શિયાળામાં બાળકોને ઉધરસ અને શરદી થઈ જાય તો શું કરવું? AIIMS ના ડોક્ટર પાસેથી જાણો
શિયાળાની આ ઋતુમાં બાળકોના સ્વાસ્થ્યનું ખાસ ધ્યાન રાખવાની જરૂર હોય છે. આ સિઝનમાં સામાન્ય ઉધરસ અને શરદી પણ સ્વાસ્થ્ય બગાડી શકે છે. શિયાળામાં બાળકોની સંભાળ કેવી રીતે રાખવી તે અંગે દિલ્હી AIIMS ના પીડિયાટ્રિક (બાળરોગ) વિભાગના ડો. હિમાંશુ ભદાનીએ વિગતવાર માહિતી આપી છે.
ડો. ભદાની જણાવે છે કે શિયાળામાં તાપમાનમાં ઘટાડો થવાને કારણે વાયરલ ઇન્ફેક્શન વધે છે. બાળકોની રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immune System) હજુ વિકસી રહી હોવાથી તેઓ જલ્દી બીમાર પડી જાય છે. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં તેની શરૂઆત ઉધરસ, શરદી અને હળવા તાવથી થાય છે.
શિયાળામાં બાળકની ઉધરસ-શરદીમાં શું કરવું?
ડો. હિમાંશુ કહે છે કે જો બાળકની ઉધરસ કે શરદી એક દિવસમાં ઠીક થઈ જાય તો ચિંતા ન કરો, પરંતુ જો બે દિવસથી વધુ સમય લાગે તો નીચે મુજબના પગલાં ભરો:
- નવશેકું પાણી: બાળકને પીવા માટે હળવું ગરમ (નવશેકું) પાણી આપો.
- ઠંડીથી બચાવ: બાળકને ઠંડા વાતાવરણમાં બહાર ન કાઢો.
- વરાળ અને સલાઈન ડ્રોપ્સ: જો નાક વહેતું હોય તો વરાળ (Steam) આપો અને જો નાક બંધ હોય તો સલાઈન ડ્રોપ્સનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
- કપડાંની પસંદગી: બાળકને અતિશય વધારે કપડાં ન પહેરાવો. જેકેટ સહિત ત્રણ સ્તરના કપડાં પૂરતા છે. બસ એ ધ્યાન રાખો કે બાળકનું માથું, ગરદન અને પગ ઢંકાયેલા રહે.
ખાનપાનનું ધ્યાન રાખો
ડો. ભદાનીના જણાવ્યા મુજબ, બીમારી દરમિયાન બાળકના ખોરાકમાં આ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
- બાળકને ગરમ સૂપ આપો.
- ભારે ખોરાક કે ફાસ્ટ ફૂડ ખવડાવવાનું ટાળો.
- જો ઉધરસ વધારે હોય તો ઘી કે દૂધ આપવાનું ટાળો. તળેલી વસ્તુઓ બિલકુલ ન આપો.
- સાવચેતી: જો બાળક બે વર્ષથી નાનું હોય, તો તેને સીધી વરાળ ન આપો અને આદુ કે મધ પણ ન આપો.
કઈ ભૂલોથી બચવું જોઈએ?
- ડોક્ટરની સલાહ વગર કોઈ પણ દવા ન આપો.
- કફ સિરપ (Cough Syrup) પોતાની મેળે ન આપો (ખાસ કરીને 2 વર્ષથી નાના બાળકને તો બિલકુલ નહીં).
- બાળકને વરાળ થોડે દૂરથી આપો જેથી તે દાઝી ન જાય.
- પીવાનું પાણી વધુ પડતું ગરમ ન આપો.
આ લક્ષણો દેખાય તો તરત જ ડોક્ટરને બતાવો
- જો બાળકને 100.4°F થી વધુ તાવ હોય.
- શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડતી હોય.
- સતત અને તેજ ઉધરસ આવતી હોય.
શિયાળામાં સતર્કતા એ જ શ્રેષ્ઠ બચાવ છે. સામાન્ય ઘરગથ્થુ ઉપચારથી જો બે દિવસમાં સુધારો ન જણાય, તો નિષ્ણાત ડોક્ટરની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.
