પાર્ટીનો નશો આંતરડા માટે આફત: માત્ર હેંગઓવર જ નહીં, આલ્કોહોલ પાચનતંત્રને પણ કરી શકે છે બરબાદ

પાર્ટી સીઝનમાં આલ્કોહોલનું વધુ પડતું સેવન આંતરડા માટે જોખમી: માત્ર હેંગઓવર જ નહીં, પાચનતંત્રને પણ પહોંચાડે છે ગંભીર નુકસાન

ડિસેમ્બરના અંતમાં નાતાલ અને નવા વર્ષની ઉજવણીમાં અનેક લોકો મોડી રાત સુધીની પાર્ટીઓ, ભારે ખોરાક અને આલ્કોહોલના નશામાં ડૂબેલા રહે છે. એક કે બે પેગ કદાચ નિર્દોષ લાગી શકે છે, પરંતુ તેનું વધુ પડતું સેવન માત્ર બીજા દિવસે ‘હેંગઓવર’ જ નથી આપતું, પરંતુ તમારા આંતરડાના સ્વાસ્થ્યને અંદરથી તોડી નાખે છે. ડોક્ટરોના મતે, પાર્ટી બાદ થતી એસિડિટી, પેટનું ફૂલવું (Bloating) અથવા ડાયરિયા એ આલ્કોહોલ દ્વારા પાચનતંત્રમાં કરાયેલા હસ્તક્ષેપના સંકેતો છે.

આલ્કોહોલ અને પાચન માર્ગ (Digestive Tract)

પાચનતંત્રમાં મોઢું, ગળું, અન્નનળી, જઠર, આંતરડા અને લીવર જેવા અંગોનો સમાવેશ થાય છે. આલ્કોહોલ આ અંગોના નાજુક અસ્તર (Mucosal Linings) સાથે સીધો સંપર્ક કરે છે અને બળતરા પેદા કરે છે.

• મોઢું અને ગળું: આલ્કોહોલ મોઢાને સૂકવી નાખે છે અને લાળ ગ્રંથિઓને નુકસાન પહોંચાડે છે. તે મોઢામાં રહેલા ફાયદાકારક બેક્ટેરિયાને મારી નાખે છે, જેનાથી પેઢાના રોગો અને સંક્રમણનું જોખમ વધે છે.
• અન્નનળી (Oesophagus): વધુ પડતું પીવાથી અન્નનળીના સ્નાયુઓ નબળા પડે છે, જેનાથી એસિડ રિફ્લક્સ અને છાતીમાં બળતરા થાય છે. લાંબા ગાળે આ બળતરા અન્નનળીના કેન્સરનું કારણ પણ બની શકે છે.

જઠર (Stomach) પર થતી અસર

જ્યારે આલ્કોહોલ જઠરમાં પહોંચે છે, ત્યારે તે એસિડના ઉત્પાદનમાં ફેરફાર કરે છે:

1. વધુ પડતો એસિડ: જેનાથી ગેસ્ટ્રાઈટિસ અને પેટમાં અલ્સર (ચાંદા) થઈ શકે છે.
2. એસિડમાં ઘટાડો: જો એસિડ ઘટી જાય તો ખોરાકનું પાચન બરાબર થતું નથી, જે અપચો પેદા કરે છે.
3. મ્યુકોસલ ડેમેજ: માત્ર એક જ વાર વધુ પડતો દારૂ પીવો (Binge Drinking) જઠરના અસ્તરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ખાસ કરીને દારૂ પીધા પછી ઘણા લોકો માથાના દુખાવા માટે ‘આઈબુપ્રોફેન’ જેવી દવાઓ લે છે, જે જઠરમાં રક્તસ્ત્રાવનું જોખમ વધારે છે.

આંતરડા (Intestines) અને માઇક્રોબાયોમ

આપણા આંતરડામાં કરોડો સારા બેક્ટેરિયા હોય છે જે પાચનમાં મદદ કરે છે. આલ્કોહોલ આ ‘ગટ માઇક્રોબાયોમ’ ના સંતુલનને બગાડે છે:

• તે ફાયદાકારક બેક્ટેરિયાને મારી નાખે છે અને હાનિકારક બેક્ટેરિયા વધારે છે, જેને ‘ડિસબાયોસિસ’ કહેવાય છે.
• આ અસંતુલનથી પેટ ફૂલવું, અનિયમિત શૌચ અને આંતરડામાં સોજો (Colitis) જેવી સમસ્યાઓ સર્જાય છે.

નિષ્ણાતોની સલાહ

જો તમે ઉજવણી કરવા માંગતા હોવ, તો ડોક્ટરો કેટલીક સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપે છે:

• હાઈડ્રેશન: આલ્કોહોલના દરેક ગ્લાસની સાથે એક ગ્લાસ પાણી પીવો.
• ખાલી પેટે ન પીવો: હંમેશા કંઈક પૌષ્ટિક ખાધા પછી જ આલ્કોહોલનું સેવન કરો.
• મર્યાદા: સેવનની માત્રા મર્યાદિત રાખો અને સતત દિવસો સુધી પીવાનું ટાળો જેથી શરીરને રિકવરીનો સમય મળે.

વર્ષના અંતની પાર્ટીઓ આનંદ માટે છે, બીમારી માટે નહીં. તમારા આંતરડાના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવું એ લાંબા ગાળાની સુખાકારી માટે અનિવાર્ય છે.