ઓછું ખાવા છતાં રોજ થાય છે એસિડિટી? જાણો કારણો અને બચવાના ઉપાયો
હાલના સમયમાં ઘણા લોકો ઓછું ખાવા છતાં દરરોજ એસિડિટીની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે. જો તમે પણ આ સમસ્યાથી પરેશાન હોવ, તો તેને નજરઅંદાજ કરવી જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. આરએમએલ (RML) હોસ્પિટલના મેડિસિન વિભાગના ડાયરેક્ટર પ્રોફેસર ડો. સુભાષ ગિરિના જણાવ્યા અનુસાર, આની પાછળ માત્ર વધુ પડતા મરચા-મસાલા કે ઓવરઈટિંગ જ નહીં, પરંતુ લો સ્ટમક એસિડ (Low Stomach Acid) પણ જવાબદાર હોઈ શકે છે.
લો સ્ટમક એસિડ શું છે?
લો સ્ટમક એસિડનો અર્થ એ છે કે પેટમાં બનતું હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ સામાન્ય કરતાં ઓછું થઈ ગયું છે. આ એસિડ ખોરાકને તોડવામાં, પ્રોટીન પચાવવામાં અને જરૂરી પોષક તત્વોને શોષવામાં મદદ કરે છે. વધતી ઉંમર, લાંબા સમય સુધી એન્ટાસિડ દવાઓનું સેવન, અતિશય તણાવ, પોષણની ઉણપ (ઝિંક અથવા વિટામિન B12), અને અનિયમિત ખાનપાન જેવા કારણોસર પેટમાં એસિડનું સ્તર ઘટી શકે છે.
ઓછા એસિડથી એસિડિટી કેવી રીતે થાય છે?
ડો. સુભાષ ગિરિના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે પેટમાં એસિડ ઓછું હોય છે, ત્યારે ખોરાક યોગ્ય રીતે પચતો નથી. અધકચરો ખોરાક પેટમાં લાંબો સમય રહે છે, જેના કારણે ગેસ, પેટમાં દબાણ, ખાટા ઓડકાર અને છાતીમાં બળતરા જેવી સમસ્યાઓ સર્જાય છે. ઘણીવાર લોકો એવું વિચારે છે કે તેમનું પેટ વધુ એસિડ બનાવી રહ્યું છે, જ્યારે વાસ્તવમાં એસિડની ઉણપ જ પાચનમાં અવરોધ ઉભી કરતી હોય છે.
અન્ય કયા કારણો હોઈ શકે?
લો સ્ટમક એસિડ સિવાય, એસિડિટી પાછળ આ કારણો પણ જવાબદાર હોઈ શકે છે:
- ભોજનનો અનિયમિત સમય અને લાંબા સમય સુધી ભૂખ્યા રહેવું.
- વધુ પડતી ચા, કોફી અથવા કાર્બોનેટેડ ડ્રિંક્સનું સેવન.
- તળેલું, મસાલેદાર અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ.
- મોડી રાત સુધી જાગવું અને સતત માનસિક તણાવ.
- ધૂમ્રપાન અને દારૂનું સેવન.
- કેટલીક દવાઓની આડઅસર અને હોર્મોનલ ફેરફાર.
બચાવના ઉપાયો
ડો. સુભાષ ગિરિના જણાવ્યા મુજબ, એસિડિટીથી બચવા માટે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો:
- નિયમિત અને સંતુલિત આહાર: ઓછી માત્રામાં અને વારંવાર ભોજન લેવાની આદત પાડો.
- તળેલું અને મસાલેદાર ખાવાનું ઓછું કરો.
- જમ્યા પછી તરત જ સૂવાનું ટાળો, ઓછામાં ઓછી 30 મિનિટ ચાલવું હિતાવહ છે.
- પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીવો.
- તણાવ ઘટાડવા માટે યોગ, ધ્યાન અથવા હળવી કસરત કરો.
- જો સમસ્યા વારંવાર થતી હોય, તો ડોક્ટર પાસે તપાસ કરાવો.
એસિડિટીને હળવાશથી ન લો. માત્ર દવાઓ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે તેનું સાચું કારણ જાણીને જ કાયમી ઉકેલ શક્ય છે.
