ઘરમાં રાખેલા મની પ્લાન્ટના પાંદડા પીળા પડે છે? અપનાવો આ જાદુઈ ટિપ્સ, થશે જબરદસ્ત ગ્રોથ
ઘરની શોભા વધારવી હોય કે ઘરમાં સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર કરવો હોય, ‘મની પ્લાન્ટ’ એ દરેક ભારતીય ઘરની પહેલી પસંદ છે. તે માત્ર દેખાવમાં જ સુંદર નથી લાગતો, પણ તેની આસપાસનું વાતાવરણ પણ શુદ્ધ કરે છે. સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે ખૂબ જ ઓછી માવજતમાં સરળતાથી ઉગી જાય છે. પરંતુ, ઘણા લોકોની ફરિયાદ હોય છે કે, “અમારો મની પ્લાન્ટ તો વર્ષોથી એક જ જગ્યાએ છે અને તેની વૃદ્ધિ જ થતી નથી.”
શું તમારો મની પ્લાન્ટ પણ પીળો પડી રહ્યો છે? તેની વેલ લટકતી કે સુકાતી જાય છે? જો હા, તો ચિંતા કરશો નહીં. ઘણીવાર આપણે અજાણતા જ કેટલીક ભૂલો કરીએ છીએ જે આ છોડના વિકાસને રોકી દે છે. ચાલો જાણીએ એવી કઈ ખાસ ટિપ્સ છે જેનાથી તમે તમારા મની પ્લાન્ટને ફરીથી લહેરાતો અને ઘટાદાર બનાવી શકો છો.
૧. છોડ માટે યોગ્ય જગ્યાની પસંદગી
મની પ્લાન્ટને લઈને સૌથી મોટી ગેરસમજ એ છે કે તે કોઈપણ ખૂણામાં ઉગી શકે છે. તે અંધારામાં પણ ટકી શકે છે, પણ ‘વૃદ્ધિ’ કરવા માટે તેને પ્રકાશની જરૂર હોય છે. મની પ્લાન્ટને સીધો તડકો નથી ગમતો, પણ તેનો મતલબ એવો નથી કે તેને અંધારા રૂમમાં કે ખૂણામાં મૂકી દેવો.
તેને એવી જગ્યાએ રાખો જ્યાં તેને ‘ઇનડાયરેક્ટ’ (પરોક્ષ) સૂર્યપ્રકાશ મળતો હોય. ઘરની બારી પાસે કે બાલ્કનીનો એવો ભાગ જ્યાં કુદરતી રોશની સારી રીતે આવતી હોય, તે મની પ્લાન્ટ માટે શ્રેષ્ઠ છે. જો તેને પૂરતી રોશની નહીં મળે, તો તેની પાંદડીઓ પીળી પડવા લાગશે અને તે વધવાનું બંધ કરી દેશે.
૨. ‘મૉસ સ્ટિક’ (Moss Stick) નો જાદુ
મની પ્લાન્ટ મૂળભૂત રીતે એક વેલ છે, જેને ઉપર ચડવા માટે ટેકાની જરૂર હોય છે. શું તમે નોંધ્યું છે કે તેની ડાળીઓમાંથી નાની-નાની હવામાં લટકતી મૂળ જેવી રચનાઓ નીકળે છે? આ મૂળને ભેજ અને પોષણ જોઈએ છે.
તમારા કુંડાની વચ્ચે એક મૉસ સ્ટિક (નાળિયેરના રેસાવાળી લાકડી) લગાવો અને વેલને તેની પર લપેટો. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, આ સ્ટિકને નિયમિતપણે પાણીથી સ્પ્રે કરીને ભીની રાખો. જ્યારે મૂળ આ ભીની સ્ટિકના સંપર્કમાં આવે છે, ત્યારે તે છોડને ભરપૂર પોષણ આપે છે. આનાથી પાંદડાઓનું કદ મોટું થાય છે અને વેલ ખૂબ જ ઝડપથી વધે છે.
૩. પાણી આપવાની સાચી રીત
મની પ્લાન્ટ સુકાઈ જવાનું સૌથી મોટું કારણ છે – ‘ઓવર વોટરિંગ’ એટલે કે વધારે પડતું પાણી આપવું. ઘણા લોકો રોજ તેમાં પાણી રેડ્યા કરે છે, જેનાથી જમીન કાદવ જેવી થઈ જાય છે અને મૂળ સડવા લાગે છે.
નિયમ સાદો છે: જ્યારે કુંડાની ઉપરની માટી એકદમ સૂકી લાગે, ત્યારે જ પાણી આપો. અને જો તમે મની પ્લાન્ટને પાણીની બોટલમાં ઉગાડ્યો હોય, તો દર બે દિવસે પાણી બદલવાનું રાખો. આનાથી પાણીમાં ઓક્સિજનનું સ્તર જળવાઈ રહે છે અને મૂળને શ્વાસ લેવામાં સરળતા રહે છે.
૪. પોષણ માટે યોગ્ય ખાતર
છોડના ઝડપી વિકાસ માટે ખોરાકની જરૂર હોય છે. મની પ્લાન્ટ માટે મહિનામાં એક વાર નાઈટ્રોજનયુક્ત ખાતર આપવું ઉત્તમ છે. તમે ઘરે જ વર્મી કમ્પોસ્ટ (અળસિયાનું ખાતર) અથવા કોહવાયેલું છાણિયું ખાતર માટીમાં ઉમેરી શકો છો. ધ્યાન રાખો કે રાસાયણિક ખાતરનો વધુ ઉપયોગ ન કરવો, કારણ કે તેનાથી પાંદડા બળી શકે છે.
૫. સમયસર કાપણી (Pruning) છે ખૂબ જરૂરી
ઘણીવાર આપણે વિચારીએ છીએ કે વેલને કાપવી જોઈએ નહીં, પરંતુ સત્ય એ છે કે મની પ્લાન્ટની કાપણી તેને ઘટાદાર બનાવવાની ચાવી છે. જો કોઈ પાંદડું પીળું પડી ગયું હોય અથવા વેલ વચ્ચેથી સુકાઈ ગઈ હોય, તો તેને તરત જ કાતરથી દૂર કરો. જ્યારે તમે વેલના છેડાને કાપો છો, ત્યારે તે છોડને નવી ડાળીઓ ફૂટવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે. આ રીતે તમારો મની પ્લાન્ટ એક વેલમાંથી ઘણી બધી શાખાઓમાં ફેલાવા લાગશે.
૬. કુંડું બદલવાની જરૂરિયાત
જો તમારો મની પ્લાન્ટ ઘણા વર્ષોથી એક જ નાની કુંડામાં હોય, તો કદાચ તેના મૂળને ફેલાવા માટે જગ્યા નથી મળી રહી. જ્યારે મૂળ કુંડામાં ગૂંચવાઈ જાય (Root bound), ત્યારે છોડની વૃદ્ધિ અટકી જાય છે. આવા સમયે, તેને થોડા મોટા કુંડામાં શિફ્ટ કરો. નવી માટીમાં થોડું ખાતર મિક્સ કરો અને જુઓ, તમારો છોડ ફરીથી કેવી રીતે દોડવા લાગે છે!
