટેકે. ઈરાની સંરક્ષણ અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા કે તેના સાથી દેશો દ્વારા તેમના પર કોઈ લશ્કરી હુમલો કરવામાં આવશે, તો તેઓ મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા તમામ યુએસ સૈન્ય ઠેકાણાઓ અને તેમના સાથી દેશોના વ્યૂહાત્મક સ્થળોને સીધું નિશાન બનાવશે. આ નિવેદને વૈશ્વિક રોકાણકારોની ચિંતામાં કરોડો ગણો વધારો કર્યો છે.
બજારની આગામી ચાલ
આર્થિક વિશ્લેષકોના મતે, જ્યાં સુધી મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધના વાદળો શાંત નહીં થાય અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવો સ્થિર નહીં થાય, ત્યાં સુધી ભારતીય શેરબજારમાં આ પ્રકારની મોટી અસ્થિરતા (Volatility) અને ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. ભારતીય રિફાઇનરી, પેઇન્ટ્સ અને ઓટોમોબાઇલ સેક્ટરના શેરો પર ક્રૂડના વધતા ભાવની સૌથી વધુ નકારાત્મક અસર થવાની આશંકા છે. રોકાણકારોને અત્યારે બજારમાં કોઈ મોટું આક્રમક રોકાણ ન કરવા અને ‘વેઇટ એન્ડ વોચ’ ની નીતિ અપનાવવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
