તહેવારોની સ્પેશિયલ સ્વીટઃ બજાર કરતાં પણ વધુ ટેસ્ટી અને ક્રિસ્પી ઘેવર હવે કિચનમાં થશે તૈયાર, જાણો સિક્રેટ ટિપ્સ
શ્રાવણ માસની પવિત્ર શરૂઆત થતાં જ ભારતીય ઘરોમાં પરંપરાગત મીઠાઈઓની સુગંધ પ્રસરવા લાગે છે. ખાસ કરીને રક્ષાબંધન અને તીજના તહેવારોમાં રાજસ્થાનની સુપ્રસિદ્ધ અને શાહી મીઠાઈ ‘ઘેવર’ વિના ઉત્સવ અધૂરો ગણાય છે. બજારમાં મળતા ઘેવરના બદલે જો તેને શુદ્ધતા સાથે ઘરે જ બનાવવામાં આવે, તો તહેવારનો આનંદ બમણો થઈ જાય છે. ઘણા લોકોને ઘેવર બનાવવું અઘરું લાગે છે, પરંતુ યોગ્ય માપ અને પદ્ધતિથી તેને ઘરે સરળતાથી તૈયાર કરી શકાય છે.
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં તહેવારો અને મીઠાઈઓનો અતૂટ સંબંધ રહ્યો છે. ચોમાસાની ઋતુ અને ખાસ કરીને અષાઢ-શ્રાવણ મહિનામાં રાજસ્થાની સંસ્કૃતિની ઓળખ સમાન ‘ઘેવર’ ખાવાનો મહિમા અનોખો છે. મધુર ચાસણી અને જાળીદાર બનાવટ ધરાવતી આ મીઠાઈ નાના-મોટા સૌ કોઈને પ્રિય હોય છે. બજારમાં સામાન્ય રીતે તહેવારો દરમિયાન ઘેવરની કિંમતો આસમાને પહોંચી જતી હોય છે અને ગુણવત્તાનો પ્રશ્ન પણ રહે છે. જો કે, થોડી ધીરજ અને સાચી પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવે તો આ શાહી મીઠાઈને હલવાઈ જેવી જ ક્રિસ્પી અને સ્વાદિષ્ટ ઘરે બેઠા બનાવી શકાય છે. ઘરે બનાવેલો ઘેવર સ્વાદની સાથે સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ઉત્તમ સાબિત થાય છે.
ઘેવર બનાવવા માટેની પ્રાથમિક અને જરૂરી સામગ્રી
ઘેવર બનાવવાની પ્રક્રિયા ભલે થોડી કાળજી માંગી લે તેવી હોય, પરંતુ તેમાં વપરાતી સામગ્રી ખૂબ જ મર્યાદિત અને રસોડામાં સરળતાથી મળી રહે તેવી હોય છે. આ પરંપરાગત સ્વીટ બનાવવા માટે મુખ્યત્વે મેંદો, શુદ્ધ દેશી ઘી, દૂધ, બરફ જેવું એકદમ ઠંડું પાણી, ખાંડ, એલચી પાવડર અને સુશોભન માટે બદામ, પિસ્તા જેવા સૂકા મેવાની જરૂર પડે છે. ઘેવરને તળવા માટે તમે તમારી પસંદગી મુજબ શુદ્ધ ઘી અથવા વનસ્પતિ તેલનો ઉપયોગ કરી શકો છો, જો કે દેશી ઘીમાં તળેલા ઘેવરનો સ્વાદ બેમિસાલ હોય છે.
જાળીદાર ટેક્સચર માટે ખીરું (Batter) તૈયાર કરવાની રીત
ઘેવરની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની મધપૂડા જેવી જાળીદાર રચના છે. આ જાળી લાવવા માટે તેનું ખીરું પરફેક્ટ હોવું અનિવાર્ય છે. સૌપ્રથમ એક મોટા વાસણમાં અથવા બ્લેન્ડરમાં ચારથી પાંચ ચમચી દેશી ઘી લો અને તેમાં બરફના ટુકડા ઉમેરીને તેને સારી રીતે ફેંટો. જ્યાં સુધી ઘી એકદમ સફેદ અને ક્રીમ જેવું સોફ્ટ ન થઈ જાય ત્યાં સુધી તેને મિક્સ કરતા રહો. ત્યારબાદ તેમાંથી બરફના ટુકડા કાઢી લો. હવે આ ક્રીમી ઘીમાં થોડો-થોડો કરીને મેંદો ઉમેરતા જાવ અને સાથે થોડું દૂધ ઉમેરો.
આ મિશ્રણને સતત હલાવતા રહીને તેમાં એકદમ ઠંડું પાણી ઉમેરો, જેથી એક પાતળું અને લમ્પ-ફ્રી (ગાંઠ વગરનું) ખીરું તૈયાર થાય. યાદ રાખો કે ખીરું બિલકુલ જાડું ન હોવું જોઈએ, તે છાસ જેવું પાતળું હોવું જોઈએ. ખીરું તૈયાર થઈ ગયા પછી પણ તેને ઠંડું રાખવા માટે વાસણની નીચે બરફ વાળું પાણી રાખવું હિતાવહ છે.
તળવાની ખાસ તકનીક અને જાળી બનાવવાની પદ્ધતિ
હવે એક ઊંડા અને પાતળા તળિયાવાળા વાસણમાં (જેમ કે તપેલી અથવા ઘેવર બનાવવાનો ખાસ મોલ્ડ) અડધા ભાગ સુધી ઘી અથવા તેલ ભરીને તેને તેજ આંચ પર બરાબર ગરમ કરો. ઘેવર બનાવવા માટે ઘી એકદમ કડકડાટ ગરમ હોવું ખૂબ જરૂરી છે. જ્યારે ઘીમાંથી ધુમાડો નીકળવા લાગે, ત્યારે ચમચીની મદદથી ખીરું થોડું ઊંચેથી બિલકુલ મધ્યમાં ધાર કરીને નાખો. ખીરું ગરમ ઘીમાં પડતાં જ ફેણ વળશે અને તે કિનારીઓ તરફ જશે.
ફેણ થોડી શાંત થાય એટલે ફરીથી તે જ રીતે મધ્યમાં થોડું ખીરું ઉમેરો. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન વચ્ચે વેલણ અથવા ચપ્પુની મદદથી એક નાનું કાણું (જગ્યા) બનાવતા રહો, જેથી વરાળ બહાર નીકળી શકે અને ઘેવરનો ગોળ જાળીદાર આકાર બને. આ રીતે ૫ થી ૬ વાર ખીરું ઉમેર્યા પછી જ્યારે ઘેવર આછો સોનેરી અને ક્રિસ્પી થઈ જાય, ત્યારે તેને લાકડી કે ચપ્પુની મદદથી કાળજીપૂર્વક બહાર કાઢી લો અને વધારાનું ઘી નીતારી લો.
ચાસણી અને અંતિમ સુશોભનની શાહી પ્રક્રિયા
બીજી બાજુ એક વાસણમાં ખાંડ અને પાણી સરખા ભાગે લઈ એક તારની ચાસણી તૈયાર કરો. ચાસણીમાં સુગંધ માટે એલચી પાવડર અને ઈચ્છો તો કેસરના તાંતણા ઉમેરી શકો છો. તૈયાર થયેલા ગરમ કે નવશેકા ઘેવર પર આ ચાસણીને ચમચીથી સરખી રીતે ફેલાવો અથવા ઘેવરને ચાસણીમાં થોડી સેકન્ડો માટે ડુબાડીને તરત જ બહાર કાઢી લો, જેથી તે વધુ પડતો પોચો ન થઈ જાય.
જો તમે સાદો ઘેવર ખાવા માંગતા હોવ તો તેના પર ડ્રાયફ્રૂટ્સ ભભરાવીને સર્વ કરી શકો છો. પરંતુ જો તેને બજાર જેવો શાહી લુક આપવો હોય, તો ચાસણીવાળા ઘેવરની ઉપર ઘટ્ટ દૂધની બનાવેલી રબડીનું એક પડ લગાવો. તેની ઉપર ચાંદીનો વરખ, પિસ્તા અને બદામની કતરણ છાંટીને સજાવટ કરો. આ સ્વાદિષ્ટ હોમમેડ ઘેવર તમારા તહેવારની રોશનીમાં ચાર ચાંદ લગાવી દેશે.
