દશા માતાની કૃપા મેળવવા માટે આજે અવશ્ય કરો આ એક કામ, દૂર થશે બધી મુશ્કેલી
હિન્દુ ધર્મમાં અનેક એવા વ્રત અને તહેવારો છે જે પરિવારની સુખ-શાંતિ અને જીવનમાં આવતી મુશ્કેલીઓને દૂર કરવા માટે કરવામાં આવે છે. આમાં ‘દશા માતા’નું વ્રત વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. ખાસ કરીને સુહાગણ મહિલાઓ પોતાના ઘરની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા અને સંતાનો તથા પતિના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે આ વ્રત રાખે છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે જો સાચા મનથી દશા માતાની પૂજા અને કથા કરવામાં આવે, તો ગમે તેવા ખરાબ દિવસો પણ દૂર થાય છે અને ઘરમાં લક્ષ્મીજીનો વાસ થાય છે.
ક્યારે છે દશા માતા વ્રત 2026?
પંચાંગ મુજબ, ચૈત્ર માસના કૃષ્ણ પક્ષની દશમી તિથિએ દશા માતાનું વ્રત કરવામાં આવે છે. વર્ષ 2026 માં આ વ્રત 13 માર્ચ, શુક્રવાર ના રોજ છે.
-
દશમી તિથિનો પ્રારંભ: 13 માર્ચ 2026 ના રોજ સવારે 6:28 વાગ્યે.
-
દશમી તિથિનું સમાપન: 14 માર્ચ 2026 ના રોજ સવારે 8:10 વાગ્યે.
આ દિવસે મહિલાઓ સવારે વહેલા ઉઠી, સ્નાન કરી પીપળાના ઝાડની પૂજા કરે છે અને ગળામાં દશા માતાનો પવિત્ર ‘ડોરો’ (સૂતરનો દોરો) ધારણ કરે છે.
દશા માતા વ્રતનું ધાર્મિક મહત્વ
શાસ્ત્રોમાં દશા માતાને ‘ઘરની દશા સુધારનારા’ દેવી માનવામાં આવે છે. આ વ્રતના પ્રભાવથી:
-
ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિનું આગમન થાય છે.
-
લાંબા સમયથી ચાલતી આર્થિક તંગી દૂર થાય છે.
-
નકારાત્મક શક્તિઓનો નાશ થાય છે અને માનસિક શાંતિ મળે છે.
પૌરાણિક કથા: રાજા નલ અને રાણી દમયંતીની વાર્તા
પ્રાચીન સમયની વાત છે, રાજા નલ અને તેમની રાણી દમયંતી અત્યંત ધાર્મિક અને દયાળુ હતા. તેમનું રાજ્ય ખૂબ જ સમૃદ્ધ હતું. એક દિવસ એક બ્રાહ્મણી રાણી પાસે આવી, જેના ગળામાં પીળા રંગનો રેશમી દોરો બાંધેલો હતો. રાણીએ જિજ્ઞાસાથી પૂછ્યું કે આ શું છે? બ્રાહ્મણીએ કહ્યું, “આ દશા માતાનો દોરો છે. જે સ્ત્રી આને ધારણ કરીને વ્રત કરે છે, તેના ઘરમાં ક્યારેય અન્ન-ધનની કમી રહેતી નથી.” રાણી દમયંતીએ પણ શ્રદ્ધાપૂર્વક તે દોરો પોતાના ગળામાં પહેરી લીધો.
રાજાની ભૂલ અને માતાનો પ્રકોપ
જ્યારે રાજા નલે રાણીના ગળામાં આ દોરો જોયો, ત્યારે તેમણે પૂછ્યું કે આ શું છે? રાણીએ બધી વાત સમજાવી, પણ રાજા અહંકારમાં આવી ગયા. તેમણે કહ્યું, “આપણી પાસે બધું જ છે, આપણે આવા દોરાની શું જરૂર?” અને તેમણે બળજબરીથી રાણીના ગળામાંથી દોરો તોડીને ફેંકી દીધો.
તે જ રાત્રે રાજાના સપનામાં એક વૃદ્ધા આવ્યા, જે સાક્ષાત્ દશા માતા હતા. તેમણે કહ્યું, “હે રાજા! તેં મારો તિરસ્કાર કર્યો છે, હવે તારા સારા દિવસો (દશા) જશે અને ખરાબ દિવસો શરૂ થશે.”
શરૂ થયો કપરો સમય
માતાના પ્રકોપથી ધીરે-ધીરે રાજાનું બધું જ રાજપાટ અને સંપત્તિ નાશ પામી. સ્થિતિ એવી આવી કે રાજા-રાણીને પોતાનું રાજ્ય છોડીને ભટકવું પડ્યું. રસ્તામાં અનેક કસોટીઓ આવી. તેમણે પોતાના બાળકોને સુરક્ષિત રાખવા માટે એક ભીલ રાજા પાસે છોડવા પડ્યા.
એક મિત્રના ઘરે આશરો લીધો તો ત્યાં દીવાલ પરની ખૂંટી હાર ગળી ગઈ અને ચોરીનો આક્ષેપ રાણી પર આવ્યો. રાજાની બહેનના ઘરે ગયા તો ત્યાં બહેને ગરીબ ભાઈને જોઈને કાંદો-રોટલો આપ્યો. રાજાએ તે ખાઈ લીધો પણ રાણીએ પોતાની લાચારીના પ્રતીક રૂપે તે જમીનમાં દાટી દીધો. નદી કિનારે રાણીએ માછલીઓ શેકી તો તે જીવિત થઈને પાણીમાં પાછી જતી રહી. રાજા-રાણીની હાલત એટલી ખરાબ થઈ કે રાણીએ બીજાના મહેલમાં દાસી તરીકે અને રાજાએ તેલીને ત્યાં મજૂરી કરવી પડી.
પસ્તાવો અને ભાગ્યોદય
રાણી દમયંતીએ હિંમત ન હારી. એક દિવસ મહેલમાં કામ કરતી વખતે રાજમાતાએ દમયંતીના માથા પર ‘પદ્મ’નું નિશાન જોયું અને ઓળખી ગયા કે આ તો મારી પુત્રી છે. દમયંતીએ રડતા-રડતા બધી વાત કહી અને પોતાની ભૂલ કબૂલી. ત્યારબાદ દમયંતીએ પૂરી શ્રદ્ધાથી દશા માતાનું વ્રત અને પૂજા કરી.
માતા પ્રસન્ન થયા અને રાજા-રાણીની વિપરીત પરિસ્થિતિઓ પલટાવા લાગી. જે સંપત્તિ ખોવાઈ હતી તે પાછી મળવા લાગી. રાજા નલનો આત્મસન્માન પણ પાછો મળ્યો અને ફરીથી તેઓ પોતાના વૈભવી રાજ્યમાં પાછા ફર્યા. પ્રજાએ તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કર્યું.
આ વ્રત આપણને શું શીખવે છે?
દશા માતાની કથા અને વ્રત માત્ર ધાર્મિક વિધિ નથી, પણ જીવનના પાઠ છે:
-
શ્રદ્ધા અને સન્માન: દેવી-દેવતાઓ અને વડીલોનો ક્યારેય અનાદર ન કરવો જોઈએ.
-
ધૈર્ય: મુશ્કેલ સમયમાં ધીરજ રાખવાથી અને ઈશ્વર પર વિશ્વાસ રાખવાથી ભાગ્ય જરૂર બદલાય છે.
-
નિર્મળ મન: અહંકાર માણસને પતનની ગર્તામાં ધકેલી દે છે, તેથી હંમેશા વિનમ્ર રહેવું જોઈએ.
આમ, જે પણ વ્યક્તિ સાચા હૃદયથી દશા માતાની કથા વાંચે કે સાંભળે છે, તેના જીવનમાંથી દરિદ્રતા અને કષ્ટ દૂર થાય છે.
