માત્ર 15 મિનિટમાં બનાવો આ ઈન્સ્ટન્ટ સોજીનો ઉપમા, જે સ્વાદ અને સ્વાસ્થ્ય બંને આપશે
સવારની દોડધામમાં સૌથી મોટો પડકાર એ જ હોય છે કે નાસ્તામાં એવું શું બનાવવું જે ઝડપથી બની જાય, પેટ પણ ભરે અને સ્વાસ્થ્ય માટે પણ નંબર વન હોય. ઘણીવાર આપણે ઉતાવળમાં બ્રેડ-બટર કે બિસ્કિટ ખાઈને કામ ચલાવી લઈએ છીએ, પરંતુ લાંબા ગાળે આ સ્વાસ્થ્ય માટે યોગ્ય નથી.
તેવામાં સોજીનો ઉપમા (Rava Upma) એક એવો વિકલ્પ છે, જે દાયકાઓથી ભારતીય રસોડાની શાન રહ્યો છે. દક્ષિણ ભારતમાંથી આવેલી આ વાનગી આજે આખા દેશની ફેવરિટ બની ગઈ છે. આજે અમે તમને તેને બનાવવાની એવી ‘પ્રો રેસીપી’ જણાવીશું, જેનાથી તે માત્ર 15 મિનિટમાં તૈયાર થઈ જશે અને તેનો એક-એક દાણો છૂટો (ખિલા-ખિલા) બનશે.
કેમ ઉપમા એક પરફેક્ટ નાસ્તો છે?
રેસીપી વિશે વાત કરતા પહેલા, એ જાણવું જરૂરી છે કે ડાયટ એક્સપર્ટ્સ ઉપમાને આટલો પસંદ કેમ કરે છે:
-
ભરપૂર ઉર્જા: સોજી (Rava) કાર્બોહાઈડ્રેટનો સારો સ્ત્રોત છે, જે તમને બપોરના જમવા સુધી ફૂલ એનર્જી આપે છે.
-
પાચનમાં સરળ: તે હળવો હોય છે અને સરળતાથી પચી જાય છે, જેનાથી સવાર-સવારમાં પેટ ભારે લાગતું નથી.
-
શાકભાજીનો મેળ: ઉપમામાં તમે તમારી પસંદગીના કોઈ પણ શાકભાજી નાખી શકો છો, જેમાંથી તમને ફાઈબર અને વિટામિન્સ મળી રહે છે.
-
ઓછું તેલ: આ વાનગી ખૂબ જ ઓછા તેલ કે ઘીમાં બની જાય છે.
છૂટા ઉપમા માટે જરૂરી સામગ્રી
15 મિનિટમાં બેસ્ટ ઉપમા બનાવવા માટે આ વસ્તુઓ અગાઉથી તૈયાર રાખો:
-
સોજી (ઝીણી કે જાડી): 1 કપ
-
પાણી: 2.5 કપ (સાચું માપ જ ઉપમાને નરમ અને છૂટો બનાવે છે)
-
શાકભાજી: ઝીણી સમારેલી ડુંગળી (1), ગાજર (1/2 કપ), વટાણા (1/4 કપ), ફણસી/બીન્સ (4-5).
-
વઘાર માટે: રાઈ (1 ચમચી), અડદની દાળ (1 ચમચી), ચણાની દાળ (1 ચમચી), મીઠો લીમડો (10-12 પાન), લીલા મરચાં (2-3 સમારેલા).
-
આદુ: 1 ઇંચનો ટુકડો (છીણેલો).
-
સીંગદાણા અથવા કાજુ: મુઠ્ઠીભર (ક્રન્ચી સ્વાદ માટે).
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ.
-
ઘી અથવા તેલ: 2-3 ચમચી.
-
લીંબુનો રસ અને કોથમીર: સજાવવા માટે.
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ
સ્ટેપ 1: સોજી શેકવી (સૌથી મહત્વનો ભાગ)
સૌ પ્રથમ એક કડાઈ લો અને તેમાં સોજી નાખો. તેને મધ્યમ તાપ પર 3-4 મિનિટ સુધી કોરી જ શેકો. યાદ રાખો, સોજીનો રંગ બદલીને કથ્થઈ નથી કરવાનો, બસ તેની કચાશ દૂર થાય અને હળવી સુગંધ આવવા લાગે એટલે ગેસ બંધ કરી દો. શેકવાથી ઉપમા ચીકણો નથી બનતો. તેને એક પ્લેટમાં કાઢી લો.
સ્ટેપ 2: વઘાર તૈયાર કરો
હવે કડાઈમાં 2 ચમચી તેલ કે ઘી ગરમ કરો. સૌથી પહેલા સીંગદાણા કે કાજુ નાખીને હળવા ગુલાબી થાય ત્યાં સુધી શેકીને કાઢી લો. હવે બાકી રહેલા તેલમાં રાઈ નાખો. રાઈ તતડે એટલે અડદની દાળ અને ચણાની દાળ નાખો. દાળ હળવી ગુલાબી થાય એટલે મીઠો લીમડો, સમારેલા લીલા મરચાં અને છીણેલું આદુ નાખો.
સ્ટેપ 3: શાકભાજીનો વઘાર
હવે તેમાં ઝીણી સમારેલી ડુંગળી નાખો અને તે નરમ થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. ત્યારબાદ ગાજર, વટાણા અને ફણસી નાખો. શાકભાજીને 2-3 મિનિટ સાંતળો જેથી તે હળવા ચડી જાય પણ તેનો કરકરો સ્વાદ જળવાઈ રહે.
સ્ટેપ 4: પાણી અને ઉકાળો
હવે તેમાં 2.5 કપ પાણી નાખો. સ્વાદ મુજબ મીઠું ઉમેરો. અહીં જ એક સીક્રેટ ટિપ છે—પાણીને બરાબર ઉકળવા દો. જ્યારે પાણીમાં ઉભરો આવે, ત્યારે જ આગળનું સ્ટેપ કરવું.
સ્ટેપ 5: સોજી ઉમેરવી (સાવધાની રાખો)
ગેસની આંચ ધીમી કરી દો. હવે એક હાથે ધીમે-ધીમે શેકેલી સોજી પાણીમાં નાખો અને બીજા હાથે સતત હલાવતા રહો. આમ કરવાથી ગાંઠો (Lumps) નહીં પડે. સોજી બધું જ પાણી શોષી લેશે.
સ્ટેપ 6: દમ પર પકવો
જ્યારે સોજી પાણી શોષી લે, ત્યારે કડાઈ પર ઢાંકણ ઢાંકી દો અને માત્ર 2 મિનિટ માટે એકદમ ધીમી આંચ પર રહેવા દો. આનાથી ઉપમા અંદર સુધી ફૂલી જશે અને નરમ બનશે.
સ્ટેપ 7: ફાઈનલ ટચ
ગેસ બંધ કરો. ઉપરથી ઝીણી સમારેલી કોથમીર, લીંબુનો રસ અને શેકેલા સીંગદાણા ઉમેરો. ઉપરથી એક ચમચી ઘી નાખવાનું ભૂલતા નહીં, તે તેની સુગંધ અને સ્વાદમાં ચાર ચાંદ લગાવી દેશે.
પ્રો-ટિપ્સ: જે તમારા ઉપમાને ‘બેસ્ટ’ બનાવશે
-
પાણીનું પ્રમાણ: જો તમારે છૂટો ઉપમા જોઈએ છે, તો 1 કપ સોજીમાં 2.5 કપ પાણી નાખો. જો તમને વધુ નરમ કે હલવા જેવો ઉપમા પસંદ હોય, તો 3 કપ પાણી લેવું.
-
ગરમ પાણીનો પ્રયોગ: જો તમારે વધુ ઝડપથી બનાવવું હોય, તો શાકભાજી સંતળાતા હોય ત્યારે બીજી બાજુ પાણી ગરમ કરી લો અને ઉકળતું પાણી જ કડાઈમાં ઉમેરો.
-
દહીંનો ટ્વિસ્ટ: ખટાશ માટે કેટલાક લોકો પાણીમાં 2 ચમચી દહીં ફેંટીને પણ નાખે છે, જેનાથી ઉપમા વધુ સફેદ અને સોફ્ટ બને છે.
ઉપમા માત્ર એક નાસ્તો નથી, પણ એક સુકૂન આપનારું ખાણું (Comfort Food) છે. તેને તમે નાળિયેરની ચટણી, અથાણું કે પછી કડક ચા સાથે સર્વ કરી શકો છો. બાળકોના ટિફિન માટે પણ આ એક શાનદાર વિકલ્પ છે કારણ કે તે ઠંડો થયા પછી પણ ખરાબ નથી લાગતો.
તો હવે જ્યારે સવારે ‘શું બનાવવું’ તેની ટેન્શન હોય, ત્યારે બસ કડાઈ ચઢાવો અને 15 મિનિટમાં આ લાજવાબ સોજીનો ઉપમા તૈયાર કરો. વિશ્વાસ રાખો, ઘરના બધા તમારી કુકિંગના ફેન થઈ જશે!
