આધુનિક જીવનશૈલીમાં ‘ટાઈમ મેનેજમેન્ટ’ સૌથી મોટો પડકાર છે. સવારે વહેલા ઉઠીને જીમ જવું અને ત્યાં દોઢ કલાક વિતાવવો એ હવે દરેક માટે શક્ય નથી. પરંતુ ફિટનેસ વિજ્ઞાનમાં થયેલા નવા સંશોધનો જણાવે છે કે કસરતની ‘ગુણવત્તા’ તેની ‘સમયમર્યાદા’ કરતા વધુ મહત્વની છે. જો તમે દિવસના માત્ર ૨૦ મિનિટ ફાળવી શકો, તો તમે તે તમામ ફાયદા મેળવી શકો છો જે એક જીમ જનાર વ્યક્તિ મેળવે છે.
HIIT (High-Intensity Interval Training) એ કસરતનું એક એવું સ્વરૂપ છે જેમાં તમે ટૂંકા સમય માટે ખૂબ જ તીવ્ર મહેનત કરો છો અને પછી થોડી સેકન્ડનો આરામ લો છો. આ પ્રક્રિયા તમારા હૃદયના ધબકારા વધારે છે અને મેટાબોલિઝમને તેજ બનાવે છે.
કેવી રીતે કરશો આ વર્કઆઉટ? તમે ઘરે અથવા નજીકના ગાર્ડનમાં નીચે મુજબની ૨૦ મિનિટની સાયકલ અપનાવી શકો છો:
-
૩૦ સેકન્ડની તીવ્ર દોડ: તમારી પૂરી તાકાત લગાવીને ૩૦ સેકન્ડ દોડો.
-
૧ મિનિટનું ચાલવું: શરીરને રિલેક્સ કરવા માટે શાંતિથી ૧ મિનિટ ચાલો.
-
પુનરાવર્તન: આ પ્રક્રિયાને સતત ૨૦ મિનિટ સુધી ચાલુ રાખો.
શા માટે HIIT શ્રેષ્ઠ છે?
વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો દર્શાવે છે કે HIIT માત્ર કસરત દરમિયાન જ નહીં, પણ કસરત પૂર્ણ થયાના ૨૪ કલાક પછી પણ તમારા શરીરમાં કેલરી બર્ન કરવાની પ્રક્રિયા (Afterburn Effect) ચાલુ રાખે છે. તે હૃદયની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરે છે અને બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ થાય છે.
વ્યસ્ત લોકો માટે અન્ય ‘સ્માર્ટ’ ટિપ્સ:
૧. વર્કઆઉટને ટુકડાઓમાં વહેંચો: જો એકસાથે ૨૦ મિનિટ નથી મળતી, તો સવારે ૧૦ મિનિટ અને સાંજે ૧૦ મિનિટ ફાળવો. વિજ્ઞાન કહે છે કે તેનાથી પણ સમાન ફાયદો થાય છે. ૨. સીડીઓનો ઉપયોગ: લિફ્ટના બદલે સીડીઓ ચઢવી એ એક કુદરતી HIIT કસરત છે. દિવસમાં ૫-૭ વાર સીડી ચઢવા-ઉતરવાથી પગના સ્નાયુઓ મજબૂત થાય છે. ૩. ચાલતા-ચાલતા મીટિંગ: જો ફોન પર વાત કરવાની હોય, તો એક જગ્યાએ બેસી રહેવાને બદલે રૂમમાં કે ગેલેરીમાં ચાલવાનું રાખો. ૪. ડેસ્ક એક્સરસાઇઝ: ઓફિસમાં બેઠા હોવ ત્યારે દર કલાકે ૨ મિનિટ ઊભા થઈને સ્ટ્રેચિંગ કરો. આનાથી શરીરમાં રક્ત પરિભ્રમણ જળવાઈ રહેશે.
આહારનું મહત્વ
ફિટનેસમાં ૭૦% ફાળો આહારનો હોય છે. જ્યારે તમારી પાસે કસરત માટે ઓછો સમય હોય, ત્યારે ખાંડ અને જંક ફૂડથી દૂર રહેવું અનિવાર્ય છે. પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક અને પૂરતું પાણી તમારા શરીરને એનર્જી આપશે અને સ્નાયુઓના રિપેરિંગમાં મદદ કરશે.
ફિટનેસ એ કોઈ ગંતવ્ય નથી, પણ એક પ્રવાસ છે. ‘સમય નથી’ એ વિચારવાને બદલે ‘જેટલો સમય છે તેનો શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો’ તે શીખવું જરૂરી છે. HIIT જેવી ટેકનિકો એવા લોકો માટે આશીર્વાદરૂપ છે જેઓ સફળ કરિયરની સાથે સુદ્રઢ સ્વાસ્થ્ય પણ ઈચ્છે છે. તો રાહ શેની જુઓ છો? આજથી જ તમારી ૨૦ મિનિટની સફર શરૂ કરો!
