કોલેસ્ટ્રોલ સિવાય હાર્ટ એટેક આવવાનું સાચું કારણ આ હોઈ શકે! ૧૬ વર્ષનો અનુભવ ધરાવતા અગ્રણી કાર્ડિયોલોજિસ્ટે કર્યો મોટો ખુલાસો
જ્યારે પણ આપણી સમક્ષ “હાર્ટ એટેક” (Heart Attack) શબ્દ આવે છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે આપણું મન સૌથી પહેલા કોલેસ્ટ્રોલ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને ધમનીઓમાં થતા બ્લોકેજ વિશે વિચારવા લાગે છે. દાયકાઓથી તબીબી જગતમાં પણ આ જ પરંપરાગત માન્યતા રહી છે. જો કે, આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાન, નવા વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો અને હેલ્થ એક્સપર્ટ્સ હવે એ વાત તરફ સ્પષ્ટ નિર્દેશ કરી રહ્યા છે કે હાર્ટ એટેકના વાસ્તવિક કારણો આપણે ધારીએ છીએ તેના કરતાં વધુ જટિલ અને ઊંડા છે.
આપણી રોજિંદી નકારાત્મક આદતો, માનસિક તણાવ, શરીરમાં લાંબા સમયથી ચાલતી આંતરિક બળતરા, પૂરતી ઊંઘનો અભાવ અને નબળું માનસિક સ્વાસ્થ્ય – આ તમામ પરિબળો સમય જતાં હૃદયના કાર્યને સાઇલેન્ટલીનુકસાન પહોંચાડે છે. આ વિષય પર ૧૬ વર્ષનો બહોળો અનુભવ ધરાવતા અમેરિકાના અગ્રણી કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડૉ. જેક વુલ્ફસને તેમની તાજેતરની ઇન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટ દ્વારા પરંપરાગત તબીબી માન્યતાઓને ખુલ્લો પડકાર ફેંક્યો છે અને હૃદયરોગના મૂળ કારણો પરથી પડદો હટાવ્યો છે.
આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય (Gut Health) અને હૃદય રોગ વચ્ચેની અજાણી કડી
ડૉ. જેક વુલ્ફસન એક અત્યંત મહત્વનો પ્રશ્ન ઉઠાવતા પૂછે છે કે, “આપણે વર્ષોથી સાંભળતા આવ્યા છીએ કે કોલેસ્ટ્રોલ હૃદય રોગનું મુખ્ય કારણ છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ ગંભીર સમસ્યા આપણા હૃદયમાં નહીં, પરંતુ આપણા આંતરડામાં ખૂબ વહેલા શરૂ થઈ જાય છે?”
તેમણે માનવ શરીરમાં આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય અને હૃદય રોગ વચ્ચેના આ શક્તિશાળી, છતાં સતત અવગણવામાં આવતા જોડાણ વિશે વિગતવાર વાત કરી છે. સામાન્ય રીતે પરંપરાગત તબીબી શિક્ષણ (Medical Education) માં આંતરડા અને હૃદય વચ્ચેના આ સીધા સબંધની ભાગ્યે જ ચર્ચા થાય છે. પરંતુ સત્ય એ છે કે માનવ શરીર કોઈ અલગ-અલગ ભાગોનું મશીન નથી, પરંતુ તે એક સિંગલ અને એકબીજા સાથે જોડાયેલી જટિલ સિસ્ટમ છે.
હૃદયરોગના બિન-પરંપરાગત અને વાસ્તવિક કારણોનું વિશ્લેષણ
| મુખ્ય નકારાત્મક પરિબળ | શરીરમાં થતી પ્રક્રિયા | હૃદય પર થતી નકારાત્મક અસર | લાંબાગાળાનું જોખમ |
| આંતરડાનું ખરાબ સ્વાસ્થ્ય | હાનિકારક બેક્ટેરિયામાં વધારો. | લોહીમાં ઝેરી તત્વો ભળે છે, જે ધમનીઓને નુકસાન કરે છે. | મેટાબોલિક ડિસફંક્શન અને બ્લોકેજ. |
| ક્રોનિક માનસિક તણાવ | કોર્ટિસોલ હોર્મોનનું અસંતુલન. | હૃદયના ધબકારા અને બ્લડ પ્રેશરમાં સતત વધઘટ. | હૃદયના સ્નાયુઓ નબળા પડવા. |
| અનિદ્રા (ઊંઘનો અભાવ) | શરીર રીપેર થવાની પ્રક્રિયા અટકે છે. | બ્લડ સુગરનું સ્તર અને હોર્મોન્સ ખોરવાય છે. | સાઇલેન્ટ હાર્ટ એટેકનું જોખમ. |
| પ્રોસેસ્ડ ફૂડ અને કેમિકલ્સ | રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે. | ધમનીઓની અંદર ક્રોનિક બળતરા (Inflammation) થાય છે. | એકંદર હાર્ટ ફેલ્યોરની શક્યતા. |
બળતરા (Inflammation) અને લાઈફસ્ટાઈલ કેવી રીતે બગાડે છે હૃદય?
ડૉ. વુલ્ફસનના તબીબી તારણો અનુસાર, મોટાભાગના હૃદયરોગના હુમલા કોઈ આકસ્મિક કે રાતોરાત થતી ઘટના નથી. તેના બદલે, તે વર્ષોથી માનવ શરીરમાં ધીમે-ધીમે વિકસતી ક્રોનિક બળતરા (Chronic Inflammation) અને મેટાબોલિક ડિસફંક્શનનું અંતિમ પરિણામ છે. આ આંતરિક બળતરા પાછળનું સૌથી મોટું ગુનેગાર આંતરડાનું ખરાબ સ્વાસ્થ્ય અને ત્યાં રહેલા હાનિકારક બેક્ટેરિયા છે.
જ્યારે આંતરડાની પાચન પ્રણાલી ખોરવાય છે, ત્યારે શરીરમાં પ્રણાલીગત બળતરા વધે છે. આ બળતરા સીધી રીતે આપણી રક્તવાહિનીઓ (ધમનીઓ), બ્લડ શુગરના સ્તર અને હોર્મોન્સ પર નકારાત્મક પ્રહાર કરે છે. આ સિસ્ટમને બગાડવા પાછળ નીચેના ચાર મુખ્ય પરિબળો કામ કરે છે:
-
પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ, આસપાસના વાતાવરણીય ઝેરી તત્વો અને રોજિંદા કેમિકલ્સ.
-
બજારમાં મળતો વધુ પડતો પ્રોસેસ્ડ, પેકેજ્ડ અને પ્રિઝર્વેટિવ્સ યુક્ત ખોરાક.
-
આધુનિક જીવનશૈલીનો ક્રોનિક માનસિક તાણ (Stress) અને પૂરતી ઊંઘ ન લેવાની આદત.
-
બેઠાડું જીવન અને શારીરિક શ્રમનો સંપૂર્ણ અભાવ.
આ તમામ પરિબળો ભેગા મળીને આંતરડામાં રહેલા ‘ગુડ બેક્ટેરિયા’ (સારા જીવાણુઓ) નો નાશ કરે છે અને શરીરની કુદરતી રોગપ્રતિકારક શક્તિને નબળી પાડે છે, જે આખરે હૃદય રોગના સ્વરૂપમાં બહાર આવે છે.
ડૉ. જેક વુલ્ફસન ભારપૂર્વક જણાવે છે કે જો આપણે હૃદયને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત અને સ્વસ્થ રાખવું હોય, તો માત્ર લેબોરેટરીના રિપોર્ટમાં કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર ઘટાડવાની ગોળીઓ ગળવા પૂરતું મર્યાદિત રહેવું અર્થહીન છે. અસલી ઉકેલ શરીરની અંદર એક સ્વસ્થ અને સંતુલિત આંતરિક વાતાવરણ (Internal Environment) જાળવવામાં છે. તે માટે આંતરડાના સ્વાસ્થ્યને સુધારવું, ઓર્ગેનિક અને કુદરતી આહાર લેવો, માનસિક શાંતિ માટે ધ્યાન (Meditation) કરવું અને શરીરને પૂરતો આરામ આપવો અનિવાર્ય છે. જ્યારે આંતરડું સ્વસ્થ રહેશે, ત્યારે હૃદય આપોઆપ ધબકતું રહેશે.
