ખાલી પેટે નવશેકું પાણી પીવું કેમ છે સ્વાસ્થ્ય માટે વરદાન?

નવશેકું પાણી પીવાની સાચી રીત અને તેનાથી થતા ૫ મોટા ફાયદા.

આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં આપણે સ્વાસ્થ્ય પાછળ હજારો રૂપિયા ખર્ચીએ છીએ, પરંતુ ઘણીવાર સૌથી અસરકારક ઉપાયો આપણા રસોડામાં જ હોય છે. સવારે ખાલી પેટે નવશેકું (નવશેકું) પાણી પીવાની પરંપરા આજના સોશિયલ મીડિયા યુગમાં ‘મેજિક વોટર’ તરીકે ટ્રેન્ડ કરી રહી છે. ચાલો સમજીએ કે પ્રાચીન ચિકિત્સા પદ્ધતિઓ અને આધુનિક લેબોરેટરીઓ આ વિશે શું કહે છે.

૧. આયુર્વેદ: ‘ઉષાપાન’ દ્વારા પાચક અગ્નિની જાળવણી

આયુર્વેદમાં સવારે પાણી પીવાની ક્રિયાને ‘ઉષાપાન’ કહેવામાં આવે છે. આયુર્વેદિક નિષ્ણાતો મુજબ, નવશેકું પાણી પીવાથી આપણો પાચક અગ્નિ સક્રિય થાય છે. તે શરીરમાં જમા થયેલા ‘આમ’ (ટોક્સિન્સ) ને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. બાબા રામદેવ જેવા યોગગુરુઓ પણ માને છે કે દરરોજ સવારે ૨-૩ ગ્લાસ નવશેકું પાણી પીવાથી સ્થૂળતા ઘટે છે અને કેન્સર જેવા ગંભીર રોગો સામે લડવાની શક્તિ મળે છે. તે આંતરડાના માર્ગને સાફ કરી કબજિયાત જેવી જૂની સમસ્યાઓનો જડમૂળથી નાશ કરે છે.

૨. ટ્રેડિશનલ ચાઇનીઝ મેડિસિન (TCM): ઉર્જાનું સંતુલન

ચીની ચિકિત્સા પદ્ધતિ મુજબ શરીરમાં ‘ચી’ (Qi) એટલે કે ઉર્જાનું સંતુલન જાળવવું જરૂરી છે. ઠંડુ પાણી આ ઉર્જા પ્રવાહમાં અવરોધ પેદા કરી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે શરીર સવારે જાગતું હોય. ચીનમાં ગરમ પાણી પીવાની પરંપરા પાછળનો તર્ક એ છે કે તે રક્ત વાહિનીઓને પહોળી કરે છે, જે પાચનતંત્રમાં લોહીનું પરિભ્રમણ વધારે છે અને ખોરાકમાંથી પોષક તત્વોનું શોષણ સુધારે છે.

૩. આધુનિક વિજ્ઞાન: મેટાબોલિઝમ અને થર્મોજેનેસિસ

આધુનિક વિજ્ઞાન પણ સ્વીકારે છે કે સવારે પાણી પીવાથી રાતભરનું ડિહાઇડ્રેશન દૂર થાય છે. જર્નલ ઓફ ક્લિનિકલ એન્ડોક્રિનોલોજી એન્ડ મેટાબોલિઝમ ના એક અભ્યાસ મુજબ, ૫૦૦ મિલી ગરમ પાણી પીવાથી મેટાબોલિઝમ રેટમાં ૩૦% સુધીનો વધારો થઈ શકે છે. આ પ્રક્રિયાને ‘વોટર ઇન્ડ્યુસ્ડ થર્મોજેનેસિસ’ કહેવાય છે. જ્યારે આપણે ગરમ પાણી પીએ છીએ, ત્યારે શરીર પોતાનું તાપમાન જાળવવા માટે વધુ એનર્જી વાપરે છે, જેનાથી કેલરી બર્ન થાય છે.

કેવી રીતે પીવું જોઈએ?

• તાપમાન: પાણી એટલું જ ગરમ હોવું જોઈએ જે જીભને ન દાઝે (નવશેકું).

• રીત: હંમેશા બેસીને અને શાંતિથી ઘૂંટડે-ઘૂંટડે પાણી પીવું જોઈએ.

• પ્રમાણ: શરૂઆતમાં ૧ ગ્લાસથી શરૂ કરીને ધીમે ધીમે ૨-૩ ગ્લાસ સુધી વધારી શકાય છે.

સવારે નવશેકું પાણી પીવું એ કોઈ ચમત્કારિક જાદુ નથી, પરંતુ તંદુરસ્ત જીવનશૈલીનો એક મજબૂત પાયો છે. તે તમારા લીવર અને કિડનીને શરીરની સફાઈ કરવામાં મદદ કરે છે. જો કે, જેમને એસિડિટી કે પેટમાં અલ્સર હોય તેમણે અતિશય ગરમ પાણી પીતા પહેલા ડોક્ટરની સલાહ લેવી હિતાવહ છે.