શું તમે પણ દિવસમાં 3-4 વાર માઉથવોશ વાપરો છો? રિસર્ચમાં સામે આવ્યું હાઈ બીપીનું મોટું કનેક્શન
આજના સમયમાં ઓરલ હાઈજીન એટલે કે મોઢાની સફાઈ પ્રત્યે લોકોમાં જાગૃતિ વધી છે. બ્રશ કરવાની સાથે હવે ઘણા લોકો માઉથવોશનો ઉપયોગ પણ કરવા લાગ્યા છે. ખાસ કરીને યુવાનોમાં ‘ફ્રેશ બ્રેથ’ માટે માઉથવોશનો ક્રેઝ ઘણો વધ્યો છે. પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે મોઢાની દુર્ગંધ દૂર કરનારું આ પ્રવાહી તમારા હૃદય અને બ્લડ પ્રેશર માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે? હાલમાં જ થયેલા કેટલાક સંશોધનોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે માઉથવોશનો અતિશય ઉપયોગ હાઈપરટેન્શન એટલે કે હાઈ બીપીનું જોખમ વધારી શકે છે.
માઉથવોશ અને હાઈ બીપી વચ્ચે શું છે કનેક્શન?
નેશનલ લાઈબ્રેરી ઓફ મેડિસિનમાં પ્રકાશિત થયેલા એક સંશોધન મુજબ, આપણા મોઢામાં માત્ર ખરાબ બેક્ટેરિયા જ નહીં, પણ ઘણા ‘ગુડ બેક્ટેરિયા’ (સારા બેક્ટેરિયા) પણ હોય છે. આ સૂક્ષ્મ જીવો આપણા સ્વાસ્થ્યમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
ખરેખર, આ સારા બેક્ટેરિયા શરીરમાં નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ બનાવવામાં મદદ કરે છે. નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ એક એવું તત્વ છે જે શરીરની રુધિરવાહિનીઓને (નસોને) રિલેક્સ રાખવાનું કામ કરે છે. જ્યારે નસો રિલેક્સ રહે છે, ત્યારે લોહીનું દબાણ એટલે કે બીપી નિયંત્રણમાં રહે છે. જ્યારે આપણે સ્ટ્રોંગ એન્ટીબેક્ટેરિયલ માઉથવોશનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, ત્યારે તે મોઢાના ખરાબ બેક્ટેરિયાની સાથે સાથે આ ઉપયોગી સારા બેક્ટેરિયાનો પણ નાશ કરે છે. પરિણામે, શરીરમાં નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડનું સ્તર ઘટે છે અને બ્લડ પ્રેશર વધવાનું જોખમ ઊભું થાય છે.
શું બધા જ માઉથવોશ જોખમી છે?
ના, ગભરાવાની જરૂર નથી. બધા જ માઉથવોશ નુકસાનકારક હોતા નથી. નિષ્ણાતોના મતે, જોખમ માત્ર એવા માઉથવોશથી છે જેમાં અત્યંત ‘સ્ટ્રોંગ એન્ટીબેક્ટેરિયલ કેમિકલ્સ’ હોય છે.
માઉથવોશનો મર્યાદિત ઉપયોગ ઓરલ હેલ્થ માટે ફાયદાકારક હોઈ શકે છે. તે પેઢાની સમસ્યાઓ અને દાંતના સડાને રોકવામાં મદદ કરે છે. પરંતુ સમસ્યા ત્યારે સર્જાય છે જ્યારે લોકો માત્ર ‘ફેશન’ માટે કે જાહેરાતો જોઈને તેનો આડેધડ ઉપયોગ શરૂ કરી દે છે. જો તમારા ડેન્ટિસ્ટે તમને કોઈ ચોક્કસ કારણસર માઉથવોશ સૂચવ્યું હોય, તો તેનો ઉપયોગ કરવામાં વાંધો નથી, પરંતુ તે કેમિકલ યુક્ત છે કે નહીં તેની તપાસ કરવી જરૂરી છે.
કેટલો ઉપયોગ ગણાય ‘વધારે’?
રિસર્ચમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે ઉપયોગની આવર્તન (Frequency) સૌથી વધુ મહત્વ ધરાવે છે.
-
જે લોકો અઠવાડિયામાં માત્ર એક કે બે વાર માઉથવોશ વાપરે છે, તેમને બ્લડ પ્રેશરનું કોઈ ખાસ જોખમ રહેતું નથી.
-
પરંતુ, જે લોકો દિવસમાં ત્રણથી ચાર વાર માઉથવોશથી કોગળા કરવાની આદત ધરાવે છે, તેમને હાઈ બીપી થવાની શક્યતા વધી જાય છે.
વધુ પડતા ઉપયોગથી મોઢાનું કુદરતી વાતાવરણ ખોરવાય છે અને લાંબા ગાળે તે સમગ્ર શરીરના સ્વાસ્થ્ય પર વિપરીત અસર કરી શકે છે.
ઓરલ હેલ્થ જાળવવા માટે શું કરવું?
મોઢાની સફાઈ રાખવી જરૂરી છે, પણ તે સુરક્ષિત રીતે હોવી જોઈએ. અહીં કેટલીક ટિપ્સ આપી છે જે તમને મદદરૂપ થશે:
-
દિવસમાં બે વાર બ્રશ: સવારે અને રાત્રે સૂતા પહેલા નરમ બ્રશથી સફાઈ કરવી એ સૌથી ઉત્તમ રીત છે.
-
ફ્લોસિંગની આદત: દાંતની વચ્ચે ફસાયેલો ખોરાક દૂર કરવા માટે ફ્લોસિંગનો ઉપયોગ કરો, જે માઉથવોશ કરતાં વધુ સુરક્ષિત છે.
-
નિયમિત ચેકઅપ: વર્ષમાં ઓછામાં ઓછું એકવાર ડેન્ટલ ચેકઅપ કરાવો જેથી કોઈ પણ સમસ્યાની શરૂઆતમાં જ ખબર પડી જાય.
-
ડોક્ટરની સલાહ: માઉથવોશ ખરીદતા પહેલા હંમેશા તમારા ડોક્ટરને પૂછો કે તમારા માટે કયું બ્રાન્ડ કે કયા પ્રકારનું માઉથવોશ યોગ્ય છે.
