કેસર-એલચીના ફ્લેવર સાથે ઘરે તૈયાર કરો સ્પંજી રસ મલાઈ, મહેમાનો પણ આંગળા ચાટતા રહી જશે!

શું તમારી રસ મલાઈ કઠણ થઈ જાય છે? અપનાવો આ સરળ ટ્રિક્સ અને બનાવો રૂ જેવી નરમ મીઠાઈ

મીઠાઈનું નામ સાંભળતા જ સૌથી પહેલા જે ચિત્ર મગજમાં આવે છે, તે છે—સફેદ, નરમ, ચાસણીમાં ડૂબેલા અને ઘટ્ટ રબડીથી લથપથ ‘રસ મલાઈ’. તહેવાર હોય કે ઘરે ખાસ મહેમાન આવવાના હોય, રસ મલાઈ હંમેશા બધાની પહેલી પસંદ હોય છે. મોટાભાગના લોકો તેને ઘરે બનાવતા ડરતા હોય છે કારણ કે બીક લાગે છે કે છેના (પનીર) કઠણ તો નહીં થઈ જાય ને? અથવા રસગુલ્લા રબડીમાં જઈને તૂટી તો નહીં જાય ને?

પરંતુ વિશ્વાસ રાખો, જો તમે સાચી રીત અને કેટલીક નાની-નાની ટ્રિક્સનું ધ્યાન રાખો, તો ઘરે બનેલી રસ મલાઈ બજારની ભેળસેળવાળી મીઠાઈ કરતા ક્યાંય વધુ શુદ્ધ અને સ્વાદિષ્ટ બને છે. આજે હું તમારી સાથે મારી એ જ ‘સીક્રેટ રેસીપી’ શેર કરી રહ્યો છું જેનાથી તમારી રસ મલાઈ એકદમ રૂ જેવી સોફ્ટ બનશે.

જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)

રસ મલાઈ બનાવવાના બે મુખ્ય ભાગ છે: છેના (રસગુલ્લા) અને રબડી (રસ).

છેના બનાવવા માટે:

• દૂધ: 1 લિટર (શક્ય હોય તો ગાયનું દૂધ લેવું, કારણ કે તેનાથી છેના વધુ સોફ્ટ બને છે)

• લીંબુનો રસ અથવા વિનેગર: 2 મોટી ચમચી (થોડા પાણીમાં ભેળવીને)

• ખાંડ: 1.5 કપ (ચાસણી માટે)

• પાણી: 4 થી 5 કપ

• કોર્નફ્લોર અથવા મેંદો: 1 નાની ચમચી (બાઈન્ડિંગ માટે – વૈકલ્પિક)

રબડી (રસ) માટે:

• દૂધ: 1 લિટર (ફુલ ક્રીમ દૂધ સૌથી શ્રેષ્ઠ છે)

• ખાંડ: અડધો કપ અથવા સ્વાદ મુજબ

• કેસર: 15-20 તાંતણા (નવશેકા દૂધમાં પલાળેલા)

• એલચી પાવડર: 1 નાની ચમચી

• ઝીણા સમારેલા ડ્રાયફ્રૂટ્સ: બદામ, પિસ્તા અને કાજુ (સજાવટ માટે)

બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ

1. રબડી તૈયાર કરવી (સૌથી પહેલું કામ)

સૌ પ્રથમ એક જાડા તળિયાવાળી કઢાઈમાં 1 લિટર ફુલ ક્રીમ દૂધ ગરમ કરવા મૂકો. તેને મધ્યમ આંચ પર ઉકળવા દો. આપણે દૂધને ત્યાં સુધી ઉકાળવાનું છે જ્યાં સુધી તે તેના મૂળ જથ્થા કરતા અડધું ન થઈ જાય. ખાસ ધ્યાન રાખજો કે, આપણે તેને બહુ ઘટ્ટ (માવા જેવું) નથી કરવાનું, કારણ કે જો રસ બહુ ઘટ્ટ હશે તો રસગુલ્લા તેને સોષી નહીં શકે.

જ્યારે દૂધ થોડું ઘટ્ટ થવા લાગે, ત્યારે તેમાં ખાંડ, એલચી પાવડર અને કેસરવાળું દૂધ ઉમેરી દો. કેસરથી તેમાં ખૂબ જ સરસ આછો પીળો રંગ અને શાહી સુગંધ આવશે. હવે તેમાં થોડા સમારેલા ડ્રાયફ્રૂટ્સ નાખો અને ગેસ બંધ કરી દો. તેને એક બાજુ રાખી દો જેથી તે નવશેકું રહે.

2. તાજું પનીર બનાવવું

હવે બીજી બાજુ એક તપેલામાં ગાયનું દૂધ ઉકાળો. દૂધમાં ઉભરો આવે એટલે તરત જ ગેસ બંધ કરી દો અને દૂધને 2 મિનિટ માટે ઠંડું થવા દો. એકદમ ઉકળતા દૂધમાં લીંબુનો રસ ક્યારેય ના નાખવો, નહિતર છેના કઠણ થઈ જશે.

હવે ધીમે-ધીમે લીંબુવાળું પાણી ઉમેરતા જાવ અને ચમચીથી હલાવતા રહો. જ્યારે દૂધ પૂરેપૂરું ફાટી જાય અને લીલું પાણી અલગ દેખાવા લાગે, ત્યારે તેને તરત જ એક મલમલના કપડામાં ગાળી લો. છેનાને ઠંડા પાણીથી 2-3 વાર ધોઈ લો જેથી લીંબુની ખટાશ નીકળી જાય. હવે કપડાને પોટલીની જેમ બાંધીને 30-40 મિનિટ માટે ક્યાંક લટકાવી દો જેથી વધારાનું બધું જ પાણી નીકળી જાય.

3. પનીરને મસળવું (સોફ્ટનેસનું રહસ્ય)

આ સૌથી મહત્વનું સ્ટેપ છે. છેનાને એક મોટી પરાતમાં કાઢો. હવે તમારી હથેળીના પાછળના ભાગથી તેને ધીમે-ધીમે મસળવાનું શરૂ કરો. તમારે તેને ત્યાં સુધી મસળવાનું છે જ્યાં સુધી તે એકદમ મુલાયમ (Smooth) ન થઈ જાય અને તમારા હાથમાં હલકું ઘી ના દેખાવા લાગે. આમાં લગભગ 8-10 મિનિટ લાગશે. હવે તેમાં એક નાની ચમચી કોર્નફ્લોર ઉમેરો અને ફરી થોડું મસળો.

હવે તેના નાના-નાના લુઆ બનાવો અને હથેળીઓ વચ્ચે દબાવીને ચપટો આકાર આપો. ધ્યાન રાખજો કે તેમાં ક્યાંય તિરાડ (Cracks) ના હોય.

4. ચાસણીમાં પકવવા

એક મોટા અને પહોળા વાસણમાં 5 કપ પાણી અને 1.5 કપ ખાંડ નાખીને ઉકાળો. જ્યારે ચાસણીમાં જોરદાર ઉભરો આવવા લાગે, ત્યારે એક-એક કરીને તૈયાર કરેલા બધા છેના તેમાં નાખી દો. વાસણને ઢાંકી દો અને મધ્યમ-તેજ આંચ પર 15-18 મિનિટ સુધી ચઢવા દો. તમે જોશો કે તે કદમાં બમણા મોટા થઈ ગયા છે.

જ્યારે તે બરાબર પાકી જાય, ત્યારે તેને કાઢીને સીધા ઠંડા પાણીના એક બાઉલમાં નાખી દો (આનાથી તેનો આકાર બગડશે નહીં).

5. રસ અને મલાઈનું મિલન

હવે હળવા હાથે રસગુલ્લાને દબાવીને તેમાંથી પાણી કાઢી લો અને તેને તૈયાર કરેલી નવશેકી રબડીમાં નાખી દો. તેને ઓછામાં ઓછા 4 થી 5 કલાક માટે ફ્રીજમાં રાખો જેથી રસગુલ્લા અંદર સુધી કેસર-એલચીવાળા દૂધને સોષી લે.

પરફેક્ટ રસ મલાઈ માટે કેટલીક ‘પ્રો-ટિપ્સ’

• દૂધની પસંદગી: છેના બનાવવા માટે હંમેશા ગાયનું દૂધ જ લો. ભેંસનું દૂધ ઘટ્ટ હોય છે, જેનાથી છેના કઠણ થઈ જાય છે અને રસ મલાઈ અંદરથી ટાઈટ બને છે.

• મસળવાની કળા: છેનાને એટલા પણ ના મસળવા કે તે પાણી છોડવા લાગે, અને એટલા ઓછા પણ ના મસળવા કે તેમાં દાણા રહી જાય. ચીકાશ આવે ત્યાં સુધી જ મસળવા.

• ચાસણીનું તાપમાન: જ્યારે તમે છેનાને ચાસણીમાં નાખો, ત્યારે ચાસણીમાં ઉભરો તેજ હોવો જોઈએ. જો ઉભરો ઓછો હશે તો રસ મલાઈ ચપટી થઈ જશે.

• ધીરજ છે જરૂરી: રસ મલાઈનો અસલી સ્વાદ ત્યારે જ આવે છે જ્યારે તે ઓછામાં ઓછા 5-6 કલાક દૂધમાં ડૂબેલી રહે. તેથી તેને તરત ખાવાને બદલે ઠંડી કરીને જ પીરસો.

ઘરે રસ મલાઈ બનાવવી એ એક કળા છે, જેમાં થોડી ધીરજ અને ખૂબ જ પ્રેમ જોઈએ છે. જ્યારે તમે કેસર અને એલચીની સુગંધથી મહેકતી આ મીઠાઈ પોતાના હાથે બનાવીને ઘરના સભ્યોને ખવડાવશો, ત્યારે તેમની પ્રશંસા સાંભળીને તમારી બધી મહેનત સફળ થઈ જશે. તો બસ, આવતા રવિવારે આ રેસીપી જરૂર ટ્રાય કરજો!