શું તમે પણ ‘હેલ્ધી’ સમજીને ઝેર ખાઈ રહ્યા છો? જાણો ફૂડ લેબલનું અસલી રહસ્ય

સાવધાન! પેકેટ પરની લાલચમાં ન ફસાતા: શું તમે જાણો છો કે તમે ખરેખર શું ખાઈ રહ્યા છો?

આજના ભાગદોડભર્યા યુગમાં આપણી જીવનશૈલી એટલી ઝડપી બની ગઈ છે કે રસોડામાં મહેનત કરવાને બદલે આપણે તૈયાર એટલે કે પેકેટ બંધ ખોરાક પર વધુ નિર્ભર થઈ ગયા છીએ. સુપરમાર્કેટના આકર્ષક કબાટોમાં સજાવેલા રંગબેરંગી પેકેટ્સ આપણને તરત જ લલચાવે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ સુંદર પેકિંગની અંદર છુપાયેલો ખોરાક તમારા અને તમારા પરિવારના સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલો જોખમી હોઈ શકે?

મોટાભાગના લોકો ટીવી પર આવતી જાહેરાતો અથવા આકર્ષક પેકેજિંગ જોઈને સામાન ખરીદી લેતા હોય છે. પરંતુ અસલી વાસ્તવિકતા પેકેટના પાછળના ભાગમાં ઝીણા અક્ષરે લખેલી ‘ફૂડ લેબલ’ની વિગતોમાં છુપાયેલી હોય છે. કોઈપણ પેકેજ્ડ ફૂડ ખરીદતા પહેલા તેના લેબલને સમજવું એ હવે માત્ર જરૂરિયાત નહીં પણ અનિવાર્યતા બની ગઈ છે.

શા માટે ફૂડ લેબલ વાંચવું જરૂરી છે?

સંશોધનો અને અભ્યાસ મુજબ જે લોકો ખરીદી કરતી વખતે ફૂડ લેબલને ધ્યાનથી વાંચે છે, તેમની ડાયેટની ગુણવત્તા તે લોકો કરતા ઘણી સારી હોય છે જેઓ તેને અવગણે છે. ફૂડ લેબલ એ કોઈ જટિલ માહિતી નથી, પરંતુ તે તમારા સ્વાસ્થ્યનો રિપોર્ટ કાર્ડ છે. આજે ટેકનોલોજીના જમાનામાં તો આ કામ વધુ સરળ બન્યું છે. તમે અનેક મોબાઈલ એપ્સની મદદથી આ લેબલ્સને સ્કેન કરીને સેકન્ડોમાં જાણી શકો છો કે તે પ્રોડક્ટ ખાવા લાયક છે કે નહીં.

ફૂડ લેબલ વાંચવાના મુખ્ય ફાયદાઓ

1. વ્યક્તિગત પોષણની સાચી સમજ (Customized Nutrition) દરેક વ્યક્તિના શરીરની જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોય છે. કોઈને પ્રોટીનની વધુ જરૂર હોય છે તો કોઈએ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સથી દૂર રહેવાનું હોય છે. લેબલ વાંચીને તમે જાણી શકો છો કે તે પ્રોડક્ટમાં કયા ઘટકો (Ingredients) કેટલી માત્રામાં છે. જો તમે જીમમાં જાવ છો અને તમને હાઈ-પ્રોટીન ડાયેટ જોઈએ છે, તો લેબલ તમને છેતરાતા બચાવશે.

2. છુપાયેલી ખાંડ અને અનહેલ્ધી ફેટથી બચાવ તૈયાર ખોરાકની દુનિયામાં ઘણી છેતરપિંડી ચાલે છે. પેકેટની આગળના ભાગમાં મોટા અક્ષરે ‘હેલ્ધી’ કે ‘નેચરલ’ લખેલું હોય છે, પરંતુ જ્યારે તમે પાછળ ફેરવીને જોશો ત્યારે સત્ય કંઈક અલગ જ હશે. ઘણા ઉત્પાદનોમાં ભારે માત્રામાં સુગર (Sugar) અને ટ્રાન્સ ફેટ (Trans Fat) છુપાયેલા હોય છે. ઘણીવાર ખાંડને અલગ-અલગ નામો જેવા કે ‘કોર્ન સીરપ’, ‘માલ્ટોઝ’ કે ‘ડેક્સ્ટ્રોઝ’ તરીકે લખવામાં આવે છે જેથી સામાન્ય માણસ સમજી ન શકે. લેબલ વાંચવાની આદત તમને આ મીઠા ઝેરથી બચાવી શકે છે.

3. ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ ઘટે છે આજકાલ ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયરોગ જેવી સમસ્યાઓ ઘરે-ઘરે જોવા મળે છે. આનું મુખ્ય કારણ પેકેજ્ડ ફૂડમાં રહેલું વધુ પડતું મીઠું (Sodium), ચીકણું ફેટ અને ખાંડ છે. જો તમે લેબલ વાંચીને યોગ્ય સોડિયમ લેવલ વાળો ખોરાક પસંદ કરો છો, તો તમે ભવિષ્યમાં આવનારી મોટી મેડિકલ મુસીબતોને ટાળી શકો છો.

ખરીદી કરતી વખતે આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો

જ્યારે પણ તમે સુપરમાર્કેટમાં જાવ, ત્યારે નીચેની ત્રણ બાબતો અચૂક તપાસો:

• સર્વિંગ સાઈઝ (Serving Size): લેબલ પર આપેલી કેલરી અને પોષક તત્વો આખા પેકેટ માટે છે કે માત્ર અમુક ભાગ માટે, તે તપાસવું જરૂરી છે.

• ઘટકોની યાદી (Ingredients List): આ યાદીમાં જે વસ્તુ સૌથી વધુ માત્રામાં હશે તે સૌથી પહેલા લખેલી હશે. જો પહેલા ત્રણ ઘટકોમાં ખાંડ કે મીઠું હોય, તો તે વસ્તુ ન ખરીદવી જ હિતાવહ છે.

• એક્સપાયરી ડેટ: આ તો આપણે બધા જાણીએ જ છીએ, પરંતુ તેની સાથે ‘Best Before’ અને ‘Use By’ વચ્ચેનો તફાવત સમજવો પણ જરૂરી છે.