કલાવા બાંધવાની સાચી રીત બદલી શકે છે તમારું નસીબ, જાણો 3, 5 કે 7 વાર વીંટાળવાનો અર્થ
હિન્દુ ધર્મમાં પૂજા-પાઠ, યજ્ઞ, અનુષ્ઠાન અથવા કોઈ પણ શુભ કાર્યની શરૂઆતમાં રક્ષા સૂત્ર અથવા કલાવા બાંધવાની પરંપરા અત્યંત પ્રાચીન છે. તેને ‘મૌલી’ પણ કહેવામાં આવે છે. કાંડા પર બાંધેલો આ લાલ દોરો માત્ર એક દોરો નથી, પરંતુ તે ઈશ્વરની કૃપા, સુરક્ષા અને સકારાત્મક ઉર્જાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. જોકે, તેને બાંધવા બાબતે લોકોના મનમાં ઘણીવાર એવો પ્રશ્ન થાય છે કે રક્ષા સૂત્રને હાથમાં કેટલી વાર વીંટાળવું જોઈએ? શું તે 3 વાર, 5 વાર કે 7 વાર વીંટાળવું જોઈએ? આજે આપણે તેના ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વ વિશે વિગતવાર જાણીશું.
રક્ષા સૂત્રનું ધાર્મિક મહત્વ
રક્ષા સૂત્રનો અર્થ જ થાય છે— ‘રક્ષા કરનારો દોરો’. એવી માન્યતા છે કે જ્યારે આપણે કાંડા પર તેને બાંધીએ છીએ, ત્યારે તે આપણી આસપાસ એક સુરક્ષા કવચનું નિર્માણ કરે છે. પુરાણો અનુસાર, ભગવાન વિષ્ણુના વામન અવતારે રાજા બલિની રક્ષા માટે તેમના કાંડા પર રક્ષા સૂત્ર બાંધ્યું હતું. આ પરંપરાનું પાલન કરતા આજે પણ માંગલિક કાર્યો સમયે પુરોહિત કે બ્રાહ્મણ યજમાનના કાંડા પર તેને બાંધે છે.
સામાન્ય રીતે તેને બાંધતી વખતે પંડિતજી હાથમાં તેને 3 અથવા 5 વાર વીંટાળે છે. પરંતુ તેની પાછળનો વાસ્તવિક નિયમ અને તેનો અર્થ સમજવો ખૂબ જરૂરી છે.
રક્ષા સૂત્ર 3 વાર વીંટાળવાનો અર્થ
રક્ષા સૂત્રને હાથમાં ઓછામાં ઓછી 3 વાર વીંટાળવાની પરંપરા સૌથી વધુ પ્રચલિત છે. તેની પાછળ ગહન ધાર્મિક આધાર છે. જ્યારે તમે કલાવાને 3 વાર વીંટાળો છો, ત્યારે તેનો સીધો સંબંધ ‘ત્રિદેવ’ અને ‘ત્રિશક્તિ’ સાથે માનવામાં આવે છે:
-
ત્રિદેવ: બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ.
-
ત્રિશક્તિ: માતા મહાલક્ષ્મી (ધન), મહાસરસ્વતી (વિદ્યા) અને મહાકાલી (શક્તિ).
એવું માનવામાં આવે છે કે 3 વાર કલાવા વીંટાળવાથી વ્યક્તિને ત્રિદેવના આશીર્વાદ અને ત્રણેય દેવીઓની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. આ દોરો વ્યક્તિને નકારાત્મક શક્તિઓથી સુરક્ષિત રાખે છે અને તેના જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિનો માર્ગ મોકળો કરે છે.
રક્ષા સૂત્ર 5 વાર વીંટાળવાનું મહત્વ
કેટલાક વિશેષ અનુષ્ઠાનોમાં રક્ષા સૂત્રને 5 વાર વીંટાળવામાં આવે છે. સનાતન ધર્મમાં પાંચની સંખ્યાને અત્યંત શુભ અને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી છે. 5 વાર વીંટાળેલા રક્ષા સૂત્રનો સંબંધ ‘પંચતત્વ’ સાથે છે:
-
પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશ.
વૈજ્ઞાનિક અને આધ્યાત્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, માનવ શરીર આ પંચતત્વથી મળીને બન્યું છે. જ્યારે આપણે હાથમાં 5 વાર રક્ષા સૂત્ર વીંટાળીએ છીએ, ત્યારે તે પ્રતીક છે કે આપણે આપણા શરીરમાં રહેલા આ પાંચેય તત્વોને સંતુલિત અને સુરક્ષિત રાખી રહ્યા છીએ. આ સંતુલન વ્યક્તિના સ્વાસ્થ્ય, માનસિક શાંતિ અને એકાગ્રતા માટે ખૂબ જરૂરી છે.
7 વાર કે તેથી વધુ વીંટાળવાનો નિયમ
કેટલાક લોકોને તેમના કાંડા પર રક્ષા સૂત્રને 7 કે તેથી વધુ વાર વીંટાળેલા જોવા મળે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, જો વિશેષ રીતે કોઈ અનુષ્ઠાન કે સંકલ્પની સિદ્ધિ માટે રક્ષા સૂત્ર બાંધવામાં આવી રહ્યું હોય, તો 7 વાર વીંટાળવું પણ શુભ માનવામાં આવે છે. તે અવારનવાર ‘સપ્ત ઋષિઓ’ના આશીર્વાદ અને ‘સપ્ત લોક’ની રક્ષા સાથે જોડાયેલું માનવામાં આવે છે. જોકે, સામાન્ય જીવન અને નિત્ય પૂજા માટે 3 કે 5 વાર વીંટાળવું એ સૌથી ઉત્તમ અને માન્ય રીત છે.
રક્ષા સૂત્ર બાંધતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
-
કાંડાની પસંદગી: માન્યતા અનુસાર, પુરુષો અને અપરિણિત કન્યાઓએ જમણા હાથ (સીધા હાથ) પર રક્ષા સૂત્ર બાંધવું જોઈએ, જ્યારે પરણિત સ્ત્રીઓએ ડાબા હાથ (ઊંધા હાથ) પર.
-
સંકલ્પ: રક્ષા સૂત્ર બાંધતી વખતે મનમાં સાત્વિક ભાવ રાખો અને ઈશ્વર પાસે પોતાની અને પોતાના પરિવારની રક્ષાનો સંકલ્પ કરો.
-
શુદ્ધતા: રક્ષા સૂત્ર હંમેશા સ્વચ્છ હાથે અને પૂજાની પવિત્રતા સાથે બાંધવું જોઈએ.
-
ક્યારે બદલવું: જ્યારે કલાવા જૂનો થઈ જાય કે તેનો રંગ ફીકો પડી જાય, ત્યારે તેને ઉતારીને કોઈ પવિત્ર સ્થાન કે વહેતા જળમાં પ્રવાહિત કરી દેવો જોઈએ અને નવું રક્ષા સૂત્ર બાંધવું જોઈએ.
હાથમાં રક્ષા સૂત્ર બાંધવું એ માત્ર એક લોક-પરંપરા નથી, પરંતુ તે આપણા મનને ઈશ્વર સાથે જોડવાનું એક માધ્યમ છે. 3 વાર વીંટાળવું એ ત્રિદેવની શક્તિનું પ્રતીક છે, તો 5 વાર વીંટાળવું એ પંચતત્વનું સંતુલન છે. તમે તમારી શ્રદ્ધા અને ગુરુ કે પંડિતજીના પરામર્શ મુજબ તેને 3 કે 5 વાર વીંટાળી શકો છો. મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દોરાની સંખ્યા નથી, પરંતુ તેને બાંધતી વખતે તમારો વિશ્વાસ અને સકારાત્મક સંકલ્પ છે. આ લાલ દોરો તમારા જીવનમાં હંમેશા રક્ષા, ઉત્સાહ અને ધર્મની પ્રેરણા ભરતા રહે, તે જ તેનો મૂળ સંદેશ છે.
