૨૦ની ઉંમરે વધતું વજન સામાન્ય નથી! સ્વીડનના વૈજ્ઞાનિકોએ કર્યો કેન્સરનો સૌથી ચોંકાવનારો ખુલાસો

જુવાનીનું મોટું પેટ વધારશે કેન્સરનું જોખમ? ૬ લાખ લોકો પર થયેલા રિસર્ચનો આ ડરાવનારો આંકડો જુઓ

૨૦ની ઉંમરમાં (20s) અચાનક વજન વધવું એ આજકાલ બહુ સામાન્ય બાબત માનવામાં આવે છે. કોલેજ પૂરી થવી, ઓફિસની બેઠાડુ જીંદગી શરૂ થવી, કરિયરનું ટેન્શન અને બદલાતી ખાણીપીણીના કારણે આ ઉંમરે મોટાભાગના લોકોનું વજન વધવા લાગે છે. ઘણા લોકો એવું વિચારીને તેને નજરઅંદાજ કરે છે કે, “આ તો ઉંમરના કારણે થાય છે, પછી ઉતારી દઈશું.” પરંતુ, જો તમે પણ આવું જ વિચારી રહ્યા હોવ તો સાવધાન થઈ જવાની જરૂર છે.

તાજેતરમાં આવેલા એક નવા મેડિકલ રિસર્ચમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે જુવાનીમાં વધતું વજન માત્ર તમારા દેખાવને જ નથી બગાડતું, પરંતુ ભવિષ્યમાં કેન્સર (Cancer) જેવી જીવલેણ બીમારીઓનું જોખમ પણ અસાધારણ રીતે વધારી દે છે. સ્વીડનની લંડ યુનિવર્સિટી (Lund University) ના સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવેલો આ અભ્યાસ દરેક યુવાન માટે એક આંખ ઉઘાડનારો કિસ્સો છે. ચાલો આ આખા રિસર્ચને અને તેનાથી બચવાના ઉપાયોને વિગતવાર સમજીએ.

શું છે આ નવો અભ્યાસ? (વજન અને કેન્સર વચ્ચેનો સંબંધ)

સ્વીડનની લંડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ વજનમાં થતા ફેરફારો અને સ્વાસ્થ્ય પર તેની અસરો જાણવા માટે એક બહુ મોટો અને લાંબો અભ્યાસ કર્યો. આ સંશોધન કોઈ નાનું-મોટું નહોતું, પરંતુ તેમાં આશરે ૬,૦૦,૦૦૦ (૬ લાખ) થી વધુ લોકોના ડેટાનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. સંશોધકોએ ૧૭ વર્ષથી લઈને ૬૦ વર્ષની ઉંમર સુધીના લોકોના વજનમાં થતા ઉતાર-ચઢાવ અને તેના કારણે થતા રોગો તેમજ મૃત્યુના આંકડાઓની ઝીણવટભરી તપાસ કરી.

આ અભ્યાસના પરિણામો અત્યંત ચિંતાજનક છે. રિપોર્ટ અનુસાર:

• પુરુષોમાં જોખમ: જે પુરુષોનું વજન ૨૦ થી ૩૦ વર્ષની ઉંમર (Early Adulthood) દરમિયાન ઝડપથી વધ્યું હતું, તેમનામાં ભવિષ્યમાં કોલોન કેન્સર (મોટા આંતરડાનું કેન્સર) થવાનું જોખમ અન્ય સામાન્ય લોકો કરતાં ઘણું વધારે જોવા મળ્યું હતું.

• મહિલાઓમાં જોખમ: જે મહિલાઓ ૩૦ વર્ષની ઉંમર પહેલા જ મેદસ્વીતા (Obesity) નો શિકાર બની ગઈ હતી, તેમનામાં એન્ડોમેટ્રિયલ કેન્સર (ગર્ભાશયનું કેન્સર) થવાની શક્યતા ખૂબ વધારે જોવા મળી હતી.

જુવાનીમાં સ્થૂળતા: અકાળ મૃત્યુનું જોખમ ૭૦% વધી જાય છે

આ રિસર્ચમાં જે સૌથી વધુ ડરાવનારો આંકડો સામે આવ્યો છે તે એ છે કે, જે લોકો ૧૭ થી ૨૯ વર્ષની ઉંમર વચ્ચે સ્થૂળતા એટલે કે ઓબેસિટીનો ભોગ બને છે, તેમનામાં ૬૦ વર્ષની ઉંમર પહેલા જ અકાળ મૃત્યુ (Premature Death) નું જોખમ આશરે ૭૦ ટકા જેટલું વધી જાય છે. આ જોખમ એવા લોકોની સરખામણીએ માપવામાં આવ્યું હતું જેમનું વજન ૬૦ વર્ષની ઉંમર સુધી નિયંત્રણમાં રહ્યું હતું.

વૈજ્ઞાનિકો આની પાછળ શું કારણ આપે છે?

વૈજ્ઞાનિકોના મતે આનું એક સાદું કારણ એ છે કે જ્યારે તમે નાની ઉંમરમાં જ જાડા થઈ જાવ છો, ત્યારે તમારા શરીરના અંગો લાંબા સમય સુધી વધારાની ચરબીના નકારાત્મક જૈવિક પ્રભાવો (Biological Effects) નો સામનો કરે છે. શરીરમાં લાંબા સમય સુધી રહેતી ચરબી હોર્મોનલ અસંતુલન ઊભું કરે છે, શરીરમાં સોજો (Inflammation) વધારે છે અને ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ પેદા કરે છે, જે આખરે કેન્સરના કોષોને વધવામાં મદદ કરે છે.

અચાનક વજન વધતું અટકાવવા માટેની ઉપયોગી ટીપ્સ

પ્રસિદ્ધ અમેરિકન મેડિકલ સેન્ટર ‘ક્લેવલેન્ડ ક્લિનિક’ (Cleveland Clinic) ના જણાવ્યા અનુસાર, ઘણી વખત હોર્મોન્સ અથવા કોઈ અંદરની બીમારીના કારણે અચાનક વધતું વજન આપણા હાથમાં નથી હોતું. પરંતુ, જો તમારું વજન તમારી ખરાબ લાઈફસ્ટાઈલ અને ખોટી ખાણીપીણીના કારણે વધી રહ્યું છે, તો તમે નીચેની આદતો અપનાવીને તેને સરળતાથી રોકી શકો છો:

• ખાંડનો વપરાશ ઘટાડો: મીઠાઈઓ, સોફ્ટ ડ્રિંક્સ અને પેકેજ્ડ જ્યુસમાં રહેલી પ્રોસેસ્ડ શુગર વજન વધારવાનું સૌથી મોટું કારણ છે. તેને તમારા ડાયેટમાંથી બને એટલી ઓછી કરો.

• પ્રોસેસ્ડ ફૂડથી દૂર રહો: ચિપ્સ, બર્ગર, પિઝા અને પેકેટમાં મળતા ખોરાકમાં સેચ્યુરેટેડ ફેટ અને સોડિયમ વધુ હોય છે, જે મેદસ્વીતા વધારે છે. તેના બદલે ઘરનો તાજો ખોરાક ખાઓ.

• પોર્શન કંટ્રોલ (ખોરાકનું પ્રમાણ): તમે શું ખાઓ છો તેની સાથે કેટલું ખાઓ છો તે પણ મહત્વનું છે. ભૂખ કરતાં થોડું ઓછું ખાવાની આદત પાડો અને નાની પ્લેટનો ઉપયોગ કરો.

• રોજ ૩૦ મિનિટ કસરત: જિમ જવું જ જરૂરી નથી, પરંતુ તમને ગમતી કોઈ પણ શારીરિક પ્રવૃત્તિ જેવી કે ઝડપથી ચાલવું (Brisk Walking), સાયકલ ચલાવવી, સ્વિમિંગ કે ડાન્સ રોજ અડધો કલાક ચોક્કસ કરો.

• માઇન્ડફુલનેસ અને યોગા: આજકાલ સ્ટ્રેસ (માનસિક તણાવ) ના કારણે શરીરમાં કોર્ટિસોલ હોર્મોન વધે છે, જે પેટની ચરબી વધારે છે. તણાવ મુક્ત રહેવા માટે રોજ થોડી મિનિટો ધ્યાન (Meditation) અથવા યોગ કરો.

ડૉક્ટરને ક્યારે બતાવવું? (ખતરાની ઘંટડી ઓળખો)

વજન વધવું એ માત્ર વધુ ખાવાના કારણે જ નથી હોતું. ક્લેવલેન્ડ ક્લિનિક અનુસાર, જો તમારું વજન કોઈ પણ ચોક્કસ કારણ વિના અચાનક વધી રહ્યું છે અને તેની સાથે નીચે આપેલા લક્ષણોમાંથી કોઈ પણ લક્ષણ દેખાય, તો તમારે તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. આ કોઈ ગંભીર અંડરલાઇંગ મેડિકલ કન્ડિશન (જેમ કે થાઇરોઇડ કે કિડનીની સમસ્યા) ના સંકેત હોઈ શકે છે:

• કબજિયાત (Constipation): લાંબા સમય સુધી પેટ સાફ ન થવું.

• અતિશય પરસેવો થવો: સામાન્ય તાપમાનમાં પણ બહુ પરસેવો વળવો.

• વધુ ઠંડી લાગવી: અન્ય લોકો કરતા સામાન્ય ઠંડી પણ સહન ન થવી.

• તાવ (Fever): કારણ વગર શરીર ગરમ રહેવું કે ઝીણો તાવ આવવો.

• વાળ ખરવા (Hair Loss): અચાનક મોટી માત્રામાં વાળ પાતળા થવા કે ખરવા.

• હૃદયના ધબકારા વધવા (Heart Palpitations): બેઠા-બેઠા પણ ધબકારા ઝડપી થઈ જવા.

• શ્વાસ લેવામાં તકલીફ (Shortness of Breath): થોડું ચાલતા જ હાંફ ચડી જવો.

• દ્રષ્ટિમાં ફેરફાર (Vision Changes): આંખે ધુંધળું દેખાવું કે જોવામાં તકલીફ થવી.