યુનિવર્સિટી ઓફ સધર્ન કેલિફોર્નિયા (USC) ની નવી રિસર્ચ: શું હેલ્ધી ડાયટ બની રહ્યું છે કેન્સરનું કારણ?
તાજેતરમાં યુનિવર્સિટી ઓફ સાઉધર્ન કેલિફોર્નિયા (USC) ના સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસે આરોગ્ય જગતમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. સામાન્ય રીતે આપણને શીખવવામાં આવે છે કે ફળો, શાકભાજી અને આખા અનાજ (whole grains) લાંબા આયુષ્ય અને રોગોથી બચવાની ચાવી છે. પરંતુ આ નવી સ્ટડીના દાવા કંઈક અલગ જ ઈશારો કરી રહ્યા છે. રિસર્ચ અનુસાર, જે યુવાનો ધૂમ્રપાન નથી કરતા (non-smokers), તેમનામાં ફળ-શાકભાજીથી ભરપૂર ડાયટ અને ફેફસાના કેન્સર (Lung Cancer) ના વધતા જોખમ વચ્ચે એક અજીબ સંબંધ જોવા મળ્યો છે.
શું છે આ આખો મામલો?
આ અભ્યાસ અમેરિકન એસોસિએશન ફોર કેન્સર રિસર્ચ (AACR) ની 2026 ની વાર્ષિક બેઠકમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. સંશોધકોએ 187 એવા દર્દીઓના ડેટાનું વિશ્લેષણ કર્યું, જેમને 50 વર્ષ કે તેથી ઓછી ઉંમરે ફેફસાના કેન્સરનું નિદાન થયું હતું. નવાઈની વાત એ છે કે આમાંના મોટાભાગના દર્દીઓ ધૂમ્રપાન કરતા નહોતા.
જ્યારે આ દર્દીઓની ખાવા-પીવાની આદતોનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે ‘હેલ્ધી ઈટિંગ ઈન્ડેક્સ’ (જે ડાયટની ગુણવત્તાને 100 માંથી માપે છે) પર તેમનો સરેરાશ સ્કોર 65 રહ્યો. આ સ્કોર સરેરાશ અમેરિકન (સ્કોર 57) ની સરખામણીમાં ઘણો સારો છે. આનો અર્થ એ છે કે કેન્સરથી પીડાતા આ યુવા દર્દીઓ સામાન્ય લોકો કરતા વધુ પૌષ્ટિક ખોરાક લઈ રહ્યા હતા.
જંતુનાશક: એક અદ્રશ્ય દુશ્મન
અભ્યાસનું નેતૃત્વ કરનાર યુએસસી નોરિસ કોમ્પ્રીહેન્સિવ કેન્સર સેન્ટરના ડો. જ્યોર્જ નીવાનું કહેવું છે કે ગુનેગાર તે ‘હેલ્ધી ફૂડ’ નથી, પરંતુ તેના પર ઉપયોગમાં લેવાતા રાસાયણિક જંતુનાશકોના અવશેષો (residual pesticides) છે. પરંપરાગત રીતે ઉગાડવામાં આવતા (non-organic) ફળો, લીલા શાકભાજી, કઠોળ અને આખા અનાજમાં ડેરી, માંસ કે પ્રોસેસ્ડ ફૂડ કરતા જંતુનાશકોનું પ્રમાણ વધુ હોવાની શક્યતા હોય છે.
ડો. નીવાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે કૃષિ ક્ષેત્રમાં કામ કરતા લોકો, જેઓ સીધા જંતુનાશકોના સંપર્કમાં આવે છે, તેમનામાં પહેલાથી જ ફેફસાના કેન્સરનો દર વધુ જોવા મળ્યો છે. હવે આ જ પેટર્ન તે સામાન્ય લોકોમાં પણ જોવા મળી રહી છે જેઓ સ્વસ્થ રહેવા માટે આ ઉત્પાદનોનું સેવન વધુ કરી રહ્યા છે.
મહિલાઓ અને નોન-સ્મોકર્સ વધુ પ્રભાવિત
અભ્યાસના કેટલાક સૌથી ચિંતાજનક મુદ્દાઓ નીચે મુજબ છે:
-
વધતો ગ્રાફ: 50 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બિન-ધૂમ્રપાન કરનારાઓમાં કેન્સરના કેસો ઝડપથી વધી રહ્યા છે.
-
મહિલાઓ પર પ્રભાવ: આ જૂથમાં સામેલ મહિલાઓનો ડાયટ સ્કોર ખાસ કરીને ઉંચો હતો, અને તેઓ આ બીમારીનો શિકાર વધુ બની રહી છે.
-
શાકભાજીનું વધુ સેવન: કેન્સરથી પીડાતા આ યુવાનોએ સામાન્ય લોકોની સરખામણીમાં ઘેરા લીલા શાકભાજી, કઠોળ અને આખા અનાજનું વધુ સેવન કર્યું હતું.
ડો. નીવા મુજબ, “ફેફસાના કેન્સરના દર્દીઓનો એક મોટો વર્ગ એવો છે જેમના રોગનું કારણ ધૂમ્રપાન નથી.” આ રિસર્ચ એ રહસ્ય ઉકેલવાની દિશામાં એક ડગલું છે કે આખરે કેમ એવા લોકો બીમાર પડી રહ્યા છે જેઓ પોતાના સ્વાસ્થ્યનું સૌથી વધુ ધ્યાન રાખે છે.
શું આ શોધ સંપૂર્ણપણે સચોટ છે?
કોઈપણ વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસની જેમ, આમાં પણ કેટલીક મર્યાદાઓ છે જેનો ઉલ્લેખ ખુદ ડો. નીવાએ કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ સર્વેમાં સામેલ લોકો ‘સ્વ-પસંદિત’ (self-selected) હતા, જેનાથી તારણોમાં થોડો પક્ષપાત (bias) હોવાની શક્યતા હોઈ શકે છે.
જોકે, આ પહેલા થયેલા સંશોધનોમાં વાયુ પ્રદૂષણ અને હોર્મોનને અસર કરતા રસાયણોને પણ કેન્સરના વધતા કેસો માટે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યા છે. આ નવો ડેટા માત્ર આ યાદીમાં વધુ એક સંભવિત પરિબળ—જંતુનાશકો—ને ઉમેરે છે.
હવે આપણે શું કરવું જોઈએ?
આ સમાચાર વાંચીને તાજા ફળ અને શાકભાજી ખાવાનું છોડી દેવું એ ઉકેલ નથી. નિષ્ણાતો માને છે કે આ દિશામાં હજુ વધુ ગહન સંશોધનની જરૂર છે. જોકે, કેટલીક સાવચેતી રાખી શકાય છે:
-
ઓર્ગેનિકની પસંદગી: જો શક્ય હોય તો, જંતુનાશક મુક્ત અથવા ઓર્ગેનિક (જૈવિક) ઉત્પાદનોને પ્રાધાન્ય આપો.
-
સફાઈ પર ધ્યાન: ફળો અને શાકભાજીને ખાતા પહેલા સારી રીતે ધોવા અથવા છોલવા જંતુનાશકોના અવશેષો ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
-
વિવિધતા: માત્ર એક જ પ્રકારના ખાદ્ય પદાર્થ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે તમારા ડાયટમાં વિવિધતા લાવો.
